Sức sống di sản rối nước Đào Thục trong nhịp sống đương đại

Hồn cốt 300 năm dưới làn nước bạc

Tại đây, di sản không chỉ được cất giữ trong bảo tàng, mà đang sống động trong từng nhịp thở của người dân, trở thành điểm đến mở ra cơ hội du lịch bền vững.

Về Đào Thục, người ta dễ dàng cảm nhận được niềm tự hào hiện rõ trên khuôn mặt mỗi người dân.

Nghệ thuật múa rối nước nơi đây không chỉ là trò diễn, mà là di sản quý giá do Đức tổ nghề Đào Tướng Công (Nguyễn Đăng Vinh) truyền dạy từ thế kỷ XVIII.

Trải qua thăng trầm, với những giá trị lịch sử và văn hóa đặc sắc, ngày 6/3/2023, nghệ thuật Múa rối nước Đào Thục đã chính thức được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Sức hút của rối Đào Thục nằm ở sự mộc mạc mà tinh tế.

Hơn 20 tích trò cổ không chỉ gửi gắm ước vọng về một cuộc sống thái bình, thịnh trị mà còn đề cao đạo lý làm người, tôn vinh giá trị lao động.

Mô hình mẫu về bảo tồn bền vững

Cái hay của Đào Thục là sự tiếp nối từ những nghệ nhân tóc trắng như sương đến lớp trẻ măng đang hăng say cầm quân rối dưới nước, tất cả cùng chung tay giữ nhịp cho hồn quê xứ Bắc.

Không dừng lại ở việc bảo tồn nguyên trạng, người dân Đào Thục đã rất nhạy bén khi biến di sản thành sản phẩm du lịch đặc thù.

Nghệ nhân Nguyễn Đắc Phi – Phó phường rối nước Đào Thục phấn khởi chia sẻ, đến nay đã có khoảng 100 công ty du lịch đặt tour đưa khách về làng.

Tại đây, du khách không chỉ là người xem mà còn được hóa thân thành nghệ nhân qua các hoạt động trải nghiệm: học cách điều khiển quân rối, tìm hiểu quy trình chế tác hay tự tay chọn mua những con rối gỗ nhỏ xinh làm quà lưu niệm.

Đặc biệt, làng đã xây dựng trang web riêng để đưa hình ảnh rối nước vươn xa ra thế giới. Một cán bộ văn hóa nhận định: “Người dân Đào Thục đã biết biến di sản thành sản phẩm kinh tế đặc thù, khiến di sản trở nên sống động và mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng”.

Việc gắn kết múa rối với quảng bá nông sản địa phương như gạo nếp đặc sản đã tạo nên một hệ sinh thái du lịch cộng đồng hoàn chỉnh, giúp người dân sống được và làm giàu từ chính vốn cổ của cha ông.

Vừa qua, Cục Di sản Văn hóa đã lựa chọn Đào Thục làm điểm tham quan, học tập thực tế cho học viên ngành văn hóa từ 34 tỉnh, thành trên cả nước, cho thấy sự thành công của mô hình "Bảo tồn gắn với phát triển".

Tới đây, xã Thư Lâm đang tập trung đầu tư xây dựng Trung tâm Biểu diễn Nghệ thuật Truyền thống với quy mô lên tới 26,6 ha.

Đây được kỳ vọng sẽ là không gian sáng tạo, quảng bá văn hóa tầm cỡ, đưa Đào Thục trở thành điểm sáng trên bản đồ du lịch di sản của Thủ đô và cả nước.

Trong dòng chảy của thời đại, câu chuyện về Đào Thục một lần nữa khẳng định di sản chỉ thực sự có sức sống bền bỉ khi nó bắt rễ sâu trong lòng cộng đồng và mang lại giá trị hạnh phúc cho chính những người đang gìn giữ nó.