Hà Nội 24 °C
TP Hồ Chí Minh 26 °C
Hải Phòng 22 °C
Đà Nẵng 24 °C
Yên Bái 20 °C
  • Hà Nội Hà Nội 24°C
  • TP Hồ Chí Minh Hà Nội 26°C
  • Hải Phòng Hà Nội 22°C
  • Đà Nẵng Hà Nội 24°C
  • Yên Bái Hà Nội 20°C

Suy ngẫm: “Bao” nét văn hoá đặc sắc của vùng Nam Bộ

Hình sự & tố tụng hình sự
03/02/2022 17:05
Vũ Trung Kiên
aa
Từ cái chuyện “bao” của đồng bào Nam Bộ, lại ước gì lĩnh vực nào cũng có cái “bao” thì quá tốt. Một cuốn sách “bao chuẩn” tức không để sai sót. Một quy trình hành chính “bao không tiêu cực” tức là không nhận phong bao, phong bì...


mm

Hình minh họa.

Cả hai cùng thắng với triết lý win - win

Nếu bạn từ địa phương khác tới hoặc bạn coi ti vi, đọc báo, đọc sách thấy những hàng quán của người Nam Bộ có dòng chữ như “bao ăn”, “bao ngọt”, “bao đủ ký”, “bao giá”, “bao rẻ”, “bao chắc”, “bao đẹp”, thậm chí “bao no” và kính thưa các loại “bao” thì đó là nét văn hoá đặc sắc của người Nam Bộ.

“Bao” ở đây tức là đảm bảo, chứ không phải như miền Bắc, bao có nghĩa là có người khác trả tiền.

Ca dao xưa có câu: “Thật thà cũng thể lái trâu/ Thương nhau cũng thể nàng dâu mẹ chồng” để muốn nói rằng, đã là buôn bán thì đó là “buôn gian, bán lận” cũng như mẹ chồng thì có bao giờ yêu thương gì con dâu. Nhưng nó sẽ sai, trăm lần sai, nghìn lần sai ít nhất là trong trường hợp buôn bán này của đồng bào Nam Bộ. Có lẽ quan niệm cứ buôn bán là xấu là bởi chịu ảnh hưởng nặng nề của Nho giáo chăng?

Theo quan niệm của người Việt xưa thì nghề nông là căn bản “dĩ nông vi bản”. Vậy nên mới có “nhất sĩ nhì nông, hết gạo chạy rông nhất nông nhì sĩ” khiến người Việt xưa ít làm nghề buôn bán và những ai làm nghề buôn bán thường bị coi thường.

Ở đời, phàm cứ coi thường người ta hoài rồi cũng giống như anh mõ làng xưa. Anh mõ làng vốn cũng làm một cái “nghề” rất quan trọng của buổi thông tin chủ yếu qua rỉ tai nhau và “thông tấn xã vỉa hè”. Mỗi khi làng có việc anh được xếp riêng một mâm nhưng người ta chê anh làm nghề hạ tiện và… không chịu ngồi cùng mâm với mõ.

Nghề buôn bán xưa có lẽ cũng vì bị coi thường nên khi xã hội đã thay đổi căn bản thì suy nghĩ của nhiều người vẫn còn “thương trường là chiến trường”. Thực ra thì trong một nền thương mại văn minh, thương trường không hề là chiến trường mà là nơi cả hai cùng thắng với triết lý win - win.

“Bao công khai, minh bạch” thì tốt biết bao!

Có lẽ đồng bào Nam Bộ vốn tiếp xúc sớm với nền kinh tế thị trường và do điều kiện tự nhiên, văn hóa, lịch sử nên gọi những người buôn bán với mình là bạn: “Bạn hàng”. Vì coi nhau là bạn nên luôn lo nghĩ làm sao để bạn có lời nhiều nhất.

Đó cũng là lý do mà một chục của đồng bào Nam Bộ không bao giờ là 10 mà là 12, 14, 16 thậm chí 18. Họ sợ nếu tính một chục là 10 thì “bạn” mang hàng đi xa hư hao, sẽ không có lời nên bỏ thêm lên để nếu có hư hao, cũng không bị… lỗ.

Thường những hàng hóa nào ít hư hao, chẳng hạn trái dừa thì chục sẽ là 12, nhưng những loại trái dễ hư hỏng trong quá trình vận chuyển như vú sữa, xoài, cam thì chục lên 14 và hơn thế nữa. Đây cũng là một hình thức “bao” rất nhân văn.

Giờ đây, nếu thấy một hàng bán sầu riêng để 2 chữ “bao ăn” thì điều ấy đồng nghĩa với việc bảo đảm mua về ăn mà bị sượng hay không giống quảng cáo thì mang ra đổi lấy quả khác. Thấy hàng cua biển có dòng chữ “bao đủ” thì có nghĩa là 1 ký là 1.000 gram chứ không phải như ai kia, một ký nhưng chỉ có 700 gram hoặc đủ 1.000 gram nhưng mất 300 gram là… dây buộc.

Nếu thấy đề mấy chữ “bao ăn từng con” có nghĩa là đảm bảo tất cả các con cua đều ngon. “Bao rẻ” thì tức là cùng mặt hàng đó ở đây có giá thấp nhất. “Bao no” thì coi chừng sẽ được bê ra một tô mà phải thêm vài người nữa mới có thể dùng hết…

Có người khi nghe chuyện này nói rằng, mua là coi như xong chứ ở đó mà đòi đổi lại nếu không muốn… ăn chửi. Đã đành ở đâu cũng có người tốt, người xấu và đâu đâu cũng có tình trạng “treo đầu dê, bán thịt chó” nên nhiều khi tất cả cái “bao” mà hàng đó treo lên bỗng nhiên trở thành “bao tức”.

Nhưng, nếu ai đó nghe chuyện này rồi chỉ buông thõng một nhận xét như vậy thì chưa hiểu nét văn hóa đặc sắc này của đồng bào Nam Bộ. Khi người bán hàng treo chữ “bao” là đang bán niềm tin chứ không phải treo lên cho có để lừa khách hàng rồi cãi nhau… mắc mệt. Tuy nhiên, như đã trình bày, cái sự bao cũng vô cùng, cũng trời đất lắm. Vậy nên mới có cả bao tếu, bao hài, bao tức…

Từ cái chuyện “bao” của đồng bào Nam Bộ, lại ước gì lĩnh vực nào cũng có cái “bao” thì quá tốt. Một cuốn sách “bao chuẩn” tức không để sai sót. Một quy trình hành chính “bao không tiêu cực” tức là không nhận phong bao, phong bì. Một tổ chức có slogan “bao hài lòng”, “bao không tham nhũng, tiêu cực”, một dự án “bao công khai, minh bạch”, một đợt cứu trợ “bao minh bạch, chính xác, công bằng” thì tốt biết bao.

Ôi, sự “bao” cũng lắm công phu và nhiều mơ mộng!

bài liên quan
Cầu Trần Hưng Đạo gần 17.000 tỷ đồng bắc qua sông Hồng sau gần 3 tháng thi công

Cầu Trần Hưng Đạo gần 17.000 tỷ đồng bắc qua sông Hồng sau gần 3 tháng thi công

Sau gần 3 tháng thi công, dự án cầu Trần Hưng Đạo đang được đơn vị thi công triển khai khoan cọc nhồi để tiến hành làm các trụ móng cầu giữa sông Hồng.
LỜI TRI ÂN NHÂN KỶ NIỆM 10 NĂM RA MẮT CHUYÊN TRANG TRUYỀN THÔNG PHÁP LUẬT PLUS

LỜI TRI ÂN NHÂN KỶ NIỆM 10 NĂM RA MẮT CHUYÊN TRANG TRUYỀN THÔNG PHÁP LUẬT PLUS

Tối qua ngày 5/11/2025, Lễ kỷ niệm 10 năm ra mắt Chuyên trang truyền thông Pháp luật + (Pháp luật Plus) – Báo Pháp luật Việt Nam đã diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế, Ba Đình (Hà Nội) trong không khí trang trọng, ấm áp và đầy cảm xúc.
Ca sĩ Phương Nhung trở lại với đêm nhạc kỷ niệm 20 năm - “Mắt Nhung” không chỉ là tên gọi

Ca sĩ Phương Nhung trở lại với đêm nhạc kỷ niệm 20 năm - “Mắt Nhung” không chỉ là tên gọi

Ca sĩ Phương Nhung đánh dấu cột mốc 20 năm hoạt động nghệ thuật bằng đêm nhạc mang tên “Mắt Nhung” - nơi đôi mắt như lời tự tình chứa đựng những cung bậc của cảm xúc, dấu ấn và tâm sự của một hành trình dài bền bỉ với âm nhạc.
10 năm ra mắt Chuyên trang điện tử Pháp luật Plus: Hành trình khẳng định uy tín và dấu ấn trong làng báo chí Việt Nam

10 năm ra mắt Chuyên trang điện tử Pháp luật Plus: Hành trình khẳng định uy tín và dấu ấn trong làng báo chí Việt Nam

Không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường phát triển đầy nỗ lực của một chuyên trang báo chí trẻ trung, hiện đại mà còn khẳng định vị thế, vai trò và trách nhiệm của Pháp luật Plus trong bối cảnh truyền thông số phát triển mạnh mẽ.
Mới nhất
Đọc nhiều
HĐND Quảng Ninh thông qua 9 nghị quyết, tạo động lực tăng trưởng năm 2026

HĐND Quảng Ninh thông qua 9 nghị quyết, tạo động lực tăng trưởng năm 2026

Kỳ họp chuyên đề thứ 35 HĐND tỉnh Quảng Ninh thống nhất 9 nghị quyết trọng tâm, tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.
Mỗi tỉnh, thành có một lãnh đạo chủ chốt làm trưởng đoàn đại biểu Quốc hội

Mỗi tỉnh, thành có một lãnh đạo chủ chốt làm trưởng đoàn đại biểu Quốc hội

Trong tổng số 283 đại biểu Quốc hội được giới thiệu từ các địa phương, dự kiến sẽ có 34 trưởng đoàn và 55 phó trưởng đoàn, đều là những cán bộ chủ chốt ở tỉnh, thành phố.
Hội chợ Mùa Xuân 2026:  Khi văn hoá trở thành đòn bẩy cho hàng Việt

Hội chợ Mùa Xuân 2026: Khi văn hoá trở thành đòn bẩy cho hàng Việt

Hội chợ Mùa Xuân 2026 đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một sự kiện mua sắm thông thường để trở thành một không gian văn hóa, kinh tế sống động.
Tin bài khác
Công an vào cuộc xử lý hành vi ngược đãi trẻ tại cơ sở mầm non

Công an vào cuộc xử lý hành vi ngược đãi trẻ tại cơ sở mầm non

Trong những ngày qua trên các trang mạng xã hội đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang) lan truyền đoạn video clip bé trai bị ngược đãi tại một cơ sở mầm non gây bức xúc trong dư luận.
Phú Thọ: Phát hiện hộ kinh doanh đổ, tập kết trái phép hơn 133 tấn chất thải xây dựng, gây ô nhiễm môi trường

Phú Thọ: Phát hiện hộ kinh doanh đổ, tập kết trái phép hơn 133 tấn chất thải xây dựng, gây ô nhiễm môi trường

Vừa qua Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Thọ đã phát hiện, điều tra làm rõ hành vi đổ, tập kết trái phép khối lượng lớn chất thải rắn xây dựng tại Khu đô thị Hùng Vương - Tiền Châu, phường Phúc Yên.
Nam sinh tử vong trong khuôn viên trường đại học sau tiếng động lớn

Nam sinh tử vong trong khuôn viên trường đại học sau tiếng động lớn

Tiếng động cực lớn vang lên trong khuôn viên trường đại học vào chiều muộn khiến nhiều người kinh hãi. Tại hiện trường, thi thể một nam sinh nằm giữa vũng máu cạnh tòa nhà cao tầng, cùng những dấu vết lạ được tìm thấy ở tầng 8 đang khiến dư luận bàng hoàng.
Đã bắt giữ nghi phạm vụ cướp ngân hàng Vietcombank Trà Bá

Đã bắt giữ nghi phạm vụ cướp ngân hàng Vietcombank Trà Bá

Công an tỉnh Gia Lai đã bắt giữ nghi phạm liên quan đến vụ cướp xảy ra tại Phòng giao dịch Vietcombank Trà Bá (phường Hội Phú) vào ngày 19/1.
Xử lý các chủ tài khoản bình luận phản cảm vụ việc cán bộ CSGT hi sinh khi làm nhiệm vụ

Xử lý các chủ tài khoản bình luận phản cảm vụ việc cán bộ CSGT hi sinh khi làm nhiệm vụ

Lực lượng chức năng tỉnh Thái Nguyên đã vào cuộc xác minh và xử lý các chủ tài khoản mạng xã hội có những bình luận phản cảm vụ việc cán bộ CSGT hi sinh khi làm nhiệm vụ tại Thái Nguyên.
Triệt phá cơ sở sản xuất hơn 60.000 lít giấm giả tại Nghệ An

Triệt phá cơ sở sản xuất hơn 60.000 lít giấm giả tại Nghệ An

Tăng cường đấu tranh chống hàng giả, đặc biệt đối với mặt hàng lương thực, thực phẩm, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Nghệ An vừa phát hiện, xử lý một cơ sở sản xuất giấm giả với quy mô lớn.
Á khôi sắc đẹp bị tạm giữ vì môi giới mại dâm

Á khôi sắc đẹp bị tạm giữ vì môi giới mại dâm

Phòng Cảnh sát hình sự - Công an TP Hà Nội vừa tiến hành tạm giữ Bùi Thị Phương Linh (SN 2004, xã Phúc Sơn, TP Hà Nội; Á khôi của một cuộc thi sắc đẹp) để điều tra về hành vi Môi giới mại dâm.
Phát hiện xe ô tô giấu gần 7 cây vàng khi đi qua cửa khẩu

Phát hiện xe ô tô giấu gần 7 cây vàng khi đi qua cửa khẩu

Lực lượng Bộ đội Biên phòng Nghệ An vừa phát hiện một vụ vận chuyển vàng trái phép qua biên giới. Đối tượng cùng tang vật tạm giữ khi khi đang lưu thông qua khu vực cửa khẩu.
An Giang: Bắt tạm giam đối tượng sử dụng mạng xã hội xúc phạm các tổ chức, cá nhân

An Giang: Bắt tạm giam đối tượng sử dụng mạng xã hội xúc phạm các tổ chức, cá nhân

Cơ quan Cảnh sát điều tra (PC01) Công an tỉnh An Giang thi hành các Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và Lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Thị Cẩm Chi về hành vi “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”.
Giám đốc ngân hàng chiếm đoạt trên 5 tỷ đồng của nhiều bị hại ra đầu thú

Giám đốc ngân hàng chiếm đoạt trên 5 tỷ đồng của nhiều bị hại ra đầu thú

Sáng 5/2, Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh An Giang cho biết, qua công tác tuyên truyền, vận động, Ngô Minh Sang (SN 1989, cư trú phường Rạch Giá, tỉnh An Giang) vừa đến Cơ quan Công an đầu thú. Được biết, Sang là đối tượng đang lẩn trốn quyết định truy nã về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.
tong bi thu to lam lam viec voi 2 tinh an giang kien giang

Tổng Bí thư Tô Lâm làm việc với 2 tỉnh An Giang, Kiên Giang

Ngày 4/6, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang và Thường trực Tỉnh ủy An Giang về tình hình triển khai các nghị quyết, kết luận của Trung ương; công tác tổ chức bộ máy; quốc phòng, an ninh
tien giang dieu tra vu chu doanh nghiep gao nghi bi lua hon 420 ty dong

Tiền Giang: Điều tra vụ chủ doanh nghiệp gạo nghi bị lừa hơn 420 tỷ đồng

Công an tỉnh Tiền Giang đang tiến hành điều tra, làm rõ vụ một chủ doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo nghi bị lừa đảo trên không gian mạng với số tiền trên 420 tỷ đồng.
quang ninh can canh xe tai cho dat chay ram rap suot ngay dem dan lo hong duong o nhiem

Quảng Ninh: Cận cảnh xe tải chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, dân lo hỏng đường, ô nhiễm

Gần 1 tháng nay trên tuyến tỉnh lộ 337 và Quốc lộ 279 đoạn từ xã Thống Nhất đến cảng Làng Khánh (TP Hạ Long), thường xuyên xuất hiện hàng chục xe tải lớn chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, cuốn theo bụi mù mịt.
trao quyet dinh bo nhiem thu truong bo tu phap nguyen thanh tu

Trao quyết định bổ nhiệm Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú

Chiều 17/3, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế giữ chức Thứ trưởng Bộ Tư pháp.
cong nhan tp phu quoc la do thi loai i truc thuoc tinh kien giang

Công nhận TP Phú Quốc là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Kiên Giang

Ngày 21/1, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa ký quyết định về việc công nhận TP Phú Quốc là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Kiên Giang.