Thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân 2026: Những điều người dân cần lưu ý để tránh rủi ro pháp lý?

Theo Văn bản hợp nhất Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2026, ngoài tiền lương, tiền công, pháp luật còn quy định hàng loạt khoản thu nhập khác thuộc diện chịu thuế như: chuyển nhượng bất động sản, chuyển nhượng vốn, chứng khoán, trúng thưởng, bản quyền, nhượng quyền thương mại, thừa kế, quà tặng và đặc biệt là thu nhập từ chuyển nhượng tên miền quốc gia “.vn”, chuyển nhượng tài sản số thuộc các trường hợp luật quy định.

Đây là những quy định cho thấy phạm vi điều chỉnh của thuế thu nhập cá nhân đang ngày càng bao quát hơn đối với nền kinh tế số và các loại tài sản mới.

Mở rộng thêm nhiều khoản thu nhập chịu thuế  

Thực tế, nhiều cá nhân kinh doanh online, nhà sáng tạo nội dung, người đầu tư tài sản số hoặc sở hữu tài sản vô hình thường chỉ quan tâm doanh thu mà ít để ý nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, Luật đã xác định rất rõ: bất kỳ khoản thu nhập nào thuộc nhóm thu nhập chịu thuế thì đều có thể phát sinh nghĩa vụ kê khai và nộp thuế nếu đáp ứng điều kiện luật định.

Đáng chú ý, luật còn bổ sung các quy định liên quan đến: Thu nhập từ chuyển nhượng tên miền quốc gia “.vn”; Thu nhập từ chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính; Các khoản thu nhập từ tài sản số theo quy định của pháp luật; Thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng cũng có thể phải chịu thuế thu nhập cá nhân.

Điều này phản ánh xu hướng quản lý thuế theo sự phát triển của nền kinh tế số, nơi giá trị không chỉ nằm ở nhà đất hay cổ phiếu mà còn nằm ở dữ liệu, tài sản số và quyền khai thác trên môi trường mạng.

Cơ quan thuế sẽ có thêm căn cứ quản lý

Khi các loại thu nhập mới được luật hóa, việc xác định nghĩa vụ thuế sẽ minh bạch hơn, đồng thời hạn chế tình trạng thất thu ngân sách đối với những giao dịch có giá trị lớn nhưng trước đây chưa được quy định cụ thể.

Ở chiều ngược lại, người dân cũng cần chủ động tìm hiểu quy định để tránh vi phạm do không biết mình thuộc đối tượng phải kê khai thuế.

"Khi thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, điều người dân cần quan tâm không phải là “đóng thêm bao nhiêu tiền”, “thuế tăng hay giảm” mà cần lưu ý 03 vấn đề căn bản sau đây: thứ nhất là xác định đúng giao dịch nào phát sinh nghĩa vụ thuế; thứ hai là xác định chính xác thời điểm tính thuế; thứ ba là thực hiện kê khai theo đúng quy định pháp luật. Làm đúng và đẩy đủ sẽ tránh được các rủi ro pháp lý về sau."

(Thạc sĩ, Luật sư Lê Văn Thuyết) 

03 vấn đề người dân cần lưu ý để tránh rủi ro pháp lý

Điểm đáng chú ý nhất của Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2026 không nằm ở việc tăng thuế hay giảm thuế, mà nằm ở việc mở rộng phạm vi các nguồn thu nhập chịu thuế để phù hợp với nền kinh tế số. Trong bối cảnh tài sản số, thương mại điện tử, kinh doanh trực tuyến và các giao dịch trên môi trường mạng phát triển mạnh, việc bổ sung các loại thu nhập mới vào diện quản lý thuế là xu hướng tất yếu.

Thực tiễn thi hành pháp luật đã ghi nhận nhiều cá nhân bị truy thu khoản thuế từ nguồn thu nhập bán hàng online, kinh doanh trực tuyến trên mạng, thậm chí không ít người đã bị khởi tố về tội “Trốn thuế”.

Bởi vậy, luật sư lưu ý: Điều người dân cần quan tâm không phải là “đóng thêm bao nhiêu tiền”, “tăng hay giảm” mà là 03 vấn đề căn bản sau đây: thứ nhất là xác định đúng giao dịch nào phát sinh nghĩa vụ thuế; thứ hai là xác định chính xác thời điểm tính thuế; thứ ba là thực hiện kê khai theo đúng quy định pháp luật. Làm đúng và đẩy đủ sẽ tránh được các rủi ro pháp lý về sau.

Luật mới là lời nhắc rằng: không chỉ tiền lương, mà mọi khoản thu nhập hợp pháp có giá trị kinh tế đều có thể trở thành đối tượng điều chỉnh của pháp luật thuế.

Việc người dân thực hiện nghiêm các quy định Luật Thuế thu nhập cá nhân là nghĩa vụ với Nhà nước, nhưng cũng là trách nhiệm với bản thân, nhằm bảo đảm an toàn và tránh những rủi ro pháp lý cho chính mình./.