Quyết liệt đấu tranh, ngăn chặn buôn lậu, gian lận thương mại

Ông Bùi Thanh Sơn - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia chủ trì Hội nghị. Dự tại điểm cầu Hà Nội có Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Mạnh Quyền; lãnh đạo các sở, ban, ngành, thành viên Ban Chỉ đạo 389 Thành phố...

Nhiều vụ việc được phát hiện, bắt giữ, xử lý

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, với phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả năm 2025 đạt nhiều kết quả tích cực.

Năm 2025, các đơn vị, địa phương phát hiện, bắt giữ, xử lý trên 123.500 vụ việc vi phạm (giảm 10% so với năm 2024). Trong đó, 9.404 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu (giảm 15%); 109.180 vụ gian lận thương mại, gian lận thuế (giảm 9%); 4.929 vụ hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (giảm 14%). Các lực lượng chức năng đã khởi tố hình sự 3.178 vụ (tăng 2,75%) với 5.477 đối tượng.

Riêng thành phố Hà Nội, là nơi tập kết, giao, nhận hàng hóa đi các tỉnh và ngược lại, trong năm 2025 đã phát hiện 25.809 vụ buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại thu về cho ngân sách nhà nước hơn 5.341 tỷ đồng.

Thông tin về những thủ đoạn vận chuyển, buôn bán hàng lậu, hàng giả, Chánh văn phòng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia Lê Thanh Hải cho biết, lợi dụng thủ tục đơn giản với hàng hoá quá cảnh, miễn thuế, gửi kho ngoại quan, các đối tượng buôn lậu đã trà trộn hàng vi phạm, thẩm lậu vào thị trường Việt Nam tiêu thụ hoặc giả mạo xuất xứ để xuất khẩu sang nước thứ 3.

Hàng giả, hàng kém chất lượng đi sâu vào thị trường nội địa, gia tăng trên môi trường thương mại điện tử, mạng xã hội, dịch vụ bưu chính...

Theo Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Kiều Oanh, phương thức, thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi, chủ yếu là giả về hình thức hoặc về chất lượng.

Riêng với thực phẩm, thực phẩm chức năng và thuốc giả, các đối tượng thường thành lập nhiều công ty "ma", để hợp thức hóa hàng giả, tạo vỏ bọc kinh doanh hợp pháp.

Một hình thức mới là nhập thuốc thật, sau đó tách vỉ hoặc gói, trà trộn thuốc giả, kém chất lượng để tăng lợi nhuận, rất khó phát hiện bằng kiểm tra thông thường…

“Bên cạnh đó, hoạt động kiểm tra, kiểm soát trên môi trường thương mại điện tử gặp nhiều khó khăn do các tài khoản bán hàng hay thay đổi tên, thay đổi đường dẫn; các phiên bán hàng trực tuyến có chạy quảng cáo trên Facebook bị xóa, không để lại dấu vết; nhiều tài khoản mạng xã hội lừa dối người tiêu dùng thông qua dụ dỗ chuyển tiền đặt cọc nhưng không giao hàng hoặc giao hàng không đúng giao kết...”, bà Nguyễn Kiều Oanh cho biết.

Quyết liệt đẩy lùi vấn nạn hàng giả, hàng lậu trong năm 2026

Tại Hội nghị, đại diện các bộ ngành, địa phương đã tập trung thảo luận và đánh giá sâu về công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; phân tích thực trạng kiểm soát hàng hóa qua cửa khẩu, đường mòn lối mở và thương mại điện tử, xuất nhập cảnh trái phép.

Đồng thời, đưa ra những nhận định quan trọng về diễn biến tội phạm sở hữu trí tuệ và hàng giả, bàn giải pháp ngăn chặn trong thời gian tới.

Để xử lý các phương thức, thủ đoạn buôn lậu, gian lận, các đại biểu kiến nghị Ban Chỉ đạo 389 quốc gia hoàn thiện các quy định, hành lang pháp lý. Lực lượng chức năng cả nước trong đó lực lượng công an tăng cường phối hợp liên ngành đấu tranh tại cửa khẩu biên giới, các ga đường sắt liên vận quốc tế, cảng hàng không quốc tế... Qua đó ngăn chặn tội phạm ngay từ các cửa khẩu biên giới, hạn chế hàng hóa nhập lậu vào thị trường nội địa tiêu thụ.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân kiến nghị, tiếp tục tập trung vào hoàn thiện thể chế, ứng dụng công nghệ cao, chủ động bám sát thị trường nhận diện thủ đoạn mới, tổ chức các đợt cao điểm kiểm tra (đặc biệt dịp Tết). Đồng thời, đẩy mạnh truyền thông để người dân nắm được phương thức phân biệt hàng thật - hàng giả.

Là một trong những lực lượng chủ công trong chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, Đại tá Đào Hồng Sơn, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Cục C03) kiến nghị, tiếp tục tăng cường nghiệp vụ điều tra, phát hiện tham nhũng, thu hồi triệt để tài sản, siết chặt kỷ luật nội bộ và nâng cao năng lực, tư duy cho lực lượng cảnh sát kinh tế để đối phó với tội phạm ngày càng tinh vi.

Dưới góc độ địa phương, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền nêu rõ, Ban Chỉ đạo 389 thành phố Hà Nội đề xuất Ban Chỉ đạo 389 quốc gia kiến nghị Quốc hội, Chính phủ sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật theo hướng tăng nặng chế tài xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các vi phạm trên không gian mạng.

Đồng thời, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia có chỉ đạo chung cho toàn quốc về xây dựng, nâng cấp các trung tâm kiểm nghiệm hàng hóa đa ngành, tập trung.

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn yêu cầu, các bộ, ngành thực hiện đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp đề ra. Đồng thời, tiếp tục tổ chức các đợt cao điểm đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, sữa giả, thuốc giả, thực phẩm chức năng giả, thực phẩm không bảo đảm chất lượng…

Kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm; xử lý nghiêm các cán bộ, công chức, sĩ quan có biểu hiện suy thoái đạo đức, tham nhũng, tiêu cực, bảo kê, tiếp tay cho các đối tượng vi phạm pháp luật với phương châm “xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực”, “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.

Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đề nghị các bộ, ngành, địa phương, cơ quan liên quan tập trung rà soát, khẩn trương hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật còn bất cập, vướng mắc, sơ hở, nhất là Luật An toàn thực phẩm, Luật Quảng cáo, Luật Dược, Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa, Luật Thương mại, Luật Thương mại điện tử... trong 6 tháng đầu năm 2026.

Bí thư tỉnh ủy, thành ủy các tỉnh, thành phố trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo sát sao các cấp ủy đảng, chính quyền tại địa phương chủ động, tích cực đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động cộng đồng doanh nghiệp, Nhân dân hưởng ứng, tham gia tích cực, có trách nhiệm trong đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, để phát hiện sớm, đấu tranh, ngăn chặn ngay từ cơ sở, từ nơi xuất phát.