Sở Xây dựng Hà Nội: Các công trình chống ngập khẩn cấp phát huy hiệu quả

Từ sáng 14/9 đến ngày 17/9, Hà Nội chịu ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới kết hợp với dải hội tụ nhiệt đới, gây mưa lớn trên diện rộng. Nhiều khu vực ghi nhận lượng mưa vượt 400 mm.

Riêng từ đêm 16/9 đến trưa 17/9, khu vực phía tây, phía nam và một phần trung tâm thành phố có lượng mưa trên 150 mm, khiến nhiều tuyến đường và khu vực dân cư ở cả nội thành lẫn ngoại thành bị ngập. Đây là ngày đầu tiên trong đợt mưa xuất hiện tình trạng ngập trên diện rộng, sau những ngày trước đó chủ yếu ngập cục bộ.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, đến 17h ngày 17/9, trên địa bàn do Công ty Thoát nước Hà Nội quản lý còn 10 điểm ngập. Phần lớn các điểm này nằm ở nội thành và một số khu vực ngoại thành.

Trên lưu vực sông Nhuệ, các vị trí còn ngập gồm ngã ba Xa La đường 70, khu vực Bệnh viện K; hầm chui dân sinh số 5 và 6 trên đại lộ Thăng Long; khu dân cư tổ dân phố 10P; khu vực nhà ở TT1, TT2; chân cầu HH2 Dương Nội; đường Quyết Thắng; phố Phan Văn Trường và hầm chui hữu sông Nhuệ.

Tại lưu vực sông Tô Lịch, còn các điểm ngập trên đường Chiến Thắng và khu Tổng cục V Bộ Công an. Mức nước phổ biến khoảng 20-30 cm. Nếu thời tiết không tiếp tục có mưa, nước được dự báo có khả năng rút trong đêm.

Nhiều “điểm nóng” ngập năm 2025 không còn ngập

Trong báo cáo tối 17/9, Sở Xây dựng Hà Nội đánh giá hệ thống thoát nước đô thị cơ bản vận hành ổn định, dù lượng mưa tích lũy rất lớn, kéo dài nhiều ngày và mực nước tại các sông, hồ đều ở mức cao.

Đáng chú ý, tại khu vực trung tâm thành phố và những nơi đã được đầu tư các công trình khẩn cấp, công trình chống úng ngập cục bộ, tình trạng ngập không được ghi nhận.

Một số vị trí như Võ Chí Công và khu đô thị Ciputra chỉ xuất hiện tình trạng nước láng nhẹ trên mặt đường trong thời điểm mưa lớn, sau đó nhanh chóng rút khi mưa giảm.

Tình trạng ngập kéo dài chủ yếu còn xuất hiện tại một số khu vực thấp trũng phía tây và tây nam, thuộc lưu vực sông Nhuệ. Theo Sở Xây dựng, nguyên nhân là mực nước sông duy trì ở mức cao, khiến quá trình hạ mực nước trong hệ thống thoát nước diễn ra chậm.

Đối chiếu với tình hình úng ngập năm 2025, Sở Xây dựng cho rằng các công trình khẩn cấp và công trình chống úng ngập cục bộ sau khi đưa vào vận hành đã bước đầu phát huy hiệu quả.

Nhiều khu vực từng là trọng điểm ngập trong năm 2025 như Phùng Hưng, chợ Hàng Da, Tông Đản, Phan Bội Châu - Lý Thường Kiệt, Nguyễn Khuyến, Cao Bá Quát, Nguyễn Trãi, Quan Nhân, Vũ Trọng Phụng, Resco, Ecohome, Kẻ Vẽ, Tây Hồ Tây và Đoàn Ngoại giao lần này không ghi nhận úng ngập.

Không chỉ giảm phạm vi ngập, thời gian tiêu thoát nước tại một số khu vực cũng được rút ngắn đáng kể. Những nơi thường mất khoảng 4-10 giờ để thoát nước khi mưa lớn như Võ Chí Công, Ciputra, Hoa Bằng, Trần Bình, Phú Xá, quảng trường sân vận động Mỹ Đình, Dương Đình Nghệ - Phạm Hùng, Đỗ Đức Dục, Cổ Linh - Đàm Quang Trung... lần này nước rút nhanh hơn, phổ biến trong khoảng 30 phút đến 2 giờ.

Vì sao khu vực Tố Hữu - Lương Thế Vinh vẫn ngập?

Một trong những khu vực vẫn xảy ra ngập trong sáng 17/9 là Tố Hữu - Lương Thế Vinh, nằm gần hồ điều hòa Đồng Bông 2, một trong những công trình chống ngập khẩn cấp.

Theo Sở Xây dựng, khu vực này ngập do mưa diễn ra liên tục và kéo dài, khiến lượng nước bổ sung vào hệ thống rất lớn. Trong khi đó, mực nước trong cống, mương cùng các hồ Phùng Khoang và Đồng Bông 2 đều ở mức cao, làm giảm dung tích điều hòa cũng như khả năng tiêu thoát.

Lượng nước tập trung về đường Tố Hữu và hồ Đồng Bông 2 cũng vượt khả năng tiếp nhận, tiêu thoát tức thời của hệ thống.

Để xử lý tình trạng này, Sở Xây dựng chỉ đạo vận hành tối đa các trạm bơm Đồng Bông 2 nhằm hạ mực nước, bơm tiêu ra sông Nhuệ. Lực lượng chức năng đồng thời được duy trì ứng trực, khơi thông cửa thu và phối hợp phân luồng giao thông.

Đến 14h cùng ngày, khu vực Tố Hữu - Lương Thế Vinh đã hết ngập, giao thông trở lại bình thường.

Mưa lớn khiến nhiều sông vượt báo động

Theo thống kê của Sở Xây dựng Hà Nội, đến 14h ngày 17/9, lượng mưa tích lũy tại nhiều khu vực ở mức rất cao. Yên Sở ghi nhận 600 mm, Hai Bà Trưng 598 mm, xã Vĩnh Thanh 531 mm và xã Mỹ Đức 530 mm.

Nhiều khu vực khác cũng ghi nhận lượng mưa từ 300-400 mm, trong đó Cầu Giấy 473 mm, Thanh Liệt 459 mm, Văn Miếu - Quốc Tử Giám 444 mm, xã Phú Xuyên 434 mm, Ô Chợ Dừa 433 mm, Hoàn Kiếm 432 mm, Hoàng Mai 424 mm, Phú Thượng 414 mm, Yên Nghĩa 397 mm, Từ Liêm 392 mm và Tây Mỗ 383 mm.

Mưa kéo dài cũng khiến mực nước nhiều sông trên địa bàn dâng cao. Sông Tô Lịch tại Hoàng Quốc Việt lên 5,27 m; sông Nhuệ tại trạm bơm Đồng Bông 1 đạt 5,38 m, vượt báo động 2 là 0,09 m.

Sông Tích ở mức 8,33-8,64 m, vượt báo động 3 từ 0,24-0,33 m; trong khi sông Bùi đạt 7,45 m, cao hơn báo động 3 là 0,45 m.

Cần tiếp tục đầu tư hệ thống thoát nước

Từ diễn biến đợt mưa này, Sở Xây dựng nhận định năng lực thu gom, dẫn dòng, điều tiết và tiêu thoát nước của Hà Nội đã được cải thiện. Việc kết hợp vận hành hồ điều hòa, trạm bơm, cửa phai cùng hệ thống cống, mương hiện trạng góp phần giảm phạm vi, mức độ và thời gian úng ngập so với năm 2025.

Kết quả cũng bước đầu cho thấy hiệu quả của phương án đầu tư xử lý ngập theo từng lưu vực.

Tuy nhiên, trước những trận mưa lớn, cực đoan có lượng nước vượt công suất thiết kế, Sở Xây dựng cho rằng Hà Nội vẫn cần tiếp tục hoàn thiện các công trình đầu mối, trục tiêu chính và hệ thống thoát nước, đặc biệt tại khu vực phía tây và tây nam thành phố.