Rộn ràng và linh thiêng lễ hội truyền thống chùa Mạt Lăng
Toạ lạc tại thôn Thượng, thuộc Tổ dân phố Thượng Đền (thị trấn Cổ Lễ huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định), chùa Mạt Lăng (tên cổ của Phúc Quang tự) linh thiêng có tiếng với bề dầy ngàn năm lịch sử (chùa có từ thế kỷ XI). Ngôi chùa cổ ngoài thờ Phật, còn thờ Tam vị Thành Hoàng Phạm Đại Vương và Đức Thánh Mẫu.
Chùa Mạt Lăng được xây dựng trên mảnh đất vuông vắn, bằng phẳng và cân đối, với lối kiến trúc hài hoà phù hợp với những ngôi chùa làng Bắc Bộ. Chùa nằm không xa triền đê sông Hữu Hồng và cạnh trung tâm phố Cổ Lễ xưa, thuận tiện cho nhân dân trong làng nói chung và nhân thập phương về chiêm bái.
Trải qua thời gian và những biến động lịch sử, nền chùa cổ nay không còn, quần thể di tích chùa hiện nay được trùng tu xây lại khang trang lộng lẫy hơn nhưng cơ bản vẫn giữ được nét cổ kính truyền thống. Đây không chỉ là nơi thờ cúng tôn nghiêm, điểm tựa tâm linh của nhân dân mà còn là một địa chỉ du lịch văn hoá, để du khách gần xa chiêm bái, vãn cảnh.
Hàng năm, đến ngày mồng 6 tháng 3 (AL) dân làng tổ chức lễ, và cứ 3 năm một lần vào các năm (Dần - Thân - Tỵ - Hợi) chính quyền địa phương cùng nhà chùa long trọng tổ chức lễ hội để tưởng nhớ Ngày sinh Tam vị Thành Hoàng Phạm Vị Đại Vương và huý kỵ Đức Thánh Mẫu.
Cứ vào mùa lễ hội ngôi chùa lại khoác lên mình một diện mạo tươi tắn, lộng lẫy, linh thiêng hơn bao giờ hết. Dưới sự chỉ đạo của Ban tổ chức lễ hội nhà chùa, dưới con mắt nghệ thuật, đôi bàn tay khéo léo của Ny sư Thích Đàm Thọ, chùa Phúc Quang như một chốn bồng lai tiên cảnh giữa đời thực.
Lễ hội truyền thống chùa Mạt Lăng Thượng là dịp để trở về với cội nguồn, tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương. Lễ hội thu hút đông đảo nhân dân và du khách nô nức đến dâng hương, cầu quốc thái dân an, gia đình hạnh phúc, quê hương giàu đẹp.
Lễ hội truyền thống chùa Mạt Lăng Thượng gồm phần lễ và phần hội. Sau những nghi lễ cúng kiếng, dâng hương uy nghi, trang trọng là phần hội rộn rã với những trò chơi dân gian vui nhộn: leo cầu ngô, bịt mắt bắt vịt và thưởng thức hương vị món ngon quê nhà trong các gian hàng ẩm thực…
Lễ hội chùa Mạt Lăng Thượng là dịp để con cháu xa gần hội tụ cùng gia đình, họ tộc, xóm làng, là “sợi dây” gắn kết tình làng, nghĩa xóm. Các hoạt động trong lễ hội phản ánh kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú, đa dạng về phong tục tập quán, tín ngưỡng tôn giáo, thể hiện tư duy, nhận thức về nhân sinh quan, thế giới quan của cộng đồng dân cư. Thông qua các hoạt động trong lễ hội biểu dương sức mạnh đoàn kết cộng đồng, mỗi người dân ôn lại truyền thống của quê hương, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, hướng con người tới những giá trị “Chân - Thiện - Mỹ”.
(Ảnh trong bài: Trần Quân – Phan Vọng)
