Tăng cường xử phạt hành chính trong lĩnh vực y tế

Từ ngày 15/5, Nghị định số 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế chính thức có hiệu lực, với nhiều nội dung sửa đổi, bổ sung theo hướng tăng mức xử phạt, tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước.

Theo đó, vi phạm hành chính trong lĩnh vực này là những hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm các quy định pháp luật về quản lý Nhà nước trong y tế nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, bao gồm các lĩnh vực: Y tế dự phòng, phòng, chống HIV/AIDS; Các quy định khám bệnh, chữa bệnh; Dược, mỹ phẩm; Thiết bị y tế; Vi phạm quy định bảo hiểm y tế (BHYT) và dân số.

Nghị định số 90/2026/NĐ-CP bổ sung, điều chỉnh nhiều quy định nhằm siết chặt quản lý, như quy định về kinh doanh và sử dụng sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ; quy tắc hành nghề khám, chữa bệnh; xuất khẩu, nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc; đồng thời tăng mức xử phạt đối với nhiều hành vi vi phạm.

Trong lĩnh vực BHYT, Nghị định số 90/2026/NĐ-CP làm rõ các hành vi vi phạm phổ biến như chậm đóng, trốn đóng BHYT chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; Lập danh sách tham gia không đúng quy định; Đưa người không thuộc diện quản lý vào danh sách tham gia BHYT; Sử dụng thẻ BHYT sai quy định trong khám, chữa bệnh.

Nghị định số 90/2026/NĐ-CP bổ sung hành vi vi phạm liên quan đến việc lập danh sách tham gia BHYT, qua đó siết chặt trách nhiệm của người sử dụng lao động. Theo quy định, trường hợp không lập hoặc lập danh sách không đầy đủ số người tham gia BHYT trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết hạn phải thực hiện, nhưng chưa đến mức bị coi là trốn đóng, sẽ bị xử phạt từ 1 triệu đồng đến 35 triệu đồng, tùy theo số lượng lao động vi phạm.

Đối với hành vi cho người khác mượn thẻ hoặc sử dụng thẻ BHYT của người khác khi khám, chữa bệnh, mức phạt được áp dụng từ 1 triệu đồng đến dưới 20 triệu đồng, căn cứ tính chất và mức độ vi phạm.

Nghị định cũng quy định mức phạt từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với trường hợp thuộc diện bắt buộc nhưng không tham gia BHYT.

Đồng thời, người sử dụng lao động không lập hoặc lập danh sách không đầy đủ số người phải tham gia BHYT sau 60 ngày kể từ ngày hết hạn quy định có thể bị xử phạt từ 2 triệu đồng đến 70 triệu đồng, tùy từng trường hợp cụ thể.

Nghị định cũng quy định rõ các biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng với từng hành vi vi phạm, nhằm nâng cao hiệu lực thực thi và bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.