Suy thận nguy kịch sau khi dùng thuốc trị đau khớp mua trên mạng chứa Phenylbutazone
Một cụ ông 72 tuổi rơi vào tình trạng nguy kịch sau khi tự mua thuốc điều trị đau khớp trên mạng. Qua kiểm tra, các bác sĩ phát hiện một trong những loại thuốc người bệnh sử dụng chứa Phenylbutazone - hoạt chất chống viêm giảm đau đã bị cấm lưu hành tại Việt Nam hơn 20 năm do nguy cơ gây nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng.
Hôn mê, sốc, suy thận sau 10 ngày dùng thuốc
Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết vừa tiếp nhận bệnh nhân 72 tuổi trong tình trạng hôn mê, suy hô hấp, tụt huyết áp, suy thận cấp và sốc nặng. Người bệnh phải đặt nội khí quản, thở máy, dùng thuốc vận mạch và lọc máu liên tục để duy trì sự sống.
Theo người nhà, khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện đi ngoài phân đen và điều trị tại cơ sở y tế địa phương. Sau đó, tình trạng nhanh chóng trở nặng với sốt cao liên tục 38-39 độ C, nước tiểu đỏ sẫm, mệt lả và rối loạn ý thức.
Kết quả xét nghiệm cho thấy người bệnh bị tan máu và thiếu máu cấp rất nặng, nồng độ hemoglobin chỉ còn 31 g/L, thấp hơn rất nhiều so với mức bình thường từ 120-155 g/L.
Trong quá trình khai thác bệnh sử, gia đình mang đến 5 lọ thuốc có nhãn tiếng Trung Quốc. Đáng chú ý, một lọ ghi rõ tên hoạt chất Phenylbutazone. Người bệnh cho biết mua thuốc qua mạng theo lời giới thiệu của bạn bè để điều trị đau khớp, không qua khám bệnh hay kê đơn của bác sĩ. Bệnh nhân đồng thời có tiền sử đái tháo đường và huyết áp thấp.
Phenylbutazone là gì?
Phenylbutazone là hoạt chất tổng hợp thuộc nhóm thuốc chống viêm không steroid (NSAID), từng được sử dụng để giảm đau, chống viêm trong các bệnh như gout cấp, viêm cột sống dính khớp và một số bệnh lý xương khớp.
Hoạt chất này không có nguồn gốc từ thảo dược hay dược liệu tự nhiên, mà được bào chế bằng phương pháp tổng hợp hóa học. Do độc tính cao, thuốc hiện không còn được sử dụng phổ biến trên người.
Phenylbutazone từng có mặt dưới dạng viên nén, viên nang hoặc thuốc tiêm, nhưng hiện nay có thể xuất hiện trong các loại thuốc xách tay, thuốc không rõ nguồn gốc hoặc sản phẩm được rao bán trên mạng dưới danh nghĩa thuốc trị đau nhức xương khớp.
Vì sao hoạt chất này bị cấm?
Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, Phenylbutazone có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như:
Suy thận cấp, tổn thương gan.
Xuất huyết tiêu hóa, loét dạ dày.
Tan máu, suy tủy, giảm bạch cầu hạt.
Dị ứng thuốc nặng, hội chứng Stevens-Johnson, sốc phản vệ.
Tăng nguy cơ tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Do những nguy cơ này, từ năm 2001, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã yêu cầu ngừng nhập khẩu nguyên liệu, ngừng sản xuất và lưu hành các thuốc chứa Phenylbutazone tại Việt Nam.
Tại Mỹ, hoạt chất này cũng không còn được phép sử dụng cho người và bị cấm dùng trên động vật lấy thịt hoặc sữa. Nhiều quốc gia châu Âu cũng đã ngừng sử dụng từ nhiều năm trước.
Cảnh báo không tự ý mua thuốc trên mạng
Các chuyên gia khuyến cáo người dân, đặc biệt là người cao tuổi mắc bệnh mạn tính, tuyệt đối không sử dụng thuốc điều trị đau khớp theo lời truyền miệng hoặc mua trên mạng khi chưa được bác sĩ thăm khám.
Bệnh viện Bạch Mai từng tiếp nhận nhiều trường hợp ngộ độc liên quan đến Phenylbutazone với các biểu hiện như sốt cao, phát ban toàn thân, tổn thương gan, suy thận, sốc nhiễm khuẩn và các hội chứng dị ứng thuốc nghiêm trọng. Một số trường hợp đã không qua khỏi.
Người dân chỉ nên sử dụng thuốc có nguồn gốc rõ ràng, được Bộ Y tế cấp phép và dùng theo đúng chỉ định của bác sĩ để tránh những biến chứng đáng tiếc.
