Tận mắt chứng kiến quy trình “ông Táo” chào đời

Nhắc đến làng Địa Linh (xã Hương Vinh, Thị Xã Hương Trà, Tình Thừa Thiên - Huế ) chắc ai ai cũng biết đây là một ngôi làng nổi tiếng với nghề đúc tượng “ông Táo”.

Làng nghề “ông Táo” vào mùa

Những ngày giáp Tết là những ngày bận rộn nhất của người dân tổ 1 làng Địa Linh. Tất bật cho công việc đúc tượng từ làm khuôn, nhào nặng đất cho đến việc hoàn thành đóng gói để đưa đi các nơi khác được bắt đầu từ tháng 6, tháng 7 âm lịch cho đến 20 tháng chạp.

Cứ thế, mỗi ngày mỗi hộ dân chỉ đúc được tầm 400 - 500 mặt tượng “ông Táo”. Sau khi đúc xong, thời tiết thuận lợi, có nắng thì phơi tầm 2 nắng cho khô ráo mới đưa vào lò nung cho thành phẩm. Tuy nhiên cũng không dễ dàng khi những cuối năm, đặc biệt là tháng chạp thường mưa dầm dề và rất ít nắng, người làm nghề phải làm đủ các để tượng khô ráo cho kịp thời để cung cấp cho các nơi. Họ lại hong bằng quạt, trải đề ra mọi nơi thoáng ráo nhất có thể. Một vài hộ còn đặt quanh bếp nung để hong khô bằng hơi nhiệt tỏa ra từ lò nung làm khô bức tượng bên ngoài.

Sau khi khô ráo tượng, người ta xếp từng lớp tượng vào lò và ở giữa mỗi lớp tượng là một lớp trấu. Rồi cứ thế chất lên cho đến khi đầy lò thì bắt đầu nung tượng trong 4 ngày liền. Sau khi ra thành phẩm thì các tượng ông táo được vẻ màu, quét sơn lên để tăng tính thẩm mỹ và bắt mắt hơn.

Và cũng tùy theo yêu cầu của khách hàng mà tượng được sơn màu đỏ hay màu hồng khác nhau. Bà Lê Thị Vân vừa hốt mẻ tượng mới ra lò vừa nói: “Tượng ở đây đưa đi khắp, từ Bắc chí Nam, vô tận Đắk Lắk. Cung cấp khắp nơi, nhưng mà giá thấp lắm, mình làm để giữ cái nghề ông cha để lại chứ sau ni, sợ con cháu hắn không chịu theo nghề nữa".

Những ngày giữa tháng chạp này, các con đường vào lạng địa linh dường như nhộn nhịp hẵn lên. Hết lược xe này lại đến lược xe khác vào chuyển hàng đi các nơi khác tong và ngoài tỉnh, đến các chợ lớn. Một số chủ buôn còn tự đến lấy hàng để đưa ra chợ bán lẻ thêm.

Ông Võ Văn Nam chia sẻ với phóng viên: “Nghề này không sợ không có chổ cung cấp, vì hằng năm lại có nhiều nhà cũng ông táo hơn nhưng chỉ sợ ai làm nữa".

Những bước thăng trầm của người giữ nghề

Được biết, làng Địa Linh là vùng có đất sét cực tốt, chuyên làm các loại gạch, ngói để cung cấp cho việc xây lăng tẩm cũng như các công trình kiến trức thời xưa. Và từ đó, nghề đúc tượng “ông Táo” cũng bắt đầu ra đời. Thế nhưng “bây giờ đất sét ngày càng hiếm, đôi lúc còn không có, phải đi mua rồi dự trử dần để làm” ông Nam chia sẻ.

Nghề gì cũng có cái khó khăn của nó và đúc “ông Táo” cũng không phải dễ dàng mặc dù bây giờ đã có khuôn đúc. “Khó khăn này chồng chất khó khăn kia khi vật giá ngày càng leo thang, đất sét cũng phải đi mua mà giá thành của 1 cái bán ra cũng chỉ lời được dăm ba đồng. Một ngày làm cật lực cũng chỉ kiếm được chưa đến 100.000đ. Không biết sau này con cháu mình có còn theo nghề của ông cha xưa như thời mình không”, ông Nam thở dài nói.

Ông Nam vừa chất tượng vào lò vừa chia sẻ thêm đây là nghề mà ông cha để lại từ xưa nên cứ cha truyền con nối, 3 anh em nối nghiệp cha để làm nghề vì muốn giữ nghề truyền thống mà cha ông để lại. Không biết những năm sau, có còn ai giữ lại nghề hay theo nghề truyền thống như bây giờ không.