Hà Nội 21 °C
TP Hồ Chí Minh 29 °C
Hải Phòng 24 °C
Đà Nẵng 25 °C
Yên Bái 23 °C
  • Hà Nội Hà Nội 21°C
  • TP Hồ Chí Minh Hà Nội 29°C
  • Hải Phòng Hà Nội 24°C
  • Đà Nẵng Hà Nội 25°C
  • Yên Bái Hà Nội 23°C

Sâu lắng những miền quê

Hình sự & tố tụng hình sự
25/01/2020 04:32
Lưu Khánh Thơ
aa
Bằng những câu thơ trong lành, thánh thiện, các thi nhân đã dẫn chúng ta trở về nơi làng quê yêu dấu, được ru lòng mình trong điệu hồn dân tộc.


Tìm và giữ nét quê dung dị

Trong phong trào Thơ mới “Xuân Diệu là người mới nhất, Hàn Mặc Tử lạ nhất và Nguyễn Bính quê nhất”. Cái chất quê ấy chính là hồn xưa đất nước, điều đã làm nên tên tuổi Nguyễn Bính trong lịch sử thi ca dân tộc. Đó là nguyên nhân sâu xa giúp cho thơ ông có diện phủ sóng lớn, có sức sống lâu bền và luôn đạt kỷ lục về số lượng xuất bản.

Thi sĩ đồng quê Nguyễn Bính, thiên về kiếm tìm vẻ đẹp dân gian dung dị: Hoa chanh nở giữa vườn chanh - Thầy u mình với chúng mình thôn quê (Chân quê).

Anh435.

Tranh “Hoa xuân” (bột màu, 1995). Ảnh: Nguyễn Văn Phương

Dù ít có điều kiện học hành nhưng nhờ “tiếp thu trọn vẹn tinh hoa của nền văn minh thôn dã, nền văn hóa xóm làng”, Nguyễn Bính đã nhanh chóng trở thành nhà thơ nổi tiếng. Cội nguồn dân tộc đã nâng cánh cho ông thăng hoa để xuất thần mà có được những câu thơ đẹp, mang phong cách thời đại: Đã thấy xuân về với gió đông - Với trên màu má gái chưa chồng - Bên hiên hàng xóm cô hàng xóm - Ngước mắt nhìn giời đôi mắt trong (Xuân về).

Qua thơ ông, hình ảnh cuộc sống nơi thôn dã quê kiểm được tinh lọc, chưng cất rồi làm nên những bức họa đặc sắc về làng quê, mang đến cho bạn đọc những thông điệp vĩnh cửu về những nét duyên quê đặc sắc, những giá trị thuần Việt trong quá khứ. Nặng lòng với những giá trị văn hóa truyền thống, Nguyễn Bính đã níu kéo lại cái đẹp trong quá khứ, gìn giữ cái đẹp cho muôn đời sau: “Van em em hãy giữ nguyên quê mùa”.

Anh436.

Tranh “Chơi hội mùa xuân”. Ảnh: T.L

Những gì đẹp đẽ thuộc về văn hóa làng quê: Những hội hè đình đám, tết lễ, cưới hỏi, những điệu hát chèo ngọt ngào duyên dáng, những đêm sáng trăng sáng cả vườn chè đã được Nguyễn Bính thể hiện trong thơ của mình: Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay - Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy - Hội chèo làng Đặng đi qua ngõ - Mẹ bảo em rằng hát tối nay (Mưa xuân).

Nguyễn Bính đã lựa chọn đưa vào thơ mình những không gian văn hóa thấm đẫm những nét duyên quê, hồn quê: Gốc đa bến nước, vườn hoa, sân đình, ngôi nhà dệt cửi với tiếng thoi đưa lách cách, mái lá tranh nghèo trải bao mưa nắng... Ông đặc biệt quan tâm đến không gian văn hóa vườn – nơi hò hẹn để chín nhớ mười thương. Vườn xuất hiện trong thơ của thi nhân rất nhiều và đủ loại: vườn cam, vườn chè, vườn hồng, vườn chanh, vườn chuối, vườn cổ tích, vườn ngự uyển. Nhiều nhất là vườn hoa với bao nhiêu là hương sắc đồng nội… Nhờ thế mà thơ Nguyễn Bính có một khả năng diễn tả không chỉ cảnh quê mà chủ yếu là hồn quê sâu nặng.

Những màu xuân rạo rực

Đoàn Văn Cừ là nhà thơ của những sinh hoạt văn hóa làng quê với thế giới con người và sắc màu thật phong phú, tươi tắn. Còn những phiên chợ tết như trong thơ Đoàn Văn Cừ thì đã phôi pha theo năm tháng, thậm chí không còn nữa, không sao tìm thấy lại bóng dáng nguyên xưa nữa.

Những phiên chợ tết, những hội xuân của làng quê xưa, những làng quê cổ truyền Việt Nam may mắn còn lại dáng nét trong thơ Đoàn Văn Cừ, như chứng tích của cả một thời xưa: Những thằng cu áo đỏ chạy lon xon - Vài cụ già chống gậy bước lom khom - Cô yếm thắm che môi cười lặng lẽ -Thằng em bé nép đầu bên yếm mẹ - Hai người thôn gánh lợn chạy đi đầu - Con bò vàng ngộ nghĩnh đuổi theo sau (Chợ tết). Trong bài thơ “Đám hội”, ông viết: Đoàn trải dài vùn vụt giữa dòng sông - Người lố nhố chèo lên làn nước lạnh - Bọn đô vật trước đình thi sức mạnh - Mình cởi trần gân cốt nổi như lươn - Tiếng reo hò khuyến khích dậy từng cơn.

Đám cưới ở quê được Đoàn Văn Cừ mô tả: Một cụ già râu tóc trắng như bông - Mặc áo đỏ cầm hương đi trước đám - Dăm sáu cụ áo mền bông đỏ sẫm - Quần nâu hồng chống gậy bước theo nhau - Hàng ô đen thong thả tiến lên sau (Đám cưới mùa xuân). Những hình ảnh thật đầy màu sắc và hoạt động, và sống động. Nó dường như muốn tự phân biệt với số lớn thơ của nhiều tác giả trong phong trào Thơ mới, nhìn chung là hướng ra đời sống thị thành, và hướng con người đi vào và đào sâu vào một cái Tôi riêng. Còn Đoàn Văn Cừ cùng với những người thuộc xu hướng như ông là Anh Thơ, Bàng Bá Lân, và nhất là Nguyễn Bính, lại muốn con người trở về, hoặc ở lại với nông thôn, với làng quê, trong những vui buồn xen kẽ, và cả trong cái vui chung, dẫu hiếm hoi, nơi đời sống cộng đồng. Hướng về cội nguồn, về cái chung của số đông, của sinh hoạt nhân quần, lẽ tự nhiên là có cái ồn vui, và cả sự ấm áp: Trên con đường viền trắng mép đồi xanh - Người các ấp tưng bừng ra chợ tết - Họ vui vẻ kéo hàng trên cỏ biếc (Chợ tết).

Cả những gam màu trong thơ tết của Đoàn Văn Cừ cũng là những gam màu nóng: Những mẹt cam đỏ chót tựa son pha - Thúng gạo nếp đong đầy như núi tuyết - Con gà trống mào thâm như cục tiết... Con bò vàng ngộ nghĩnh đuổi theo sau - Sương trắng rỏ đầu cành như giọt sữa - Tia nắng tía nháy hoài trong ruộng lúa - Núi uốn mình trong chiếc áo the xanh (Chợ tết).

Với những phiên chợ tết trong thơ Đoàn Văn Cừ, bức tranh quê Việt Nam trong lâu dài và chu chuyển của lịch sử bỗng trở nên vĩnh viễn.

Xuân Diệu đã khẳng định một quan niệm thẩm mỹ trước đó chưa từng có: con người ở độ tuổi trẻ và trong tình yêu chính là vẻ đẹp tối cao trên thế gian này. Đối với Xuân Diệu, con người và tình yêu là chuẩn mực của cái đẹp. Tuổi trẻ và tình yêu phải được hòa hợp thành một theo triết lí sống của thi sĩ. Bầu trời xanh trong như cô gái tuổi mười sáu với cặp má hồng, lòng rạo rực: Mặt trời vừa mới cưới trời xanh - Duyên đẹp hôm nay sẽ tốt lành - Son sẻ trời như mười sáu tuổi - Má hồng phơn phớt, mắt long lanh (Rạo rực).

bài liên quan
Hà Nội điều chỉnh hệ số giá đất, áp dụng từ năm 2026

Hà Nội điều chỉnh hệ số giá đất, áp dụng từ năm 2026

UBND TP Hà Nội vừa ban hành Quyết định quy định hệ số điều chỉnh giá đất trên địa bàn thành phố, thực hiện theo Điều 8 Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội.
Phát hiện hơn 63 tấn lòng lợn bốc mùi, không rõ nguồn gốc giữa Thủ đô

Phát hiện hơn 63 tấn lòng lợn bốc mùi, không rõ nguồn gốc giữa Thủ đô

Lực lượng chức năng TP Hà Nội vừa tạm giữ hơn 63 tấn lòng lợn không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn thực phẩm tại một cơ sở chế biến ở xã Nam Phù.
Bé trai 13 tuổi nguy cơ mất thị lực vì pháo nổ mua trên mạng

Bé trai 13 tuổi nguy cơ mất thị lực vì pháo nổ mua trên mạng

Bệnh viện Nhi đồng 2 cảnh báo một phút bất cẩn với pháo nổ, trẻ đối mặt nguy cơ mù lòa suốt đời.
Mới nhất
Đọc nhiều
Nam sinh tử vong trong khuôn viên trường đại học sau tiếng động lớn

Nam sinh tử vong trong khuôn viên trường đại học sau tiếng động lớn

Tiếng động cực lớn vang lên trong khuôn viên trường đại học vào chiều muộn khiến nhiều người kinh hãi. Tại hiện trường, thi thể một nam sinh nằm giữa vũng máu cạnh tòa nhà cao tầng, cùng những dấu vết lạ được tìm thấy ở tầng 8.
Phát động cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ sáu năm 2026

Phát động cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ sáu năm 2026

Ngày 5/2, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Ban Chỉ đạo 35 Trung ương tổ chức họp báo triển khai Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ sáu, năm 2026.
Công ty cổ phần Tập đoàn Thiên Long bị xử phạt và truy thu thuế hơn 4 tỷ đồng

Công ty cổ phần Tập đoàn Thiên Long bị xử phạt và truy thu thuế hơn 4 tỷ đồng

Công ty cổ phần Tập đoàn Thiên Long (HOSE: TLG) công bố nhận được Quyết định xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến thuế.
Tin bài khác
Nam sinh tử vong trong khuôn viên trường đại học sau tiếng động lớn

Nam sinh tử vong trong khuôn viên trường đại học sau tiếng động lớn

Tiếng động cực lớn vang lên trong khuôn viên trường đại học vào chiều muộn khiến nhiều người kinh hãi. Tại hiện trường, thi thể một nam sinh nằm giữa vũng máu cạnh tòa nhà cao tầng, cùng những dấu vết lạ được tìm thấy ở tầng 8 đang khiến dư luận bàng hoàng.
Đã bắt giữ nghi phạm vụ cướp ngân hàng Vietcombank Trà Bá

Đã bắt giữ nghi phạm vụ cướp ngân hàng Vietcombank Trà Bá

Công an tỉnh Gia Lai đã bắt giữ nghi phạm liên quan đến vụ cướp xảy ra tại Phòng giao dịch Vietcombank Trà Bá (phường Hội Phú) vào ngày 19/1.
Xử lý các chủ tài khoản bình luận phản cảm vụ việc cán bộ CSGT hi sinh khi làm nhiệm vụ

Xử lý các chủ tài khoản bình luận phản cảm vụ việc cán bộ CSGT hi sinh khi làm nhiệm vụ

Lực lượng chức năng tỉnh Thái Nguyên đã vào cuộc xác minh và xử lý các chủ tài khoản mạng xã hội có những bình luận phản cảm vụ việc cán bộ CSGT hi sinh khi làm nhiệm vụ tại Thái Nguyên.
Triệt phá cơ sở sản xuất hơn 60.000 lít giấm giả tại Nghệ An

Triệt phá cơ sở sản xuất hơn 60.000 lít giấm giả tại Nghệ An

Tăng cường đấu tranh chống hàng giả, đặc biệt đối với mặt hàng lương thực, thực phẩm, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Nghệ An vừa phát hiện, xử lý một cơ sở sản xuất giấm giả với quy mô lớn.
Á khôi sắc đẹp bị tạm giữ vì môi giới mại dâm

Á khôi sắc đẹp bị tạm giữ vì môi giới mại dâm

Phòng Cảnh sát hình sự - Công an TP Hà Nội vừa tiến hành tạm giữ Bùi Thị Phương Linh (SN 2004, xã Phúc Sơn, TP Hà Nội; Á khôi của một cuộc thi sắc đẹp) để điều tra về hành vi Môi giới mại dâm.
Phát hiện xe ô tô giấu gần 7 cây vàng khi đi qua cửa khẩu

Phát hiện xe ô tô giấu gần 7 cây vàng khi đi qua cửa khẩu

Lực lượng Bộ đội Biên phòng Nghệ An vừa phát hiện một vụ vận chuyển vàng trái phép qua biên giới. Đối tượng cùng tang vật tạm giữ khi khi đang lưu thông qua khu vực cửa khẩu.
An Giang: Bắt tạm giam đối tượng sử dụng mạng xã hội xúc phạm các tổ chức, cá nhân

An Giang: Bắt tạm giam đối tượng sử dụng mạng xã hội xúc phạm các tổ chức, cá nhân

Cơ quan Cảnh sát điều tra (PC01) Công an tỉnh An Giang thi hành các Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và Lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Thị Cẩm Chi về hành vi “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”.
Giám đốc ngân hàng chiếm đoạt trên 5 tỷ đồng của nhiều bị hại ra đầu thú

Giám đốc ngân hàng chiếm đoạt trên 5 tỷ đồng của nhiều bị hại ra đầu thú

Sáng 5/2, Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh An Giang cho biết, qua công tác tuyên truyền, vận động, Ngô Minh Sang (SN 1989, cư trú phường Rạch Giá, tỉnh An Giang) vừa đến Cơ quan Công an đầu thú. Được biết, Sang là đối tượng đang lẩn trốn quyết định truy nã về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.
Bắt giữ đối tượng cướp giật tài sản ngân hàng tại Lào Cai

Bắt giữ đối tượng cướp giật tài sản ngân hàng tại Lào Cai

Công an Lào Cai đã nhanh chóng khống chế bắt giữ 1 thanh niên lấy 1 tập tiền tại Phòng giao dịch Hợp Minh thuộc Ngân hàng Agribank chi nhánh Yên Bái rồi bỏ chạy.
Vận động đối tượng truy nã ra đầu thú sau nhiều tháng lẩn trốn

Vận động đối tượng truy nã ra đầu thú sau nhiều tháng lẩn trốn

Trước đó, ngày 24/12/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra CATP Đà Nẵng đã ban hành Quyết định truy nã đối với bị can Trịnh Ngọc Đạt Dương.
tong bi thu to lam lam viec voi 2 tinh an giang kien giang

Tổng Bí thư Tô Lâm làm việc với 2 tỉnh An Giang, Kiên Giang

Ngày 4/6, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang và Thường trực Tỉnh ủy An Giang về tình hình triển khai các nghị quyết, kết luận của Trung ương; công tác tổ chức bộ máy; quốc phòng, an ninh
tien giang dieu tra vu chu doanh nghiep gao nghi bi lua hon 420 ty dong

Tiền Giang: Điều tra vụ chủ doanh nghiệp gạo nghi bị lừa hơn 420 tỷ đồng

Công an tỉnh Tiền Giang đang tiến hành điều tra, làm rõ vụ một chủ doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo nghi bị lừa đảo trên không gian mạng với số tiền trên 420 tỷ đồng.
quang ninh can canh xe tai cho dat chay ram rap suot ngay dem dan lo hong duong o nhiem

Quảng Ninh: Cận cảnh xe tải chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, dân lo hỏng đường, ô nhiễm

Gần 1 tháng nay trên tuyến tỉnh lộ 337 và Quốc lộ 279 đoạn từ xã Thống Nhất đến cảng Làng Khánh (TP Hạ Long), thường xuyên xuất hiện hàng chục xe tải lớn chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, cuốn theo bụi mù mịt.
trao quyet dinh bo nhiem thu truong bo tu phap nguyen thanh tu

Trao quyết định bổ nhiệm Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú

Chiều 17/3, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế giữ chức Thứ trưởng Bộ Tư pháp.
cong nhan tp phu quoc la do thi loai i truc thuoc tinh kien giang

Công nhận TP Phú Quốc là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Kiên Giang

Ngày 21/1, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa ký quyết định về việc công nhận TP Phú Quốc là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Kiên Giang.