Tài sản công sau sáp nhập: Bộ Tài chính nói "không" với bán, ưu tiên y tế, giáo dục
Tại buổi Họp báo thường kỳ quý II/2025 của Bộ Tài chính ngày 2/7, nhiều vấn đề nóng được dư luận quan tâm đã được đại diện Bộ Tài chính giải đáp. Trong đó, công tác phòng chống lãng phí tài sản công trong quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy nhà nước và chính quyền địa phương 2 cấp, cùng với việc thu tiền chuyển đổi mục đích sử dụng đất, là những nội dung trọng tâm.
Theo bà Nguyễn Thị Thoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính), việc sắp xếp, xử lý tài sản công đối với các cơ quan, tổ chức, đơn vị là một nhiệm vụ khá khó khăn và phức tạp.
Tuy nhiên, sau khi làm việc trực tiếp với 63 tỉnh, thành phố và hướng dẫn cụ thể, bà Thoa cho biết, cơ bản các địa phương không có nhiều vướng mắc.
"Qua nắm bắt tình hình, cơ bản các địa phương tương đối suôn sẻ, không có nhiều vướng mắc đến việc sắp xếp, xử lý tài sản công", bà Thoa chia sẻ.
Bộ Tài chính đã chủ động rà soát các luật, nghị định, và ban hành nhiều văn bản để làm cơ sở cho việc sắp xếp, xử lý tài sản công.
Đáng chú ý, Bộ đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành 4 công điện chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc việc sắp xếp, xử lý tài sản công phục vụ cho công tác sắp xếp tinh gọn bộ máy và chính quyền địa phương 2 cấp.
Để giải quyết các vấn đề phức tạp, Bộ Tài chính đã phối hợp với nhiều bộ, ngành, cơ quan trung ương như Ban Nội chính Trung ương, Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch... thành lập Tổ công tác liên ngành (Tổ phản ứng nhanh) do Thứ trưởng Bộ Tài chính Bùi Văn Khắng làm Tổ trưởng.
Tổ này có nhiệm vụ điều phối việc rà soát, xử lý công trình, nhà đất là tài sản công khi sắp xếp, tinh gọn bộ máy, đơn vị hành chính, đảm bảo sử dụng, khai thác hiệu quả, tránh lãng phí.
Về nguyên tắc sắp xếp tài sản công, bà Nguyễn Thị Thoa cho biết, ngoài việc duy trì đảm bảo hoạt động cho bộ máy mới, các tài sản dôi dư sẽ được định hướng không bán, chuyển nhượng.
Thay vào đó, ưu tiên bố trí cho giáo dục đào tạo, y tế và các mục đích công cộng, thiết yếu khác của Nhà nước.
Bà Thoa cũng nhấn mạnh cần đánh giá toàn diện, khách quan hiện trạng sử dụng tài sản công, tránh tình trạng "thấy dư là lập tức loại bỏ".
"Địa phương bây giờ có thể báo cáo dôi dư trụ sở, nhà đất nhưng các cơ sở này phải bố trí cho các cơ quan trung ương tại địa phương, hoán đổi với nhau, và sử dụng cho các mục đích khác nên có thể nay dư mai lại thiếu", bà Thoa giải thích.
Hiện tại, 34 tỉnh, thành phố trên cả nước đang trong quá trình sắp xếp đơn vị hành chính theo Nghị quyết của Quốc hội.
Từ ngày 1/7/2025, bộ máy chính quyền cấp tỉnh và xã sau sắp xếp đơn vị hành chính chính thức hoạt động. Bộ Tài chính đã yêu cầu các địa phương báo cáo kết quả xử lý cụ thể sau 90 ngày triển khai để có căn cứ tổng hợp số liệu chính thức.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi khẳng định: "Có nhiều cách để sắp xếp, xử lý tài sản công như điều chuyển cho đơn vị khác, điều hòa cho trung ương, địa phương... Tuy nhiên, vấn đề quan trọng là cần đảm bảo việc sử dụng tài sản công đúng mục đích, hiệu quả, tránh lãng phí".
Cũng tại họp báo, đại diện Cục Quản lý công sản cũng trả lời liên quan việc thu tiền chuyển đổi mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở, bà Nguyễn Thị Thoa cho biết Bộ Tài chính đã có văn bản gửi các địa phương để báo cáo, đánh giá tình hình thực hiện việc thu tiền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân khi chuyển mục đích sử dụng đất.
Theo bà Thoa, từ Luật Đất đai 2013 đến Luật Đất đai 2024 đã quy định rõ về nghĩa vụ tài chính đối với hộ gia đình, cá nhân khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc công nhận quyền sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất, và có sự phân biệt rõ đối với từng trường hợp cụ thể.
Hiện nay, Bộ Tài chính đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài nguyên và Môi trường trong quá trình sửa đổi chính sách liên quan đến nội dung này.
Cụ thể, Bộ Tài chính cũng đang xin ý kiến sửa đổi Nghị định 103/2024/NĐ-CP quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất để chính sách khi đi vào thực tiễn đảm bảo phù hợp, phát huy hiệu quả.
