Số hóa để nâng cao sức cạnh tranh cho ngành chăn nuôi

Sáng 28/3/2026, Hội nghị Khoa học, Công nghệ Chăn nuôi và Thú y toàn quốc lần thứ nhất đã chính thức khai mạc tại Hà Nội.

Đây là sự kiện quy mô quốc gia đầu tiên dành riêng cho lĩnh vực này, do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì với sự tham gia của hơn 750 đại biểu.

Hội nghị đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của ngành chăn nuôi trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và yêu cầu tái cơ cấu toàn diện theo hướng bền vững.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh chăn nuôi hiện là trụ cột của nông nghiệp Việt Nam với quy mô khoảng 33 tỷ USD, chiếm 27-28% GDP toàn ngành.

Trong thập kỷ qua, ngành duy trì tốc độ tăng trưởng 4,5-6% mỗi năm, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có quy mô chăn nuôi lớn trên thế giới khi đàn lợn đứng thứ 5 và gia cầm đứng thứ 9.

Số liệu năm 2025 cho thấy tổng sản lượng thịt đạt 8,68 triệu tấn, 21,4 tỷ quả trứng và 1,3 triệu tấn sữa tươi.

Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi vượt 2,2 tỷ USD, trong khi thuốc và vaccine thú y đã xuất khẩu tới gần 50 quốc gia.

Dù đạt được những con số khả quan, ngành chăn nuôi đang đối mặt với nhiều thách thức từ biến động chính trị, biến đổi khí hậu và dịch bệnh diễn biến phức tạp.

Tỷ lệ chăn nuôi nhỏ lẻ còn cao đòi hỏi ngành phải chuyển mạnh sang an toàn sinh học và thân thiện với môi trường.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến khẳng định khoa học công nghệ và chuyển đổi số là giải pháp trọng tâm để tạo đột phá, giúp tái cấu trúc ngành theo hướng hiện đại và cạnh tranh.

Đồng quan điểm, ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, cho biết nhu cầu tiêu dùng sản phẩm chăn nuôi toàn cầu dự kiến tăng 8-13% mỗi năm vào năm 2030.

Thế giới đang ghi nhận sự dịch chuyển sản xuất về châu Á và ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ như AI, IoT, Blockchain.

Tại Việt Nam, giá lợn hiện cao hơn các nước trong khu vực và thị trường đang chịu áp lực từ tình trạng dư thừa nguồn cung tại Trung Quốc.

Ông Đăng nhìn nhận giai đoạn 2025-2026 là bộ lọc cần thiết để ngành tập trung làm chủ công nghệ giống, phát triển chuồng trại thông minh và hiện đại hóa công nghệ giết mổ.

Về khía cạnh chế biến sâu, ông Phạm Văn Duy, Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, chỉ ra thực tế cả nước vẫn còn gần 25.000 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, trong khi cơ sở đạt quy mô công nghiệp chỉ chiếm hơn 8%.

Định hướng đến năm 2030, tỷ lệ giết mổ công nghiệp phải đạt khoảng 70% đối với gia súc và 50% đối với gia cầm.

Bên cạnh đó, việc phát triển logistics lạnh được xác định là hạ tầng thiết yếu để đảm bảo chuỗi giá trị.

Mục tiêu trong thời gian tới không chỉ là mở rộng xuất khẩu mà còn khai thác tốt thị trường nội địa thông qua hệ thống phân phối hiện đại, thay đổi thói quen tiêu dùng theo hướng ưu tiên các sản phẩm an toàn và có kiểm soát rõ ràng.