Thách thức an ninh mạng và chủ quyền dữ liệu thời đại AI
Hội thảo về bảo mật trong kỷ nguyên AI tổ chức tại Hà Nội, thu hút đông đảo chuyên gia trong và ngoài nước. Các bên nhấn mạnh sự cần thiết của an ninh mạng trong bối cảnh phát triển AI và nguy cơ an ninh mới.
Ngày 7/4/2026, tại Hà Nội, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) phối hợp cùng Check Point Software Technologies tổ chức Hội thảo chuyên đề bảo mật trong kỷ nguyên AI - Chiến lược hình thành tương lai số, thu hút sự tham dự của đông đảo chuyên gia trong nước và quốc tế.
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, Phó Chủ tịch NCA nhấn mạnh Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trong kỷ nguyên số.
Tuy nhiên, để tận dụng tối đa thời cơ này, việc xây dựng một nền tảng an ninh mạng vững chắc là yêu cầu cấp thiết, nơi đổi mới sáng tạo phải đi đôi với an toàn và phát triển phải gắn liền với kiểm soát rủi ro.
Theo ông Phạm Tiến Dũng, trí tuệ nhân tạo (AI) hiện không chỉ là động lực thúc đẩy kinh tế xã hội mà còn thay đổi căn bản cách thức vận hành, quản trị của các tổ chức.
Song song đó, AI cũng làm thay đổi sâu sắc các nguy cơ an ninh mạng khi tội phạm lợi dụng công nghệ này để tự động hóa quy trình, mở rộng quy mô và gia tăng mức độ tinh vi của các chiến dịch tấn công.
Trước thực tế các phương thức phòng vệ truyền thống đang bộc lộ nhiều hạn chế, Phó Chủ tịch NCA cho rằng cần tiếp cận theo hướng song hành: vừa đảm bảo AI được vận hành có kiểm soát, vừa khai thác chính AI như một công cụ để nâng cao năng lực phòng thủ không gian mạng.
Dưới góc độ bảo đảm an ninh quốc gia, Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an), Trưởng Ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân NCA nhận định AI đang đặt ra nhiều thách thức chiến lược.
Đó là vấn đề bảo vệ chủ quyền dữ liệu, sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài và yêu cầu bảo vệ các hệ thống AI trước những mục tiêu tấn công mới.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh, tội phạm mạng đang chuyển dịch từ hoạt động đơn lẻ sang mô hình tổ chức chuyên nghiệp và công nghiệp hóa với sự hỗ trợ của AI.
Do đó, việc tăng cường hợp tác giữa cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế để xây dựng hệ sinh thái chia sẻ thông tin, phối hợp nghiên cứu giải pháp công nghệ là hết sức cần thiết.
Việc xây dựng hệ sinh thái AI cần được chú trọng ngay từ giai đoạn thiết kế hệ thống cho đến suốt quá trình vận hành.
Tại hội thảo, bà Ruma Balasubramanian, Chủ tịch Check Point Software Technologies khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và Nhật Bản đã chia sẻ góc nhìn quốc tế về bảo mật AI.
Phương pháp của đơn vị này tập trung vào khả năng hiển thị, quản trị và phòng ngừa trên toàn bộ hệ sinh thái.
Đối với các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng AI riêng để đảm bảo chủ quyền dữ liệu, mô hình kiến trúc tham chiếu giúp kiểm soát rủi ro từ hạ tầng GPU đến các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đã được đề xuất nhằm phòng thủ đa lớp trước các rủi ro như tấn công chèn lệnh hay rò rỉ dữ liệu.
Thông qua sự kiện, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia kỳ vọng thúc đẩy sự hiểu biết chung về tác động của AI đối với an ninh mạng, đồng thời kết nối cộng đồng chuyên gia để chia sẻ tri thức và giải pháp công nghệ.
Hội thảo hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực nguồn nhân lực an toàn thông tin, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của quá trình chuyển đổi số và ứng dụng AI tại Việt Nam.
