Sinh viên giáo dục nghề nghiệp dễ xin việc hơn và làm đúng ngành nghề đào tạo?

Theo thống kê của Trung tâm Hỗ trợ đào tạo và Cung ứng nhân lực (Bộ Giáo dục và Đào tạo), năm 2021, số sinh viên tốt nghiệp làm đúng ngành đào tạo là 56%, số có việc làm liên quan đến ngành đào tạo là 25%; số có việc làm không liên quan đến ngành đào tạo là 19%.

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội thông tin, trong quý II-2022, xu hướng tuyển dụng của thị trường lao động đối với nhân lực trình độ đại học là 49,7%; cao đẳng và trung cấp là 30,5%. Trong khi đó, nhu cầu của người tìm việc có trình độ đại học là 61,1%; cao đẳng và trung cấp là 33%.

Ông Bùi Văn Linh - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ đào tạo và cung ứng nhân lực – Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, các con số thống kê đều cho thấy có sự chênh lệch đáng kể giữa cung và cầu lao động. Điều này phần nào phản ánh những bất cập trong công tác hướng nghiệp, phân luồng trong các cơ sở giáo dục cũng như quá trình tự định hướng và lựa chọn nghề nghiệp của người học.

Chuyên gia hỗ trợ đào tạo và cung ứng nhân lực nhận định, việc học sai ngành, chọn sai trường, thiếu việc làm, thiếu kỹ năng làm việc... là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng giới trẻ ra trường sẽ thất nghiệp hay khó tìm việc làm tốt.

PGS.TS Trần Thành Nam - Chủ nhiệm Khoa Các khoa học Giáo dục (ĐHQG Hà Nội) có quan điểm tương tự. Theo ông Nam, nguyên nhân dẫn đến việc tỷ lệ lao động có trình độ cao đẳng, đại học thất nghiệp phần lớn đến từ 3 yếu tố. Thứ nhất là sinh viên chọn nhầm nghề, học sai ngành. Thứ hai là việc hướng nghiệp xa rời thực tiễn bối cảnh nghề nghiệp. Và cuối cùng là do lao động chưa trang bị được kỹ năng và thái độ để thích ứng, dẫn đến việc không thể gắn bó lâu dài với nghề.

Dựa theo tình hình thực tế, PGS.TS Trần Thành Nam còn chỉ ra những sai lầm thường gặp của người trẻ hiện tại khi chọn nghề. Tiêu biểu phải kể đến như tư tưởng chọn nghề chỉ dựa vào năng lực học tập, chọn nghề theo trào lưu, chọn nghề vì lý do kinh tế, chọn nghề được xã hội trọng vọng, tư tưởng học gì cũng được miễn là Đại học...

Theo Sở LĐTB&XH Hà Nội về công tác giáo dục nghề nghiệp Thủ đô năm 2022, hiện tại trên địa bàn TP có 360 cơ sở GDNN, cơ sở hoạt động GDNN.

Tính đến tháng 11 năm 2022, các cơ sở GDNN, cơ sở hoạt động GDNN toàn TP tuyển sinh và đào tạo cho 245.316 lượt người (trình độ cao đẳng 33.682 người; trung cấp 27.828 người; sơ cấp và dưới 3 tháng 183.806 người) đạt 109,27% kế hoạch tuyển sinh năm 2022, tăng 27,87% so với cùng kỳ năm 2021. Có 193.784 học sinh, sinh viên, học viên, tốt nghiệp (14.284 người trình độ cao đẳng, 22.402 người trình độ trung cấp, 157.098 người trình độ sơ cấp và dưới 3 tháng), góp phần cung cấp nguồn lao động đã qua đào tạo cho nhà trường.

Sở LĐTB&XH Hà Nội dự kiến, cả năm 2022 sẽ tuyển sinh 251.500 lượt người (trình độ cao đẳng 33.700; trung cấp 27.900 người; sơ cấp và dưới 3 tháng 189.900 người).

Đặc biệt, có 197.400 học sinh, sinh viên, học viên tốt nghiệp; trong đó có 14.600 người trình độ cao đẳng, 22.900 người trình độ trung cấp, 159.900 người trình độ sơ cấp và dưới 3 tháng. Đáng chú ý, tỷ lệ học sinh, sinh viên, học viên có việc làm sau tốt nghiệp đạt 70 – 80%. Nhiều ngành nghề khi học sinh, sinh viên ra trường được DN tuyển dụng 100% như Kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí, Công nghệ kỹ thuật điện, điện tử, Công nghệ sơn ô tô, Công nghệ ô tô, Tự động hóa…

Kết quả tuyển sinh, tốt nghiệp và giải quyết việc làm góp phần đưa tỷ lệ lao động qua đào tạo năm 2022 đạt 72,23%, vượt 0,03% so với chỉ tiêu kế hoạch đề ra, tăng 1,13% so với năm 2021. Trong đó, tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ đạt 52,5%, vượt 1,3% so với kế hoạch đề ra năm 2022, tăng 2,3% so với năm 2021.

Công tác đào tạo nghề gắn với DN được quan tâm chỉ đạo, triển khai. Trong 11 tháng đầu năm 2022, các cơ sở GDNN đã hợp tác với hơn 750 lượt DN để đẩy mạnh công tác tuyển sinh, đào tạo, góp phần ổn định sản xuất cho DN.