Thế nào là "Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan" trong vụ án hình sự?

Bạn đọc Nguyễn Trang (Đắk Nông) hỏi: Gần đây tôi bị mất trộm chiếc xe máy, đối tượng trộm xe đã dùng chiếc xe của tôi để làm phương tiện phạm tội và bị cơ quan công an bắt giữ để điều tra.

Tôi cũng được cơ quan công an tìm đến và xác minh chiếc xe là của tôi sở hữu, cán bộ điều tra cho biết vụ án đã được khởi tố, điều tra và xác định tôi không phạm tội. Vậy về mặt pháp lý, tôi hoàn toàn không liên quan hay vẫn có quyền lợi và trách nhiệm trong vụ án này?

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án là cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án hình sự. (Hình minh họa)

Thế nào là "Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan" trong vụ án hình sự?

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án là cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án hình sự.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án là người không tham gia thực hiện tội phạm hoặc có tham gia, nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự và Tòa án phải xử lý quyền lợi, tài sản của họ vì liên quan đến tội phạm.

Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án thường là: người là chủ sở hữu tài sản, nhưng tài sản đó lại có trong tay người phạm tội; người được người phạm tội cho tài sản, mà tài sản đó có được do hoạt động phạm tội.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án là người tham gia tố tụng. Bộ luật tố tụng hình sự quy định cụ thể các quyền và nghĩa vụ của họ trong tố tụng hình sự.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án có thể là người không liên quan đến việc thực hiện tội phạm nhưng các cơ quan tiến hành tố tụng phải xử lí theo pháp luật những vấn đề có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ.

Ví dụ: Người, cơ quan, tổ chức mà tài sản của họ bị người phạm tội sử dụng làm công cụ, phương tiện phạm tội; người mà tài sản của họ bị kê biên, bị tạm giữ cùng tài sản của người phạm tội; người đã được kẻ phạm tội cho một sô tài sản do phạm tội mà có.

Người đã tham gia vào việc thực hiện tội phạm nhưng đã được miễn trách nhiệm hình sự cũng có thể là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan nếu như cơ quan tiến hành tố tụng phải giải quyết những vấn đề liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ như xử lí những vật thuộc sở hữu của họ đã dùng làm công cụ, phương tiện phạm tội xử lí những tài sản do phạm tội mà có mà họ đã lấy.

"Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án hình sự|" có quyền gì?

Theo quy định của pháp luật, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án hoặc người đại diện của họ có quyền:

- Được thông báo, giải thích quyền và nghĩa vụ;

- Đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, yêu cầu;

- Yêu cầu giám định, định giá tài sản theo quy định của pháp luật;

- Tham gia phiên toà; phát biểu ý kiến, đề nghị chủ toạ phiên toà hỏi những người tham gia phiên toà; tranh luận tại phiên toà để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình; xem biên bản phiên toà;

- Tự bảo vệ, nhờ người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình;

- Trình bày ý kiến về chứng cứ, tài liệu, đồ vật liên quan và yêu cầu người có thẩm quyền tiến hành tố tụng kiểm tra, đánh giá;

- Kháng cáo bản án, quyết định của toà án về những vấn đề trực tiếp liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của mình;

- Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng;

- Các quyền khác theo quy định của pháp luật.

"Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án hình sự" có nghĩa vụ thế nào?

Pháp luật cũng đã quy định về nghĩa vụ của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án hình sự như sau:

- Có mặt theo giấy triệu tập của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng;

- Trình bày trung thực những tình tiết liên quan đến quyền và nghĩa vụ của mình;

- Chấp hành quyết định, yêu cầu của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.

Như vậy, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án là người có quyền lợi, nghĩa vụ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng.

Đối chiếu trường hợp của bạn, hiện dù bạn đã được cơ quan điều tra xác định là không thực hiện hành vi phạm tội, không bị khởi tố để điều tra, nhưng bạn vẫn là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án.

Do đó, bạn có quyền được pháp luật xử lý, giải quyết quyền lợi, tài sản cho bạn và đồng thời, bạn cũng có nghĩa vụ cung cấp thông tin liên quan đến vụ án trong quá trình cơ quan điều tra giải quyết vụ án này.