Thác Bản Giốc - "Hòn ngọc" du lịch bừng sáng trên quê hương cách mạng

Thủ tướng phê duyệt Quy hoạch Khu du lịch Thác Bản Giốc với quy mô 1.000ha

Cao Bằng “khát“… một con đường

Không chỉ nổi tiếng với những địa danh cách mạng như suối Lê Nin, núi Các Mác, rừng Trần Hưng Đạo… Cao Bằng còn níu chân du khách bởi những danh thắng tuyệt đẹp.

Mang vẻ đẹp của thiên nhiên hùng vĩ, thác Bản Giốc đã làm say lòng bất cứ một ai đã từng một lần đến đây. Nhắc đến Bản Giốc như là nhắc đến ngọn thác “thiên đường”, một trong những thác hùng vĩ và đẹp nhất Việt Nam. Ngọn thác này cũng được xếp vào Top những thác nước tuyệt đẹp trên thế giới.

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quy hoạch chung xây dựng Khu du lịch thác Bản Giốc và Quy hoạch chi tiết Khu trung tâm du lịch thác Bản Giốc. Từ đây, “hòn ngọc quý” nơi biên viễn của Tổ quốc như được bừng sáng, điểm tô thêm vẻ đẹp của mảnh đất Cách mạng Cao Bằng.

Nhân dịp này, phóng viên Pháp luật Plus (báo Pháp luật Việt Nam) đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Cao, Bí thư Huyện ủy Trùng Khánh, Cao Bằng để nghe những chia sẻ về định hướng phát triển, đầu tư khai thác tại Khu du lịch Trọng điểm Quốc gia thác Bản Giốc.

“Đột phá” về chiến lược

- Thưa ông, việc Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch khu danh thắng Thác Bản Giốc có ý nghĩa rất lớn, ghi nhận sự nỗ lực của Đảng bộ, nhân dân huyện Trùng Khánh nói riêng và tỉnh Cao Bằng nói chung. Vậy, một số “đột phá” chiến lược của địa phương trong việc tìm hướng đi mới để phát triển ngành du lịch như thế nào?

Là huyện biên giới của tỉnh Cao Bằng, trong quá trình hình thành và phát triển, Đảng bộ và nhân dân huyện Trùng Khánh thường xuyên nhận được sự quan tâm, chỉ đạo đặc biệt của các lãnh đạo, ban ngành từ Trung ương đến địa phương và trực tiếp là Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Cao Bằng.

Với thế mạnh về tự nhiên là danh thắng thác Bản Giốc - động Ngườm Ngao nổi tiếng, định hướng tập trung phát triển du lịch đã được lãnh đạo địa phương qua các thời kỳ “thai nghén” từ lâu.

Tuy nhiên, do địa bàn xa các trung tâm lớn, cơ sở hạ tầng, giao thông chưa được quan tâm phát triển là trở ngại lớn đối với du khách muốn ghé thăm thác Bản Giốc.

Từ khi được phân cấp quản lý Khu du lịch thác Bản Giốc theo quyết định số 1093/QĐ-UBND ngày 31/7/2014 của UBND tỉnh Cao Bằng, huyện Trùng Khánh đã tập trung chỉ đạo, ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, quản lý khu du lịch đạt hiệu quả.

Cụ thể, Nghị quyết BCH đảng bộ huyện lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2015-2020 xác định các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, trong đó coi trọng phát triển du lịch là một mục tiêu nhằm chuyển dịch cơ cấu và tăng trưởng nền kinh tế, chiếm 37% tỷ trọng nền kinh tế.

Mở rộng và từng bước nâng cao chất lượng các dịch vụ phục vụ du lịch; Tập trung ở khu vực thị trấn, các trung tâm cụm xã. Khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư xây dựng các khu du lịch vệ tinh ngoài khu vực Thác Bản Giốc - động Ngườm Ngao.

Huyện ủy cũng đã ban hành Chương trình số 06-CTr/HU về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đảng bộ huyện Trùng Khánh lần thứ XIX về phát triển du lịch; ban hành Quyết định số 824-QĐ/HU về việc thành lập Ban chỉ đạo thực hiện Chương trình phát triển du lịch, giai đoạn 2016 - 2020.

Nằm ở phía Đông Bắc của tỉnh Cao Bằng, huyện Trùng Khánh cách trung tâm thành phố 62 km, có diện tích 469,15 km2, dân số trên 50.000 người. Trong các dãy núi có rất nhiều hang động như động Ngườm Ngao, động Ngườm Hoài…, Trùng Khánh có hai con sông chính: sông Bắc Vọng và sông Quây Sơn, trong đó sông Quây Sơn tạo dòng chảy đổ về Thác Bản Giốc hùng vĩ, là điểm đến của khách du lịch trong và ngoài nước.

BTV huyện uỷ đã luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo cấp uỷ, chính quyền các cấp thúc đẩy du lịch phát triển. UBND huyện cũng tích cực cụ thể hoá Nghị quyết của Huyện uỷ, HĐND thành kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm, trong đó đã xác định mục tiêu và giải pháp cụ thể để phát triển du lịch; tích cực tìm kiếm cơ hội để xúc tiến việc kêu gọi đầu tư, tăng cường quản lý khu du lịch Thác Bản giốc - động Ngườm Ngao.

Đầu năm 2015, việc thành lập Ban quản lý Khu du lịch Thác Bản Giốc trực thuộc UBND huyện Trùng Khánh đã nâng cao hiệu lực quản lý của cơ quan nhà nước và khai thác lợi thế về tiềm năng du lịch, đảm bảo phát triển du lịch bền vững.

- Nhiều du khách có dịp trở lại Thác Bản Giốc đã thực sự bất ngờ trước sự chuyển mình, thay đổi mạnh mẽ tại Khu du lịch Thác Bản Giốc, vậy, ông đánh giá thế nào về những thay đổi đó?

Đúng vậy, như tôi đã nói, huyện Trùng Khánh được coi là huyện vùng biên với nhiều điều kiện ưu đãi về núi non hùng vĩ, thắng cảnh tuyệt đẹp.

Từ năm 2012, với việc nâng cấp tuyến tỉnh lộ 206 thành Quốc lộ 3 kéo dài đã rút ngắn khoảng cách giữa mọi miền với huyện Trùng Khánh và thác Bản Giốc. Đây là một trong những trục kết nối sự phát triển giữa Cao Bằng với tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc. Góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, là cầu nối giao thương giữa Trùng Khánh với những địa phương khác.

Quy hoạch chung xây dựng Khu du lịch thác Bản Giốc (tỷ lệ 1/5.000 và Quy hoạch chi tiết Khu trung tâm du lịch thác Bản Giốc (tỷ lệ 1/500). Phạm vi lập Quy hoạch chung xây dựng Khu du lịch thác Bản Giốc có quy mô 1.000 ha; phạm vi lập quy hoạch chi tiết Khu trung tâm du lịch thác Bản Giốc có quy mô 156,7 ha. Đến năm 2020, khách du lịch khoảng 750.000 lượt khách; tổng số buồng phòng phục vụ nhu cầu lưu trú khoảng 1.010 phòng; đến năm 2030, khách du lịch khoảng 1.200.000 lượt khách; tổng số buồng phòng phục vụ nhu cầu lưu trú khoảng 1.750 phòng.

Cùng với đó, hai công trình “chiến lược” là Khu nghỉ dưỡng 4 sao Sài gòn - Bản Giốc Resort và Chùa Trúc Lâm Bản Giốc khánh thành và đi vào hoạt động (năm 2014) đã góp phần nâng cao chất lượng hạ tầng du lịch, bước đầu đáp ứng nhu cầu du lịch về tâm linh và nghỉ dưỡng cho du khách.

Hiện nay, tuyến xe Bus chạy thẳng TP Cao Bằng - Thác Bản Giốc với tần suất 25 phút/ chuyến đã tạo sự thông suốt và yên tâm hơn về nhu cầu đi lại của du khách. Giao thông thuận tiện, số lượng khách du lịch đến với Thác Bản Giốc ngày một tăng cao, cuộc sống nhân dân ngày một đổi thay rõ rệt.

Theo thống kê, năm 2015, lượng khách du lịch đến Trùng Khánh đã có bước “nhảy vọt”, tăng từ 50.000 lượt người lên 150.000 lượt khách so với năm 2014, và đến năm 2016 đã đạt trên 200.000 lượt khách. Đến thời điểm hiện tại (tháng 5/2017) lượng khách du lịch đến Trùng Khánh là 79.152 lượt khách; riêng trong dịp nghỉ lễ 30/4; 01/5 vừa qua là 20.245 lượt khách.

Hiện nay các cơ sở lưu trú và dịch vụ du lịch đang phát triển, nhiều nhà hàng, cơ sở kinh doanh dịch vụ, giải trí cũng được quan tâm đầu tư, bước đầu đáp ứng nhu cầu cho khách tham quan du lịch.

Phát triển du lịch trọng điểm chất lượng cao

- Khu du lịch Thác Bản Giốc nằm trên đường biên giới Việt - Trung, việc hợp tác khai thác du lịch kết hợp với bảo tồn, gìn giữ các giá trị văn hóa của địa phương được thực hiện như thế nào?

Là địa phương có đường biên dài 66km, tiếp giáp với hai huyện Tịnh Tây và Đại Tân (Quảng Tây, Trung Quốc), chúng tôi luôn ưu tiên mối quan hệ phát triển, hợp tác khai thác Du lịch với nước bạn. Đây là thị trường du lịch quốc tế đầy tiềm năng có thể khai thác và đem lại hiệu quả cao nếu như có sự đầu tư và cơ chế phù hợp.

Huyện Trùng Khánh đã bàn hợp tác với huyện Tịnh Tây, bước đầu thống nhất cho khách du lịch đi Thác Bản Giốc, Động Ngườm Ngao và ngược lại trong ngày qua cửa khẩu Pò Peo, xã Ngọc Côn.

Đặc biệt phía nước bạn rất quan tâm đến hợp tác khai thác du lịch mạo hiểm xuyên Quốc gia trên lưu vực sông Quây Sơn của huyện Trùng Khánh. Tuy nhiên vẫn chưa thực hiện được vì còn gặp nhiều khó khăn trong cơ chế quản lý.

Đối với huyện Đại Tân, hai huyện đã bàn hợp tác phát triển du lịch và cùng đề xuất cho phép đón khách du lịch qua khu vực mốc 835 vào nội địa hai bên, đi lại trong ngày. Đặc biệt cùng hợp tác, quản lý chung Khu du lịch Thác Bản Giốc của Việt Nam và Thác Đức Thiên của Trung Quốc.

Qua đó, tổ chức có hiệu quả việc khai thác chung danh lam thắng cảnh Thác Bản Giốc theo Hiệp định Hợp tác, khai thác và bảo vệ tài nguyên du lịch Thác Bản Giốc đã được ký kết giữa Chính phủ Việt Nam với Chính phủ Trung Quốc.

Cùng với đó, huyện Trùng Khánh vẫn còn giữ được nhiều giá trị về văn hóa phi vật thể như hát si giang, giá hai, hát then đàn tính, phong sư, hát lượn, các lễ hội mang ý nghĩa tâm linh như lễ hội Cầu mùa, hội Sinh Mình… những giá trị văn hóa đó đã tạo nên điểm nhấn văn hóa dân tộc của địa phương. Hiện nay, đã có hai ngôi đền trên địa bàn được được công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.

Đặc biệt, người dân làng Khuổi Ky (làng Tày cổ nhất) cũng tận dụng những giá trị, tinh hoa văn hóa truyền thống để khai thác du lịch, xây dựng tôn tạo chính ngôi nhà mình đang ở thành làng du lịch cộng đồng, thu hút rất đông khách du lịch.

Một “sản vật” không thể không nhắc tới khi đến Trùng Khánh, đó là hạt dẻ Trùng Khánh. Giữa tháng 10/2013, Cục Sở hữu Trí tuệ - Bộ Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với UBND huyện Trùng Khánh tổ chức Lễ công bố chỉ dẫn địa lý “Trùng Khánh” cho sản phẩm hạt dẻ Trùng Khánh (Cao Bằng).

Đây là sản phẩm thứ 26 trong cả nước được xác lập và bảo hộ chỉ dẫn địa lý. Hiện nay, huyện Trùng Khánh có khoảng 200 ha cây dẻ cho quả, năng suất trung bình 5 tạ/ha, sản lượng 100 tấn, giá trị ước đạt trên 7 tỷ đồng. Địa phương đã có chủ trương quy hoạch về phát triển cây hạt dẻ vừa phục vụ cho du lịch, vừa phát triển về kinh tế, nâng cao đời sống của người dân.

- Với những điều kiện thuận lợi như vậy, huyện Trùng Khánh đã có định hướng như thế nào để phát triển về du lịch, khai thác được triệt để những tiềm năng và thế mạnh vốn có của huyện?

Có thể nói, định hướng về phát triển du lịch của địa phương bước đầu đã thu được những kết quả nhất định: Công tác quản lý được tăng cường, hoạt động đối ngoại để hợp tác khai thác du lịch được xúc tiến, việc quảng bá du lịch tiếp tục được thực hiện sâu rộng hơn; khách du lịch đến thăm quan tăng mạnh so với các năm trước.

Chúng tôi luôn hướng tới mục tiêu xây dựng và phát triển sản phẩm dịch vụ du lịch chất lượng cao tại huyện Trùng Khánh. Từ đó, tiến tới xây dựng thành tuyến tham quan du lịch trọng điểm của tỉnh Cao Bằng và trở thành sản phẩm Tour Du lịch đặc thù, có sức hấp dẫn cao của du khách.

Phấn đấu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tạo nguồn thu nhập ổn định, từng bước nâng cao mức sống, chuyển dịch cơ cấu nghề cho cộng đồng dân cư tại các điểm du lịch.

Phát triển du lịch bền vững, hiệu quả kinh tế - xã hội cao gắn với đảm bảo vững chắc an ninh - quốc phòng; đa dạng hoá sản phẩm du lịch, kéo dài thời gian lưu trú của du khách, tăng hiệu quả kinh doanh và sức hấp dẫn cho du lịch Trùng Khánh. Phát huy truyền thống bản sắc văn hoá dân tộc, tôn tạo và giữ gìn các di tích lịch sử văn hoá, cảnh quan môi trường góp phần thúc đẩy du lịch phát triển.

Từng bước nâng cao tính chuyên nghiệp trong quản lý, hoạt động của các điểm tham quan nhằm nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm du lịch; đặc biệt chú trọng phát triển sản phẩm văn hoá - đặc sản địa phương để thu hút du khách.

Đặc biệt, quan tâm đến công tác quản lý và giám sát môi trường, đặc biệt là việc giữ vệ sinh, môi trường sinh thái, tài nguyên du lịch, không để xảy ra sự cố về ô nhiễm môi trường tại các điểm du lịch.

- Xin cảm ơn ông!