Tăng cường kiểm soát tàu cá qua hệ thống eCDT

Sau một tháng chính thức áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT), tỷ lệ tàu cá thực hiện khai báo trên cả nước vẫn ở mức thấp, đòi hỏi các địa phương ven biển phải có giải pháp xử lý triệt để.

Hệ thống eCDT được Bộ Nông nghiệp và Môi trường đưa vào vận hành chính thức từ ngày 1/3/2026 nhằm cụ thể hóa Thông tư 81/2025/TT-BNNMT về nhật ký khai thác, kiểm soát tàu cá và xác nhận nguồn gốc thủy sản.

Việc chuyển đổi từ phương thức thủ công sang quản lý điện tử được kỳ vọng sẽ tăng cường khả năng kiểm soát hoạt động khai thác và đáp ứng các tiêu chuẩn chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU).

Tuy nhiên, số liệu thống kê sau một tháng triển khai cho thấy những con số chưa đạt kỳ vọng khi trong tổng số hơn 80.000 tàu cá thuộc diện bắt buộc thực hiện, hiện mới có gần 20.000 tàu tiến hành khai báo trên hệ thống, đạt tỷ lệ 24,65%.

Thực tế này phản ánh việc chuyển đổi phương thức quản lý tại các địa phương ven biển đang gặp nhiều trở ngại, mà nguyên nhân chính được xác định do công tác tuyên truyền chưa đến được sâu rộng với ngư dân, khiến nhiều chủ tàu và thuyền trưởng chưa nắm vững quy trình vận hành.

Bên cạnh đó, việc kiểm tra và xử lý vi phạm tại các cảng cá chưa thực sự nghiêm túc, cùng với hạ tầng tại nhiều cảng cá hiện nay chưa được đầu tư đồng bộ, thiếu trang thiết bị và nhân lực cần thiết để vận hành hệ thống một cách ổn định.

Trước thực trạng trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các tỉnh, thành phố ven biển tăng cường chỉ đạo thực hiện các giải pháp cụ thể, trọng tâm là đẩy mạnh tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn ngư dân thực hiện đầy đủ quy định về khai báo ra vào cảng, qua trạm kiểm soát biên phòng và thực hiện truy xuất nguồn gốc ngay trên hệ thống điện tử.

Song song với yếu tố con người, các địa phương cần rà soát lại hạ tầng theo Quyết định 582/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về quy hoạch hệ thống cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão, bởi việc nâng cấp các cảng cá đạt tiêu chuẩn không chỉ phục vụ bốc dỡ sản phẩm mà còn là điều kiện tiên quyết để vận hành các công cụ quản lý số.

Các địa phương cũng được yêu cầu ưu tiên nguồn vốn đầu tư để mở mới hoặc khôi phục hoạt động các cảng cá đã được quy hoạch, tạo thuận lợi cho tàu cá thực hiện các thủ tục xác nhận sản lượng.

Việc triển khai hệ thống eCDT không đơn thuần là thay đổi thủ tục hành chính mà là yêu cầu cấp bách để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường quốc tế, đồng thời là một trong những giải pháp then chốt để Việt Nam sớm tháo gỡ cảnh báo thẻ vàng của Ủy ban châu Âu (EC).

Trong bối cảnh hội nhập, việc đảm bảo tính hợp pháp của sản phẩm thủy sản thông qua hệ thống truy xuất điện tử sẽ giúp tăng khả năng cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu.

Để đảm bảo tiến độ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các tỉnh ven biển triển khai quyết liệt và thực hiện báo cáo kết quả định kỳ trước ngày 25 hằng tháng, nhằm xây dựng nền tảng quan trọng giúp ngành thủy sản phát triển theo hướng chuyên nghiệp và bền vững.