Sớm hoàn thành hạ tầng cảng biển hiện đại, đồng bộ, đưa Cảng biển Hải Phòng trở thành trung tâm hàng hải quốc tế

Trụ cột nền kinh tế

Hệ thống cảng biển tại TP Hải Phòng với khoảng 52 cảng được quy hoạch thành 4 khu vực chính, khu vực cửa Cấm, sông Cấm; khu vực bến cảng Chùa Vẽ, khu vực Đình Vũ và khu vực Cảng quốc tế Lạch Huyện.

Trong đó, các bến cảng khu vực cửa Cấm, sông Cấm nằm sâu trong nội địa, là các bến cảng tiếp nhận tàu có trọng tải nhỏ; khu vực bến cảng Chùa Vẽ, khu bến cảng Đình Vũ với các bến cảng Hải An, Đình Vũ, Tân Vũ, Green Port, Nam Đình Vũ, những bến cảng tổng hợp, cảng cho tàu container, tàu chở xăng dầu, tàu chuyên dụng…

Khu cảng quốc tế Lạch Huyện với các cảng Container Tân Cảng - Hải Phòng (TC-HICT), Cảng container của Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng; Cảng container quốc tế Haitaco - Hải Phòng, những bến cảng nước sâu, trang thiết bị xếp dỡ hiện đại đủ sức tiếp nhận những tàu có trọng tải tới 150.000 tấn, tàu container lớn nhất cập cảng để đưa hàng hoá từ Hải Phòng xuyên đại dương đến thẳng tới các thị trường Châu Âu, Bắc Mỹ.

Với vị thế đầu mối giao thông quan trọng, cửa chính ra biển của các tỉnh phía Bắc, kết nối các tỉnh phía Bắc với khu vực và quốc tế, năm 2025, hệ thống cảng biển biển Hải Phòng đã đạt công suất vận tải 213 triệu tấn hàng hoá qua cảng.

Ngoài việc lượng hàng hoá thông qua cảng tăng khoảng 12,1% so với năm trước, các dịch vụ gia tăng như doanh thu vận tải, kho bãi và dịch vụ hỗ trợ vận tải ước đạt 172.744 tỷ đồng đã góp phần đưa chỉ số tăng trưởng dịch vụ trong tốc độ tăng trưởng GRDP của Hải Phòng đạt khoảng 10,21%. Hệ thống cảng biển hoàn thiện, hiện đại, cũng tạo điều kiện thuận lợi để năm 2025, kim ngạch xuất khẩu hàng hoá của Hải Phòng đạt 50,14 tỷ USD.

Theo ông Nguyễn Tường Anh, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng, với hệ thống cảng container hiện đại, Cảng Hải Phòng đã hiện thực hoá khát vọng tiến ra biển lớn, góp phần đưa khu bến cảng Lạch Huyện trở thành cảng biển tầm cỡ trong khu vực và thế giới.

Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông có tính hỗ trợ, liên kết vùng sau cảng biển cũng được đầu tư, nâng cấp. Các dự án này gồm dự án nâng cấp Nhà ga hành khách T2, nhà ga hàng hoá – Cảng hàng không quốc tế Cát Bi; đường vành đai 2 (đoạn tuyến Tân Vũ - Hưng Đạo - Bùi Viện); đường bộ cao tốc ven biển đoạn qua Hải Phòng và 9 km trên địa bàn tỉnh Hưng Yên; các đoạn tuyến kết nối các quốc lộ, tỉnh lộ tới các KCN, Cụm công nghiệp; tuyến đường tốc độ cao kết nối Đông - Tây Hải Phòng được đầu tư, được nghiên cứu đầu tư đã góp phần thu hút đầu tư, đưa tổng đầu tư toàn xã hội của Hải Phòng năm 2025 ước đạt hơn 321.000 tỷ đồng (tăng 15,6% so với năm 2024), chiếm khoảng 42,9% GRDP; thu hút đạt khoảng 3,8 tỷ USD vốn đầu tư FDI.

Mới đây, tạp chí Lloyd's List - tạp chí lâu đời và có uy tín của Vương quốc Anh vể thị trường hàng hải toàn cầu đã công bố bảng xếp hạng 100 cảng container có lượng hàng hoá qua cảng lớn nhất thế giới năm 2025, Việt Nam có 3 cảng biển là Cảng biển TP. Hồ Chí Minh, Cảng biển Hải Phòng và Cảng biển Cái Mép đạt tốp 100 cảng container có lượng hàng hoá thông qua cảng nhiều nhất. Trong đó, Cảng biển Hải Phòng xếp hạng thứ 29 trên tổng số100 cảng biển quốc tế; xếp thứ 2 trong số 3 cảng biển của Việt Nam có lượng hàng hoá đạt xấp xỉ 7,1 triệu TEU được thông qua.

Cảng biển gắn công nghiệp, dịch vụ logistic

Xác định cảng biển là cửa ngõ thương mại quốc tế, tạo động lực cho sản xuất, công nghiệp và dịch vụ logistcs. Hải Phòng đã thực hiện quy hoạch Khu kinh tế ven biển phía Nam với diện tích khoảng 20.000 ha, là khu kinh tế thứ 2 sau Khu kinh tế Đình Vũ- Cát Hải. Trong đó, Khu kinh tế ven biển phía Nam được quy hoạch với trung tâm hệ thống hạ tầng Cảng biển quốc tế Lạch Huyện, Cảng nước sâu Nam Đồ Sơn. Khu kinh tế phía Nam sẽ phát triển các Khu thương mại tự do, Khu kinh tế chuyên biệt và các Khu công nghiêp, khu vực hậu cần của trung tâm năng lượng tái tạo, trung tâm logistics phía Bắc.

Hải Phòng đặt mục tiêu khu kinh tế phía Nam sẽ mở ra không gian phát triển triển kinh tế, trung tâm công nghiệp thế hệ mới, động lực tăng trưởng xanh, thu hút đầu tư các ngành công nghiệp công nghệ cao, có giá trị gia tăng lớn như sản xuất điện tử, bán dẫn, IA …

Khu thương mại tự do với các chính sách ưu đãi vượt trội về thuế quan, thuế thu nhập cá nhân, điều kiện kinh doanh để cạnh tranh, thu hút đầu tư từ các tập đoàn thuộc top 500 (fortune Global 500) của thế giới đối với một số thị trường đầu tư trong khu vực Đông Nam Á, Khu thương mại tự do cùng Khu kinh tế phía Nam sẽ đóng góp từ 3 – 5% GRDP ngay khi đi vào hoạt động, tiếp tực gia tăng tỷ lệ đóng góp từ 5 - 10% GRDP sau năm 2030.

Khu kinh tế ven biển phía Nam còn được quy hoạch là khu đô thị sinh thái, thông minh cho khoảng 500.000 cư dân tương lai đến, làm việc tại khu vực này, với nguồn nhân lực trên, khu kinh tế phía Nam được hy vọng sẽ trở thành động lực phát triển kinh tế biển, tạo sức lan toả cho vùng đồng bằng sông Hồng, hình thành nên mối liên kết giữa các khu kinh tế ven biển trong nước, khu kinh tế trong khu vực Đông Nam Á, hỗ trợ phát triển các ngành kinh tế khác như du lịch, thuỷ sản, tài nguyên biển.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), Hải Phòngphát huy lợi thế cảng biển để ưu tiên đẩy mạnh thu hút đầu tư dự án FDI thế hệ mới theo các lĩnh vực trọng tâm như bán dẫn, AI, tự động hóa, R&D và các ngành công nghiệp phụ trợ công nghệ cao, phù hợp với Nghị quyết của Bộ Chính trị nhằm xây dựng, phát triển cảng biển thông minh, phát triển dịch vụ logistics, hình thành các trung tâm phân phối và trung chuyển quốc tế tại Khu thương mại tự do, tạo động lực cho chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế Hải Phòng theo hướng xây dựng thành phố cảng xanh, trung hòa carbon.

Cảng biển tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột nền kinh tế

Định hướng chiến lược phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam thời kỳ 2031 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, cảng biển Hải Phòng được quy hoạch, phát triển thành cảng biển đặc biệt cỡ khu vực và thế giới, trung tâm logistics quốc tế, công nghiệp xanh, thông minh. Trong đó, Hải Phòng sẽ thực hiện di dời một số cảng biển có năng lực vận tải thấp tại các bến cảng trên sông Cấm theo quy hoạch chung củathành phố.

Đặc biệt, Hải Phòng chú trọng đầu tư thực hiện đầu tư các bến cảng mới tại Cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, cảng nước sâu Nam Đồ Sơn, cảng biển sông Văn Úc để đưa năng lực vận tải của hệ thống Cảng biển Hải Phòng có mức tăng trưởng về vận tâi hàng hoá từ 5-5.3%/năm, tăng trưởng đưa đón hành khách du lịch qua cảng biển từ 1.5-1.6%/năm, tập trung phát triển dịch vụ logistics, công nghiệp xanh để hiện thực hóa mục tiêu đưa Hải Phòng trở thành cực tăng trưởng quốc gia, thành phố cảng biển lớn trong khu vực và thế giới, là trung tâm hàng hải toàn cầu.

Theo quy hoạch, định hướng phát triển trên, hệ thống cảng biển Hải Phòng sẽ ưu tiên đầu tư tiếp 6 bến cảng (bến số 7 đến bến số 12) Cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện; các bến khởi động Cảng nước sâu Nam Đồ Sơn, cảng Văn Úc (sông Văn Úc), cảng tổng hợp Cái Tráp (đảo Cát Hải) để có thể thông qua khoảng 12,15 triệu đến 14.92 triệu TEU container/năm (chưa bao gồm container trung chuyển quốc tế); đón từ 20,4 nghìn lượt khách đến 22,8 nghìn lượt khách/năm. Theo ước tỉnh, tổng nguồn vốn đầu tư hệ thống hạ tầng cảng biển trong giai đoạn tới khoảng 78.028 tỷ đồng, trong đó, đầu tư hạ tầng cảng biển khoảng 66.078 tỷ đồng, đầu tư hạ tầng công cộng dùng chung khoảng 11.950 tỷ đồng.

Theo ông Nguyễn Ngọc Tú, Giám đốc sở Tài Chính TP Hải Phòng chia sẻ về cơ chế, chính sách đặc thù, Trung ương phân cấp cho Hải Phòng được chấp thuận chủ trương đầu tư đối với Dự án có quy mô thuộc thẩm quyền phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ; quyết định đầu tư xây dựng các Dự án bến cảng, khu bến cảng có quy mô vốn đầu tư từ 2.300 tỷ đồng trở lên sẽ giúp Hải Phòng rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, thời gian phê duyệt dự án, môi trường đầu tư nói chung, đầu tư hạ tầng cảng biển nói nói riêng trở nên thông thoáng hơn, từ đó đẩy mạnh thu hút đầu tư, sớm hoàn thành hạ tầng cảng biển hiện đại, đồng bộ, đưa Cảng biển Hải Phòng trở thành trung tâm hàng hải quốc tế.

Giám đốc Sở Đầu tư, tài chính TP Hải Phòng Nguyễn Ngọc Tú nhấn mạnh, Hải Phòng đầu tư liên tục vào hệ thống hạ tầng cảng biển tiếp tục khẳng định cảng biển có vai trò trụ cột trong nền kinh tế. Cảng biển sẽ trở thành “nam châm” thu hút mạnh mẽ các nguồn vốn đầu tư, đầu tư FDI, đưa Hải Phòng trở thành thành phố công nghiệp gắn với cảng biển hiện đại, thông minh theo Nghị quyết của Bộ Chính trị đề ra…

Để cụ thể hoá quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; và góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội TP Hải Phòng nói riêng và khu vực phía Bắc nói chung. Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng bến cảng số 9, số 10, số 11 và số 12 tại khu bến Lạch Huyện, TP Hải Phòng, với tổng vốn đầu tư là 24.846 tỷ đồng. Mục tiêu đầu tư của Dự án là đầu tư xây dựng 4 bến cảng container (số 9, số 10, số 11 và số 12) tại khu bến Lạch Huyện, góp phần hình thành hệ thống cảng biển hiện đại, với khả năng tiếp nhận tàu lớn sức chở 12.000 đến 18.000 TEU. Đồng thời gắn kết cảng biển lớn với khu phi thuế quan, logistics phía sau cảng, đẩy nhanh quá trình lưu thông hàng hóa, qua đó nâng cao lợi thế, tạo động lực cho sự phát triển, thu hút đầu tư; khai thác tối đa lợi thế điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý để phát triển Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải. Về quy mô đầu tư, 4 bến cảng container có tổng chiều dài bến 1.800 m (450 m/bến), tiếp nhận được tàu container có sức chở 12.000 đến 18.000 TEU và 400 m bến tiếp nhận sà lan để gom, rút hàng bằng đường thủy nội địa; xây dựng hệ thống bãi chứa container, xưởng sửa chữa, đường giao thông, các công trình phụ trợ cùng các công trình hạ tầng kỹ thuật đồng bộ bảo đảm mọi hoạt động khai thác cảng; đầu tư các thiết bị khai thác, bốc xếp hàng hoá hiện đại, chuyên dụng phục vụ khai thác cảng; quy mô sử dụng đất (mặt nước) khoảng 146,2 ha. Sơ bộ phương án phân kỳ đầu tư, giai đoạn 1 (năm 2026 - 2030) xây dựng bến cảng container số 9, số 10; giai đoạn 2 (năm 2031 - 2035) xây dựng bến cảng container số 11, số 12.