Rầm rộ bạt đồi, san gạt đất, lấp ao quy mô lớn tại phường Yên Bái
Hàng nghìn mét vuông ao nuôi trồng thủy sản bị đổ đất san lấp; nhiều quả đồi bị đào xới, bóc lớp thực bì; máy xúc, xe tải hoạt động liên tục giữa khu vực đồi cây… là thực trạng đang diễn ra tại tổ dân phố Đồng Tâm 16, phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng bước đầu xác định có dấu hiệu sử dụng đất sai mục đích và thiếu hồ sơ pháp lý liên quan đến quản lý, sử dụng đất.
Ao HTX bị đổ đất, lấp mặt bằng giữa khu đồi rừng
Theo ghi nhận của phóng viên tại khu vực Đầm Mỏ, tổ dân phố Đồng Tâm 16, nhiều diện tích ao nuôi trồng thủy sản nằm trong lõi đồi cây đã bị đổ đất san lấp với khối lượng lớn.
Hiện trường xuất hiện nhiều máy xúc, xe tải, máy ủi hoạt động liên tục như một đại công trường.
Từ trên cao, nhiều khu vực đồi bị bóc lớp thực bì trên diện rộng, để lộ đất đỏ trơ trọi.
Một số vị trí taluy bị cắt sâu, tạo thành các vách dốc lớn tiềm ẩn nguy cơ sạt lở khi mùa mưa đến gần.
Đáng chú ý, không chỉ đất đồi bị san gạt, khu vực ao thuộc HTX Nông nghiệp Đồng Tâm cũng bị đổ đất để tạo mặt bằng.
Diện tích mặt nước bị thu hẹp đáng kể, nhiều đoạn hình thành lối đất chạy xuyên qua lòng ao.
Theo biên bản kiểm tra của Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Yên Bái, khu ao trên thuộc thửa đất số 53, tờ bản đồ số 9, có diện tích hơn 6.310m2, hiện trạng là đất nuôi trồng thủy sản do UBND phường quản lý.
Tại thời điểm kiểm tra, cơ quan chức năng xác định gia đình ông Phan Hữu Lập - người được đấu thầu ao để nuôi cá - đã thực hiện việc đổ khoảng 1.500m3 đất xuống khu vực ao.
Đáng lưu ý, đại diện HTX Nông nghiệp Đồng Tâm cho biết việc cho thuê, đấu thầu khu ao giữa HTX và ông Lập “không có giấy tờ gì”.
Biên bản kiểm tra cũng thể hiện nhiều tồn tại như: không có giấy tờ liên quan đến đất đai của HTX; không có hồ sơ đấu thầu, cho thuê ao giữa HTX và người đang sử dụng hiện tại.
Chính quyền địa phương nhận định việc đổ đất xuống ao là hành vi sử dụng đất sai mục đích so với hiện trạng đất nuôi trồng thủy sản được giao quản lý ban đầu.
Đoàn kiểm tra đã yêu cầu dừng ngay việc đổ đất kể từ ngày 19/5/2026, đồng thời yêu cầu hót dọn toàn bộ lượng đất đã đổ xuống ao và khắc phục hiện trạng trước ngày 25/5/2026.
Nghi vấn san gạt đất rừng, đất trồng cây quy mô lớn
Không chỉ khu vực ao HTX, tại hiện trường còn xuất hiện một khu đồi liền kề bị san gạt trên diện rộng. Nhiều quả đồi bị hạ cốt, bóc lớp cây phủ, tạo thành mặt bằng lớn với dấu vết thi công cơ giới kéo dài.
Theo phản ánh của người dân địa phương, khu vực này trước đây chủ yếu là đất rừng sản xuất và đất trồng cây lâu năm.
Tuy nhiên, hiện trạng hiện nay cho thấy nhiều diện tích cây xanh đã bị phá bỏ để mở đường, hạ nền và tạo mặt bằng.
Ngày 6/5/2026, Hạt Kiểm lâm khu vực Trấn Yên đã làm việc với ông Nguyễn Quốc Chiến - chủ sử dụng hợp pháp khu đất liên quan.
Theo hồ sơ, ông Chiến có 5 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại khu vực này, gồm: 400m2 đất ở đô thị, 223,3m2 đất nuôi trồng thủy sản và 3.146,6m2 đất trồng cây lâu năm.
Qua kiểm tra thực tế, lực lượng kiểm lâm xác định gia đình ông Chiến đang thực hiện việc bạt taluy, san gạt tại chỗ và nâng cốt nền trên diện tích đất ở, đất trồng cây lâu năm và đất nuôi trồng thủy sản với khối lượng khoảng 1.500m3 đất.
Tiếp đó, ngày 18/5, Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Yên Bái tiếp tục lập biên bản kiểm tra đối với hoạt động bạt mái taluy, san gạt của hộ ông Chiến. Chính quyền địa phương xác định việc đánh, đổ đất của hộ này chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.
Đoàn kiểm tra yêu cầu gia đình ông Chiến dừng toàn bộ hoạt động san gạt để hoàn thiện các thủ tục theo quy định, đồng thời yêu cầu hoàn trả hiện trạng ban đầu kể từ 15h ngày 18/5.
Lo ngại nguy cơ sạt lở, buông lỏng quản lý đất đai
Theo các chuyên gia môi trường, việc bạt đồi, thay đổi địa hình tự nhiên và san lấp ao hồ tại khu vực đồi dốc có thể làm gia tăng nguy cơ sạt lở, xói mòn đất và ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát nước tự nhiên nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Dư luận địa phương cho rằng, việc hàng nghìn mét vuông ao và đất trồng cây lâu năm bị đào đắp, hạ cốt, san gạt trong thời gian dài với quy mô lớn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý đất đai tại địa phương.
Trước thực trạng biến đổi hiện trạng đất, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn môi trường và trật tự quản lý đất đai, người dân đề nghị các cơ quan chức năng tỉnh Lào Cai sớm kiểm tra toàn diện, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan; đồng thời xử lý nghiêm các vi phạm (nếu có) và công khai kết quả để tránh phát sinh hệ lụy lâu dài.
