Thí điểm chính sách giá xăng E10 và triển khai lộ trình sử dụng toàn quốc

Chính phủ vừa chính thức thông qua Nghị quyết số 29/2026/NQ-CP, về việc thí điểm lộ trình sử dụng xăng E10. Đáng chú ý, văn bản này sẽ có hiệu lực kéo dài trong hai năm, bắt đầu từ ngày 16/6/2026 đến hết ngày 15/6/2028.

Nghị quyết mới tập trung vào nhiều chính sách quan trọng, mở đường cho việc phổ biến dòng xăng sinh học này ra thị trường. Trong đó, điểm nhấn đầu tiên là quy định rõ ràng về việc thuê dịch vụ thử nghiệm để kiểm soát nghiêm ngặt chất lượng xăng dầu.

Cụ thể, các thương nhân đầu mối sản xuất và kinh doanh xăng dầu thực hiện khâu pha chế được phép thuê dịch vụ từ những tổ chức thử nghiệm đã được cơ quan nhà nước chỉ định.

Hợp đồng thuê dịch vụ này có giá trị pháp lý thay thế cho các tài liệu thuyết minh năng lực phòng thử nghiệm tại cơ sở pha chế, giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong khâu kiểm định theo quy chuẩn quốc gia.

Một thay đổi mang tính bước ngoặt khác là việc xác định xăng E10RON95-III thuộc nhóm mặt hàng tiêu dùng phổ biến.

Kể từ giữa tháng sáu năm nay, dòng xăng sinh học này sẽ được Nhà nước công bố giá cơ sở, chính thức thay thế cho xăng RON95-III truyền thống.

Trách nhiệm điều hành giá được giao phó cho liên Bộ Công Thương và Tài chính từ kỳ điều hành gần nhất.

Hai cơ quan này sẽ phối hợp chặt chẽ để xác định các yếu tố cấu thành trong công thức giá cơ sở, qua đó thực hiện thí điểm điều hành giá theo sát các quy định hiện hành về kinh doanh xăng dầu.

Các yếu tố định hình giá cơ sở xăng E10RON95-III bao gồm giá xăng dầu thế giới do Bộ Công Thương tính toán dựa trên mức bình quân giao dịch mặt hàng RON95 quốc tế.

Cùng với đó là giá Etanol nhiên liệu do Bộ Tài chính xác định và thông báo để đưa vào công thức tính toán chung.

Bên cạnh đó, các khoản chi phí đưa xăng từ nước ngoài về cảng Việt Nam hay chi phí từ nhà máy lọc dầu trong nước cũng được áp dụng theo định mức của xăng RON95-III trước đây.

Riêng phần lợi nhuận và chi phí kinh doanh định mức sẽ được tính tương tự như mức đang hình thành giá cơ sở của mặt hàng xăng E5RON92.

Trong trường hợp cần thiết, khi đã tập hợp đầy đủ dữ liệu kinh doanh, Bộ Tài chính sẽ chủ trì xem xét và quyết định điều chỉnh các khoản chi phí này để thông báo cho Bộ Công Thương áp dụng.

Các thương nhân đầu mối phải có trách nhiệm báo cáo số liệu một cách trung thực, kịp thời để phục vụ công tác điều hành và chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật về những thông tin này.

Về lượng xăng không chì thành phẩm còn tồn kho trước ngày 1/6/2026, Chính phủ khuyến khích các thương nhân chủ động mua bán và chuyển giao để phục vụ cho hoạt động pha chế. Quá trình này được yêu cầu khẩn trương thực hiện và phải hoàn tất triệt để trước ngày 31/7/2026.

Các doanh nghiệp đầu mối, thương nhân phân phối cũng như đại lý bán lẻ phải chịu trách nhiệm pháp lý về số lượng xăng không chì được giao dịch.

Mọi số liệu liên quan cần được tổng hợp và báo cáo về Bộ Công Thương hoặc Sở Công Thương địa phương trước ngày 15/8/2026 để cơ quan chức năng tiện theo dõi.

Xuyên suốt lộ trình, Bộ Công Thương đóng vai trò nhạc trưởng khi được giao nhiệm vụ chủ trì điều phối nguồn cung etanol và xăng nền.

Cơ quan này cũng sẽ theo dõi sát sao các biến động về kinh tế, cung cầu để kịp thời đề xuất Chính phủ điều chỉnh chính sách nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và quyền lợi người tiêu dùng.

Đồng hành cùng Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tăng cường kiểm soát, giám sát chặt chẽ chất lượng xăng E10 trong suốt quá trình sản xuất và lưu thông.

Trong khi đó, Bộ Tài chính đang khẩn trương nghiên cứu phương án điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường để kích cầu người dân sử dụng xăng sinh học.

Các cơ quan khác như Bộ Xây dựng và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng tích cực vào cuộc để rà soát quy chuẩn hạ tầng kho chứa và phát triển vùng nguyên liệu.

Điều này tạo nên một hệ sinh thái đồng bộ, hỗ trợ tối đa cho việc sản xuất, phân phối nhiên liệu sinh học và giảm thiểu phát thải trên cả nước.

Chính phủ cũng đặc biệt lưu ý Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố cần sát cánh hỗ trợ doanh nghiệp xây mới, nâng cấp hạ tầng lưu chứa.

Đồng thời, mạng lưới giám sát chất lượng xăng E5 và E10 tại các địa phương sẽ được siết chặt, yêu cầu doanh nghiệp phải đảm bảo chuẩn chất lượng trước khi đưa ra thị trường.

Thực tế triển khai trong nửa đầu tháng sáu cho thấy những tín hiệu vô cùng khả quan khi tổng lượng tiêu thụ xăng sinh học đạt khoảng 520 triệu lít.

Trong số này, xăng E10 chiếm ưu thế tuyệt đối với 485 triệu lít, đánh dấu bước chuyển mình thành công của hơn 17.000 cửa hàng xăng dầu trên toàn quốc.

Nỗi lo về độ tương thích của động cơ cũng nhanh chóng được giải tỏa khi toàn bộ các hãng sản xuất ô tô, xe máy tại Việt Nam đều lên tiếng khẳng định sự an toàn của xăng E10.

Ngoại trừ một số ít phương tiện quá cũ, hầu hết các động cơ hiện nay đều vận hành êm ái mà không gặp trở ngại nào.

Thị trường ghi nhận sự đồng thuận cao từ phía người tiêu dùng khi chưa có bất kỳ sự cố hay khiếu nại chính thức nào về chất lượng xăng hay hỏng hóc thiết bị được gửi tới các đơn vị phân phối.

Hệ thống phối trộn của 13/26 doanh nghiệp đầu mối cũng đã sẵn sàng với công suất dồi dào, hoàn toàn đáp ứng được nhu cầu tiêu thụ trên toàn quốc.

Bộ Công Thương đã đề nghị Cục Đăng kiểm Việt Nam nhanh chóng rà soát lại toàn bộ hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật đối với phương tiện sử dụng động cơ xăng. Nhằm chuẩn bị kỹ lưỡng cho những lộ trình nâng cao tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học trong tương lai, hướng tới một nền giao thông xanh và bền vững.