Bưởi Luận Văn (Thanh Hóa) là loại bưởi đỏ quý giá giành để tiến vua thời xưa. Quả bưởi có màu đỏ chót từ vỏ đến cùi, theo quan niệm sẽ đem lại nhiều tài lộc và may mắn. Hiện, số lượng trồng rất hạn chế nên loại bưởi đặc biệt này đang cháy hàng vào dịp tết đến xuân về năm nay.
Bưởi Luận Văn gắn liền với khu di tích lịch sử Lam Kinh. Theo người dân địa phương, vào thế kỷ 15, trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, khi vua Lê Lợi đóng quân tại đây và thưởng thức loại bưởi đặc biệt này nên đã lấy tên làng Luận Văn đăt cho sản phẩm bưởi của làng.
Từ đó, vào mỗi dịp tết, người dân nơi đây mang sản vật quý giá này cung tiến cho vua.
Khi quả còn non thì có màu xanh bình thường như các giống bưởi khác, nhưng khi chín lại chuyển sang màu đỏ chót như quả gấc, rất đẹp mắt. Cùi bưởi, múi bưởi cũng một màu đỏ, mọng nước và có hương thơm, vị ngọt dịu rất đặc trưng. Màu đỏ với ý nghĩa mang lại sự may mắn và tài lộc nên trái bưởi đỏ được người dân dùng để thờ cúng trong ngày tết truyền thống.
Một điều đặc biệt nữa của loại bưởi này, nếu được lau sạch bằng rượu thì quả bưởi có thể tươi đẹp cả tháng trời. Mỗi quả có thể nặng tới 2kg.
 |
| Qủa bưởi Luận Văn có màu đỏ rất đẹp mắt, hương vị thơm ngon. |
Gia đình Ông Nguyễn Văn Khảm là một trong số ít những hộ dân còn trồng, lưu giữ lại giống bưởi đỏ tiến vua cho biết, loại bưởi này trước đây bị mai một.
Sau đó người dân địa phương đã khôi phục lại nhưng do kỹ thuật chăm sóc khắt khe, cây kén thổ nhưỡng nên lượng bưởi thu hoạch hàng năm vẫn rất hạn chế. Bưởi hầu như chỉ tiêu thụ trong tỉnh, điều đó làm cho rất ít người biết đến loại bưởi quý này.
Theo ông Khảm, vào thời điểm này, bưởi của nhà ông và các hộ khác trong làng đã không còn để bán, do khách hàng đã đặt mua trước. “Nhà tôi có có 60 gốc bưởi đang cho quả, mỗi gốc từ 20-30 quả. Giá bưởi bình thường khoảng 60.000 đồng/quả, nhưng đến những ngày giáp Tết, giá bán lên đến 100.000 - 150.000 đồng/quả”.
 |
| Vườn bưởi trĩu quả, đem lại doanh thu lớn cho nhiều hộ gia đình đang trồng loại sản vật quốc gia quý giá này. |
“Gia đình tôi có gần 50 gốc bưởi. Mỗi ngày mùng 1 hay dịp lễ Tết lại đến tìm mua bưởi bày ngũ quả nên năm nào cũng cháy hàng. Năm nay, dự tính gia đình thu hoạch khoảng 100 triệu từ trái bưởi” - ông Lê Trí Nhạc, một hộ dân trồng bưởi lâu năm chia sẻ.
Chị Lê Thị Phương, chủ của hàng chuyên buôn bán hoa quả ở quận Cầu Giấy về Thọ Xuân lấy hàng, cho biết. “Trong chuyến đi du lịch Lam Kinh tôi mới được biết đến giống bưởi con và đẹp mắt này. Thấy trên thị trường chưa có nhiều nên năm ngoái thử mua về và bán rất chạy”.
Theo chị Phương, năm ngoái chị bán gần 1.000 quả với giá từ 200.000 trở lên/quả. Năm nay chị tiếp tục về Thọ Xuân lấy hàng với số lượng lớn bán vào dịp tết.
Vài năm gần đây, nhận thấy lợi ích kinh tế từ việc trồng loại sản vật quý quốc gia, người dân địa phương và các khu vực lân cận đã tìm đến học hỏi kinh nghiệm để trồng loại bưởi quý giá này.
Vừa qua, Trung tâm Nuôi cấy mô Thanh Hóa đã tổ chức đợt tập huấn kỹ thuật trồng thâm canh, phòng chống tái nhiễm bệnh ở bưởi tiến vua cho 300 hộ trồng bưởi ở Thọ Xuân. Đây là tiền đề quan trọng để bưởi Luận Văn được mở rộng diện tích và nâng cao hiệu quả sản xuất giống bưởi đỏ tiến vua.
