Tây Ninh đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ cao từ nền tảng nguồn nhân lực

Đây không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là yêu cầu cấp bách nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư chất lượng và tạo ra giá trị gia tăng bền vững.

Điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của địa phương là không tách rời phát triển công nghệ khỏi yếu tố con người.

Ngược lại, Tây Ninh xác định rõ: muốn phát triển công nghệ cao, trước hết phải có nguồn nhân lực đủ năng lực để tiếp nhận, làm chủ và vận hành công nghệ.

Chính vì vậy, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đang trở thành trụ cột xuyên suốt trong chiến lược đổi mới sáng tạo của tỉnh.

Chuyển dịch mô hình tăng trưởng, đặt nền tảng bằng nguồn nhân lực chất lượng cao

Trong nhiều năm, Tây Ninh phát triển dựa vào các ngành công nghiệp thâm dụng lao động và lợi thế vị trí địa lý.

Mô hình này đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng, song cũng bộc lộ hạn chế khi yêu cầu về năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh ngày càng cao.

Thực tế cho thấy, lợi thế lao động giá rẻ đang dần thu hẹp, trong khi các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp công nghệ, ngày càng ưu tiên lựa chọn địa phương có nguồn nhân lực chất lượng cao.

Điều này buộc Tây Ninh phải chuyển dịch mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, từ dựa vào lao động phổ thông sang lao động kỹ năng cao.

Trong quá trình này, nguồn nhân lực không chỉ là yếu tố đầu vào mà trở thành yếu tố quyết định.

Nếu không có lực lượng lao động đủ trình độ, việc thu hút và triển khai các dự án công nghệ cao sẽ gặp nhiều khó khăn.

Ngược lại, khi có nguồn nhân lực tốt, địa phương có thể chủ động tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng.

Nhận thức rõ điều đó, Tây Ninh đang tập trung nâng cao chất lượng đào tạo, đặc biệt trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp.

Năm 2025, toàn tỉnh tuyển sinh, đào tạo hơn 30.600 lao động, đạt trên 101% kế hoạch.

Năm 2026, mục tiêu tiếp tục duy trì quy mô khoảng 31.000 lao động, đồng thời nâng cao tỷ lệ đào tạo ở các trình độ trung cấp, cao đẳng.

Sự thay đổi không chỉ nằm ở con số mà còn ở chất lượng.

Các chương trình đào tạo được điều chỉnh theo hướng tăng cường thực hành, cập nhật công nghệ mới, tích hợp kỹ năng số, ngoại ngữ và kỹ năng mềm.

Đây là những yếu tố cần thiết để người lao động có thể thích ứng với môi trường làm việc hiện đại.

Bên cạnh đó, công tác phân luồng học sinh cũng được đẩy mạnh, góp phần thay đổi nhận thức xã hội, từng bước hình thành lực lượng lao động có kỹ năng, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Gắn đào tạo với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và công nghệ cao

Một trong những điểm then chốt trong chiến lược của Tây Ninh là gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo nguồn nhân lực với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và định hướng phát triển công nghệ cao.

Trong thời gian qua, tỉnh đã chủ động làm việc, khảo sát các mô hình công nghệ hiện đại, qua đó định hướng phát triển một số lĩnh vực trọng điểm như trí tuệ nhân tạo, thiết bị bay không người lái, robot, năng lượng mới…

Đây đều là những ngành có tiềm năng lớn, nhưng cũng đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao.

Điều này đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách tiếp cận trong đào tạo. Thay vì đào tạo theo khả năng sẵn có, các cơ sở giáo dục cần đào tạo theo nhu cầu của doanh nghiệp và xu hướng công nghệ. Mô hình liên kết giữa nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp vì vậy được đẩy mạnh.

Trong mô hình này, doanh nghiệp không chỉ là đơn vị sử dụng lao động mà còn tham gia trực tiếp vào quá trình đào tạo, từ xây dựng chương trình đến hỗ trợ thực hành, thực tập.

Nhờ đó, người học có cơ hội tiếp cận công nghệ thực tế, rút ngắn thời gian thích nghi khi tham gia thị trường lao động.

Thực tế cho thấy, việc gắn đào tạo với doanh nghiệp giúp nâng cao hiệu quả sử dụng lao động, đồng thời tạo ra sự liên thông giữa các khâu trong chuỗi giá trị.

Đây cũng là nền tảng để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trong đó đào tạo – nghiên cứu – sản xuất – ứng dụng được kết nối chặt chẽ.

Đáng chú ý, việc định hướng phát triển các ngành công nghệ cao tại Tây Ninh không mang tính dàn trải mà có chọn lọc, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Điều này giúp tập trung nguồn lực, đồng thời nâng cao khả năng thành công khi triển khai.

Chìa khóa để phát triển bền vững

Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng dựa vào tri thức, đầu tư cho nguồn nhân lực trở thành yếu tố quyết định sự phát triển lâu dài.

Đối với Tây Ninh, điều này không chỉ mang ý nghĩa chiến lược mà còn là điều kiện tiên quyết để thực hiện các mục tiêu về đổi mới sáng tạo và công nghệ cao.

Theo các nghiên cứu, chi phí đào tạo một lao động chất lượng cao có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, thậm chí hàng tỷ đồng trong vài năm.

Đây là khoản đầu tư lớn, nhưng mang lại giá trị lâu dài, giúp nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh.

Việc chú trọng đào tạo nguồn nhân lực không chỉ giúp đáp ứng nhu cầu lao động trước mắt mà còn tạo nền tảng để địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất.

Khi người lao động có đủ năng lực, doanh nghiệp có thể triển khai các công đoạn có giá trị gia tăng cao, thay vì chỉ dừng ở gia công đơn giản.

Cùng với đó, nguồn nhân lực chất lượng cao cũng là yếu tố quan trọng để thu hút đầu tư, đặc biệt là các dự án công nghệ cao. Khi có sẵn lực lượng lao động đáp ứng yêu cầu, địa phương sẽ trở thành điểm đến hấp dẫn đối với doanh nghiệp.

Từ những bước đi hiện nay, có thể thấy Tây Ninh đang từng bước xây dựng nền tảng phát triển dựa trên con người và công nghệ.

Việc kết hợp giữa đào tạo nguồn nhân lực, phát triển công nghệ cao và thúc đẩy đổi mới sáng tạo tạo ra một hệ thống liên kết chặt chẽ, giúp nâng cao hiệu quả và tính bền vững trong phát triển.

Trong dài hạn, đây sẽ là yếu tố quyết định để Tây Ninh tạo ra những bước đột phá, không chỉ về tăng trưởng kinh tế mà còn về chất lượng phát triển, từng bước khẳng định vị thế trong khu vực.