Tháng 1/2026, xuất khẩu thủy sản tăng 13%

Thông tin từ Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) ngày 3/2, tăng trưởng trong tháng đầu năm chủ yếu đến từ thị trường Trung Quốc, Nhật Bản, ASEAN và từ nhóm sản phẩm cá tra, mực – bạch tuộc.

Trong khi đó, thị trường Mỹ ghi nhận sự sụt giảm đáng kể, đặc biệt ở nhóm cá ngừ, do tác động từ quy định MMPA và những vướng mắc trong việc thực thi Thông tư 74/2025 của Bộ NN&MT liên quan đến cấp chứng nhận COA.

Trung Quốc – Hongkong tiếp tục là thị trường lớn nhất của thủy sản Việt Nam trong tháng 1 với kim ngạch gần 250 triệu USD, tăng tới 28,7% so với cùng kỳ. Động lực chính đến từ nhu cầu nhập khẩu tôm phục vụ Tết Nguyên đán.

Đáng chú ý, tôm hùm là mặt hàng đóng góp đáng kể cho mức tăng trưởng này, khi phân khúc tôm cao cấp được tiêu thụ mạnh trong dịp lễ. Nhiều doanh nghiệp đã đẩy nhanh tiến độ giao hàng sang Trung Quốc trong tháng 1, tận dụng nhu cầu tăng cao trước kỳ nghỉ.

Xuất khẩu thủy sản sang Nhật Bản đạt gần 146 triệu USD, tăng 21,3%, tiếp tục là thị trường ổn định với nhu cầu tốt đối với tôm chế biến, cá tra phi lê đông lạnh và mực, bạch tuộc. XK sang ASEAN đạt khoảng 69 triệu USD, tăng mạnh 32,2%, phản ánh xu hướng gia tăng thương mại nội khối và nhu cầu cao tại các thị trường như Thái Lan, Philippines, Singapore.

Hàn Quốc đạt hơn 67 triệu USD, tăng 9,1%, chủ yếu nhờ tiêu thụ tốt mực, bạch tuộc và cá tra. Ngược lại, EU chỉ đạt gần 72 triệu USD, giảm 6,3%, do nhu cầu còn yếu và tồn kho từ cuối năm trước, đặc biệt ở nhóm nhuyễn thể và cua ghẹ. Trung Đông cũng giảm 9,4%, xuống còn khoảng 21 triệu USD, sau giai đoạn nhập khẩu mạnh cuối năm 2025.

Thị trường Mỹ trong tháng 1 chỉ đạt hơn 96 triệu USD, giảm 9,9% so với cùng kỳ. Sự sụt giảm này tập trung rõ ở nhóm cá ngừ. Nguyên nhân chính là tác động từ quy định MMPA.

Việc thực thi Thông tư 74/2025 của Bộ NN&MT liên quan đến cấp COA (Certificate of Admissibility) đang phát sinh nhiều bất cập, khiến quá trình xác nhận hồ sơ bị đình trệ, làm gián đoạn đáng kể hoạt động xuất khẩu cá ngừ và các hải sản khác sang Mỹ ngay từ đầu năm.

Đối với tôm xuất khẩu sang Mỹ, nhiều doanh nghiệp đã chủ động giao hàng sớm trong tháng 1 nhằm giảm rủi ro trước thời điểm công bố kết quả thuế chống bán phá giá (CBPG) vào ngày 17/2. Nhờ đó, kim ngạch tôm sang Mỹ chưa giảm sâu trong tháng đầu năm, nhưng điều này đồng nghĩa với việc áp lực sẽ dồn sang các tháng tiếp theo.

Về cơ cấu sản phẩm, tôm tiếp tục là mặt hàng chủ lực với kim ngạch 331 triệu USD, tăng 6,4%, chiếm gần 38% tổng xuất khẩu. Sự tăng trưởng đến từ Trung Quốc và Nhật Bản, trong khi Mỹ có xu hướng chững lại do yếu tố thuế CBPG sắp công bố.

Cá tra là điểm sáng nổi bật khi đạt hơn 177 triệu USD, tăng mạnh 33,2%. Nhu cầu tốt từ Trung Quốc, ASEAN và Nhật Bản đã giúp mặt hàng này trở thành nhóm tăng trưởng cao nhất trong tháng.

Xuất khẩu mực, bạch tuộc đạt gần 69 triệu USD, tăng 30,9%, nhờ thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc tiêu thụ tốt. Ngược lại, cá ngừ chỉ đạt khoảng 57 triệu USD, giảm 14%, chịu tác động trực tiếp từ những vướng mắc về MMPA và COA tại Mỹ.

Nhóm cua ghẹ và giáp xác khác giảm 10,6%, còn khoảng 31 triệu USD, trong khi nhuyễn thể có vỏ giảm 11,7%, xuống khoảng 20 triệu USD, do tiêu thụ chậm tại EU.

VASEP dự báo, dù tháng 1 tăng trưởng tích cực, xuất khẩu thủy sản trong tháng 2/2026 được dự báo sẽ giảm so với tháng đầu năm và giảm nhẹ so với cùng kỳ, chủ yếu do kỳ nghỉ Tết Nguyên đán làm gián đoạn sản xuất và giao hàng, tác động rõ hơn từ kết quả thuế chống bán phá giá đối với mặt hàng tôm tại Mỹ sau ngày 17/2, nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc giảm sau khi đã tăng tích trữ trong tháng 1.