Tách thửa đất ở Cẩm Phả: Hồ sơ lòng vòng, trách nhiệm thuộc về ai?
Hồ sơ tách thửa của gia đình bà Phạm Thị Kim Hoa đã được các cơ quan ghi nhận hiện trạng lối đi, nhưng quá trình giải quyết tiếp tục phát sinh yêu cầu xác định điều kiện của cây cầu bắc qua suối. Trong khi Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai số 5 đề nghị UBND phường Quang Hanh làm rõ, chính quyền địa phương cho rằng trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, đối chiếu quy định và xác định điều kiện tách thửa thuộc cơ quan đăng ký đất đai.
Từ cây cầu làm lối đi chung đến hành trình khiếu nại kéo dài
Phản ánh tới Báo Pháp luật Việt Nam, bà Phạm Thị Kim Hoa (SN 1968), người đại diện theo ủy quyền cho con trai bà là anh Nguyễn Hải Ninh cho biết gia đình bà đã trải qua một quá trình dài thực hiện thủ tục tách thửa, nhưng hồ sơ liên tục phát sinh những yêu cầu, vướng mắc cần làm rõ.
Theo nội dung đơn kèm hồ sơ bà Hoa cung cấp thể hiện, thửa đất có nguồn gốc từ năm 1992, khi bố mẹ bà Hoa là ông Phạm Minh Hồng và bà Phạm Thị Liên nhận chuyển nhượng. Trên đất có nhà cấp 4. Đến năm 2008, gia đình được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Do lối đi cũ chỉ rộng khoảng 1,5m, lại đi qua khu vực suối thoát nước thải của khu dân cư, gia đình đã chủ động thiết kế, xin hướng dẫn để thực hiện việc hiến đất làm đường đi chung, đồng thời xây dựng cầu bê tông bắc qua suối nhằm kết nối giao thông phục vụ cho việc đi lại được rộng rãi và thuận tiện hơn.
Theo biên bản làm việc được lập ngày 4/10/2022 giữa UBND phường Cẩm Thạch cũ, Phòng QLĐT, Phòng TN và MT, Đội kiểm tra trật tự đô thị và môi trường thành phố Cẩm Phả cũ đã chủ trì buổi làm việc với sự tham gia của các cơ quan chuyên môn. Các bên đã kiểm tra thực địa theo nội dung đơn hiến tặng đất để làm ngõ đi chung của anh Nguyễn Hải Ninh con bà Phạm Thị Kim Hoa.
Tại buổi làm việc, các cơ quan thống nhất cho gia đình bà Hoa sử dụng 2 cây cầu làm lối đi, yêu cầu bảo đảm an toàn; đồng thời xác nhận việc gia đình hiến đất đấu nối làm ngõ đi chung để làm cơ sở thực hiện thủ tục tách thửa.
Tưởng rằng nút thắt về lối đi đã được tháo gỡ, nhưng quá trình thực hiện thủ tục sau đó lại tiếp tục phát sinh những vấn đề liên quan đến quy hoạch, hiện trạng lối đi và trật tự xây dựng.
Đáng chú ý, ngày 11/2/2025 của UBND TP Cẩm Phả cũ đã ban hành công văn số 410/UBND-QLĐT về việc giải quyết kiến nghị của hộ gia đình bà Phạm Thị Kim Hoa tại tổ 4, Khu Bạch Đằng, phường Cẩm Thạch cũ yêu cầu tháo dỡ cầu. Từ đây, vụ việc tiếp tục kéo dài, công dân phải thực hiện khiếu nại, làm việc qua nhiều cấp chính quyền.
Chi nhánh VPĐKĐĐ yêu cầu xác nhận, UBND phường viện dẫn thẩm quyền
Tháng 8/2025, sau quá trình khiếu nại và làm việc kéo dài, gia đình bà Hoa tiếp tục nộp hồ sơ xin tách thửa đối với thửa đất mang GCNQSDĐ số DE 781483 thành các thửa số 132, 133 và 134.
Khi tiếp tục thực hiện thủ tục tách thửa số 132 thành 3 thửa nhỏ hơn, gia đình nhận được Văn bản số 224 của Chi nhánh VPĐKĐĐ số 5, yêu cầu có xác nhận của UBND phường Quang Hanh về hiện trạng lối đi chung.
Trước yêu cầu này, gia đình bà Hoa tiếp tục có đơn đề nghị UBND phường Quang Hanh xác nhận.
Đến ngày 12/6/2026, UBND phường Quang Hanh ban hành Văn bản số 2196/UBND-XD,NN&MTghi nhận hiện trạng cây cầu là lối đi chung và đánh giá thửa đất đủ điều kiện tách thửa theo quy định.
Theo phản ánh của bà Hoa, ngày 24/6/2026, gia đình bà Hoa đã tiếp tục nộp hồ sơ xin tách thửa nhưng mãi đến ngày 10/7/2026, Chi nhánh VPĐKĐĐ số 5 lại tiếp tục ban hành Văn bản số 483 yêu cầu làm rõ thêm.
Đỉnh điểm của vòng thủ tục này là ngày 5/8/2026, khi Giám đốc Chi nhánh VPĐKĐĐ số 5 Phạm Đức Nhân ký Văn bản số 576/CNVPĐKĐĐ gửi UBND phường Quang Hanh tiếp tục viện dẫn chuỗi hồ sơ, chỉ đạo và xử lý vụ việc từ năm 2024 đến năm 2026, đồng thời đề nghị UBND phường cho biết quan điểm cụ thể đối với cây cầu bắc qua suối của gia đình bà Hoa.
Đáng chú ý, tại Công văn số 576 Chi nhánh VPĐKĐĐ số 5 đã đề nghị phường Quang Hanh trả lời rõ: Đến nay cây cầu có đủ điều kiện đưa vào sử dụng, kết nối với đường giao thông hiện trạng hay không, để làm cơ sở xem xét thực hiện thủ tục tách thửa theo quy định. Chi nhánh VPĐKĐĐ số 5 cũng đề nghị UBND phường Quang Hanh có văn bản phúc đáp trước ngày 11/8/2026.
Đến ngày 7/8/2026, Chủ tịch UBND phường Quang Hanh Nguyễn Tiến Phong đã ký Văn bản số 3116/UBND-XD,NN&MT phúc đáp Văn bản số 576/CNVPĐKĐĐ ngày 5/8/2026 của Chi nhánh VPĐKĐĐ số 5.
Tại văn bản phúc đáp số số 3116/UBND-XD,NN&MT, UBND phường Quang Hanh đã dẫn Quyết định số 60/2026/QĐ-UBND ngày 30/6/2026 của UBND tỉnh Quảng Ninh và nêu trình tự: Cơ quan tiếp nhận hồ sơ chuyển hồ sơ đến Văn phòng đăng ký đất đai, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai; sau đó Văn phòng đăng ký đất đai, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, đối chiếu quy định tại Điều 220 Luật Đất đai để xác định điều kiện tách thửa, hợp thửa.
Tại văn bản này, UBND phường Quang Hanh khẳng định: Đối với thủ tục tách, hợp thửa, Văn phòng đăng ký đất đai, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, đối chiếu quy định để xác định điều kiện và xử lý hồ sơ theo quy định.
UBND phường Quang Hanh còn viện dẫn quy định về điều kiện lối đi khi tách thửa, trong đó yêu cầu thửa đất phải có lối đi kết nối với đường giao thông công cộng hoặc được người sử dụng đất liền kề đồng ý cho đi qua để kết nối với đường giao thông công cộng.
Từ các căn cứ này, UBND phường Quang Hanh tiếp tục khẳng định: “UBND phường không phải là cơ quan quyết định hồ sơ tách thửa đất đủ điều kiện hay không đủ điều kiện.” UBND phường Quang Hanh có trách nhiệm là phối hợp, cung cấp thông tin về hiện trạng sử dụng đất, hiện trạng giao thông, quy hoạch, tình trạng tranh chấp; những nội dung này đã được UBND phường Quang Hanh cung cấp thể hiện tại Văn bản số 2196/UBND-XD,NN&MT ngày 12/6/2026.
Từ đó, UBND phường đề nghị Chi nhánh VPĐKĐĐ số 5 căn cứ Văn bản số 2196 và các quy định pháp luật để giải quyết đề nghị tách, hợp thửa của công dân.
Trường hợp cần đánh giá điều kiện về lối đi kết nối với đường giao thông công cộng, phường đề nghị Chi nhánh căn cứ hồ sơ pháp lý thửa đất, sơ đồ Giấy chứng nhận, bản vẽ tách thửa, hiện trạng lối đi cùng các văn bản, tài liệu liên quan và hồ sơ do người sử dụng đất cung cấp để xem xét theo thẩm quyền.
Trao đổi với Báo Pháp luật Việt Nam, bà Phạm Thị Kim Hoa cho rằng hai cây cầu được gia đình xây dựng để phục vụ việc đi lại của gia đình và người dân trong khu vực.
Theo bà Hoa, cây cầu thứ nhất đã được đưa vào sơ đồ hiện trạng để thực hiện thủ tục tách thửa theo Giấy chứng nhận DE 781483 thành các thửa 132, 133, 134 và đã được Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai chấp nhận, thực hiện tách thửa.
Trong khi đó, khi gia đình tiếp tục thực hiện hồ sơ với lối đi qua cây cầu thứ hai, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai số 5 lại viện dẫn nhiều lý do để yêu cầu làm rõ, khiến gia đình bức xúc...”, bà Hoa cho hay.
Cần làm rõ một quy trình, không để người dân tiếp tục “đi một vòng”
Liên quan đến sự việc này, Báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với ông Phạm Đức Nhân, Giám đốc Chi nhánh VPĐKĐĐ số 5 thuộc VPĐKĐĐ TP Quảng Ninh.
Tại buổi làm việc ông Nhân cho biết: “Đối với hồ sơ của gia đình bà Phạm Thị Kim Hoa, cá nhân tôi rất muốn giúp nhưng tôi không giúp được vì hồ sơ không đủ điều kiện do trước đó cây cầu này đã bị UBND TP Cẩm Phả cũ yêu cầu tháo dỡ do xây dựng không có phép...”.
Để khách quan thêm thông tin, làm việc với Báo Pháp luật Việt Nam, ông Nguyễn Tiến Phong, Chủ tịch UBND phường Quang Hanh, TP Quảng Ninh cho biết: “Sự việc này tôi đã tiếp xúc và làm việc với bà Hoa 2 lần rồi. Hiện trạng có 2 cây cầu, bản chất cây cầu thứ 2 xây trái phép mà không kiểm định được, bà Hoa có đề nghị xin tách thửa nhưng thẩm quyền tách thửa là của Chi nhánh VPĐKĐĐ. Bản thân tôi cho rằng chỗ văn phòng đăng ký đất đai đang đá bóng bởi vì xác định hợp pháp thì không xác định được vì không có hồ sơ nhưng thực tế hiện trạng có lối đi đảm bảo để đi và theo yêu cầu của Luật đất đai về tách hợp thửa thì tách cho người ta bình thường thế nhưng Chi nhánh VPĐKĐĐ lại quay ngược lại hỏi xem cây cầu có hợp pháp hay không hợp pháp...”.
Chủ tịch UBND phường Quang Hanh cho biết thêm: “Trên cả cái suối này có rất nhiều cây cầu được xây dựng tương tự như nhà bà Hoa thì không thấy yêu cầu xác định hợp pháp hay không nhưng riêng trường hợp nhà bà Hoa thì Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai lại yêu cầu trong khi luật không yêu cầu hợp pháp mà chỉ yêu cầu có đường đi vào thửa đất thì phải tạo điều kiện tối đa cho người dân vì thời điểm này hiện trạng ghi nhận thực tế như vậy. Phía phường không đá bóng trách nhiệm vì không thể xác nhận hợp pháp hay không vì không có hồ sơ, hơn nữa Điều 220 Luật đất đai quy định rất rõ chỉ cần là có đường đi vào là đủ điều kiện tách thửa, cứ đúng luật mà làm thôi...”, ông Phong khẳng định.
Trong vụ việc này, điều người dân cần không chỉ là một câu trả lời “được” hay “không được” tách thửa. Điều họ cần là một quyết định rõ ràng, có căn cứ pháp lý, đúng thẩm quyền và xác định cụ thể lý do hồ sơ đủ hoặc không đủ điều kiện.
Trước thực trạng trên, Báo Pháp luật Việt Nam đề nghị các cơ quan chức năng TP Quảng Ninh, Văn phòng đăng ký đất đai TP Quảng Ninh, Chi nhánh VPĐKĐĐ số 5 và UBND phường Quang Hanh rà soát toàn bộ quá trình giải quyết hồ sơ của gia đình bà Phạm Thị Kim Hoa; làm rõ căn cứ của từng lần yêu cầu bổ sung, trách nhiệm của từng cơ quan và lý do hồ sơ chưa được giải quyết dứt điểm bởi một thủ tục hành chính nếu cứ tiếp tục “đi một vòng” giữa các cơ quan sẽ không chỉ làm phát sinh thời gian, chi phí cho người dân, mà còn đặt ra câu hỏi về hiệu quả và trách nhiệm trong tổ chức thực hiện thủ tục hành chính.
Báo Pháp luật Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin về vụ việc.
