Quy hoạch đường đua F1 tại Hà Nội có gì “khác người”?

Khốc liệt 'đường đua' vào… lớp 10 ở Hà Nội

Siết chặt quy định cấm rải vàng mã trên đường đưa tang

Đúng 1 năm nữa, tháng 4/2020, giải đua xe công thức 1 (Formula one - F1) ở Hà Nội sẽ bắt đầu khởi tranh. Hà Nội trở thành thành phố thứ 22 trên thế giới đăng cai giải đua này. Đây là sự kiện tầm cỡ quốc tế, hứa hẹn đem đến cơ hội quảng bá hình ảnh, đồng thời thúc đẩy sự phát triển thể thao và du lịch của việt nam.

Từng định đua quanh hồ Hoàn Kiếm

Trả lời câu hỏi về việc chọn Việt Nam để tổ chức giải đua, ông Chase Carey - Giám đốc điều hành F1 cho rằng: "Việt Nam là quốc gia có nguồn năng lượng tuyệt vời, rất mới mẻ và thú vị. Thế giới cũng dành cho Việt Nam sự quan tâm ngày càng nhiều".

Bên cạnh đó,sự phát triển của thể thao châu Á trong đó có Việt Nam những năm gần đây rất tốt, do vậy ông "kỳ vọng với sự chuẩn bị chu đáo, chúng ta sẽ có những chặng đua thành công ở Hà Nội". Để đi đến ký kết tổ chức giải, các chuyên gia F1 đã nhiều lần trực tiếp khảo sát Hà Nội về hạ tầng giao thông, sân bay, hệ thống khách sạn, dịch vụ vận chuyển hàng hóa...

Về địa điểm đua, ban đầu thành phố dự kiến tổ chức quanh Hồ Gươm và một số tuyến đường lân cận. Tuy nhiên, sau khi lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan và thấy không hợp lý, Hà Nội đề xuất đường đua ở Mỹ Đình.

Kết quả khảo sát của các chuyên gia F1 cho thấy khu liên hợp thể thao quốc gia Mỹ Đình là phương án tối ưu để tổ chức giải đua. Hạ tầng giao thông quanh khu vực đã được xây dựng tương đối đầy đủ.

Trước đó giữa năm 2017, trong buổi làm việc với Đại học Ngoại thương, lãnh đạo Hà Nội lần đầu nhắc đến việc thành phố đang xúc tiến đàm phán tổ chức giải đua xe Công thức 1.

Tháng 5/2018, cựu tay đua lừng danh Coulthard, nhà á quân thế giới năm 2001 cùng đội đua Red Bull Aston Martin đã có màn lái xe trình diễn trong chương trình "Trải nghiệm F1 hoàn hảo" diễn ra tại TP HCM. Đây là lần đầu tiên khán giả Việt Nam có cơ hội trải nghiệm bầu không khí giải đua xe hàng đầu thế giới.

Giám đốc điều hành F1 Chase Carey cho biết rất hào hứng trước việc cuộc đua sẽ xuất hiện tại Việt Nam, như một phần của sự mở rộng ở châu Á. "Việt Nam là đất nước thú vị. Một đất nước đã thu hút trí tưởng tượng của thế giới và xét về nhiều mặt, đó là nơi chúng tôi muốn đến", Carey phát biểu tại hội nghị thể thao ở Manila ngày 4/6/2018 do Liên đoàn đua xe thế giới (FIA) tổ chức.

Giải đua xe Công thức 1 có nguồn gốc từ giải vô địch Grand Prix châu Âu diễn ra vào những năm 1920 và 1930. Năm 1946, luật chơi được chuẩn hóabởi FIA. Cái tên Công thức 1 đề cập đến bộ quy tắc mà tất cả độitham gia phảituân thủ, ban đầu được gọi là Công thức A.

Cuộc đua vô địch thế giới đầu tiên được tổ chức năm 1950 tại Silverstone (Anh). Trong những năm đầu, khoảng 20 chặng đua được tổ chức từ cuối mùa xuân đến đầu mùa thu ở châu Âu. Italy là đối thủ đáng gờm và đội Alfa Romeo của nước này đã liên tục giành chức vô địch thế giới trong những mùa giải đầu tiên.

Giải đua xe đã thay đổi rất nhiều theo thời gian. Chẳng hạn, năm 1958, chặng đua rút ngắn từ khoảng 300 dặm còn 200 dặm và những chiếc xe được yêu cầu sử dụng xăng máy bay thay vì hỗn hợp nhiên liệu khác với methanol là thành phần chính.

Trong số 21 quốc gia đăng cai tổ chức F1 năm 2018 có 6 quốc gia và vùng lãnh thổ châu Á. Nhật Bản là quốc gia châu Á đầu tiên tổ chức cuộc đua Công thức 1. Sau hai mùa giải 1976 và 1977, Nhật Bản ngưng tổ chức và trở lại vào năm 1987.

Năm quốc gia và vùng lãnh thổ còn lại là Trung Quốc, Singapore, Malaysia, Macau và Bahrain. Năm 1999, Malaysia bắt đầu nhập cuộc và tổ chức liên tục cho tới 2017 (19 mùa giải) trước khi quyết định rút khỏi F1 do chi phítổ chức sự kiện cao, doanh số bán vé và du lịch giảm.

Sau khi Malaysia ra đi, Pháp và Đức quay trở lại và danh sách tổ chức các chặng đua của giải F1 đã tăng lên thành 21 địa điểm trong mùa giải 2018.

Đường đua “cong mềm mại” kết hợp cả đường phố và xây mới

Chiều 7/11/2018, Hà Nội đã họp báo công bố chính thức việc trở thành thành phố đăng cai giải F1. Bên cạnh MonacoGP, SingaporeGP và AzerbaijanGP, Việt Nam sẽ là chặng đua trên phố thứ 4 trong hệ thống giải F1.

Tuy nhiên, đường đua tại Việt Nam lại là duy nhất, khi các tay đua có cơ hội vừa so tốc độ trên đường phố, vừa so kè kỹ năng với các góc cua trong trường đua chuyên biệt. Hình dạng đường đua, các phương án vị trí cùng dữ liệu bản vẽ CAD đã sớm được lập trong báo cáo tiền khả thitrình UBND TP Hà Nội.

Dựa trên các dữ liệu này, nhóm chuyên gia của F1 kiểm tra và chạy thử trên mô hình thực tế ảo. Sau đó, họ sẽ xác định được sơ bộ trên lý thuyết các thông số về tốc độ, lực quán tính tác động lên xe ở các khúc cua cũng như hoạt động tổng thể của đoàn đua và nhiều thông số khác. Đường đua tại Việt Nam được thiết kế với chiều dài một vòng là 5.565m, gồm 22 góc cua.

Ban tổ chức giải đua F1 cũng đã làm việc với công ty thiết kế Đức - Tilke để xây dựng hệ thống “hỗn hợp”tại Việt Nam, bao gồm một phần nằm trong khuôn viên của Khu liên hiệp thể thao Mỹ Đình và một phần trên đường giao thông công cộng.

Việc thiết kế đường đua F1 hiện nay không chỉ đảm bảo yếu tố kỹ thuật, sự kịch tính trong mỗi góc cua, hay đoạn thẳng, mà còn phải thực sự là một công trình nghệ thuật. Thiết kế của công trình đường đua F1 phải tạo nhiều cảm xúc, phải nổi bật với kiến trúc văn hóa của quốc gia tổ chức chặng đua đó.

Việt Nam là một trong số ít quốc gia không xây dựng một đường đua chuyên nghiệp riêng cho giải F1 bởi việc này đòi hỏi chi phí quá lớn. Việc xây dựng đường đua kết hợp với đường phố giúp tận dụng được mặt bằng, diện tích sẵn có tiết kiệm chi phí đồng thời thu hút khách tham quan hơn khi không phải đi quá xa trung tâm thành phố.

Dù có một phần diễn ra trên đường phố, nhưng đây lại không phải là một đường đua phố điển hình như tại Singapore, Monaco hay là Baku (Azerbaijan). Theo những thông tin từ F1, góc cua 1 và 2 tại đường đua Hà Nội sẽ được thiết kế tương tự như góc cua mở tại đường đua Nurburgring của Đức. Trong khi đó, góc cua 12 đến 15 được thiết kế dựa trên cảm hứng từ đường đua Monaco.

Góc cua 16 đến 19 khiến khán giả liên tưởng tới đường đua Suzuka (Nhật Bản), với những góc cua trái phải xen kẽ nhau liên tiếp…

Những góc của cuối (từ 20 - 22) sẽ phảng phất dấu ấn của trường đua Sepang (Malaysia). Sự hấp dẫn và kịch tính của đường đua phố F1 tại Việt Nam sẽ đến từ đoạn thẳng dài 1.500m (cùng một vài đoạn thẳng 675m, 880m) với tốc độ tối đa được kỳ vọng sẽ lên đến 335 km/h.

Xen kẽ và đó là những góc cua hẹp thay đổi liên tục đòi hỏi các tay đua phải thực hiện những tình huống xử lý rất chính xác. Các đoạn thẳng dài sẽ tạo rất nhiều thách thức cho các tay đua và đội đua. Đây sẽ là thời điểm mà các tay đua phải có những quyết định rất nhanh chóng để có được tốc độ tối đa.

Mang sứ mệnh đẩy lùi tai nạn giao thông

Chia sẻ tại Hà Nội chiều 18/3 mới đây, Jean Todt - Chủ tịch Liên đoàn ôtô quốc tế nói: “F1 sẽ giúp tuyên truyền về an toàn giao thông tại Việt Nam. Đó không chỉ là trách nhiệm của chúng tôi, mà của mọi người. Bản thân tôi từng chứng kiến người thân qua đời vì tai nạn giao thông. Do đó, tôi kêu gọi các cơ quan có thẩm quyền, chính phủ và doanh nghiệp xem đây là ưu tiên hàng đầu”.

Ông Todt cho rằng sứ mệnh quan trọng nhất khi F1 đến Việt Nam là tuyên truyền về an toàn giao thông: "FIA xem vấn đề tai nạn giao thông như một nạn dịch. Nhưng khác với các bệnh dịch khác, chúng ta có thể đẩy lùi tai nạn giao thông.

Đầu tiên, chúng ta phải chú trọng đến vấn đề giáo dục ý thức giao thông. Sau đó là cải thiện chất lượng phương tiện, đường sá và chất lượng dịch vụ y tế. Chúng tôi hy vọng sự có mặt ở F1 tại Việt Nam sẽ giúp tuyên truyền vấn đề này".

Todt cho biết: "Tôi cũng nhận thấy rằng hệ thống phương tiện giao thông công cộng ở Việt Nam chưa phát triển. Vì thế, tôi muốn hướng sự chú ý của các cơ quan có thẩm quyền đến vấn đề này. Bên cạnh đó, theo quan sát của tôi, người Việt chưa có ý thức về việc sử dụng mũ bảo hiểm đủ chất lượng. Đây lại là vấn đề mà FIA rất quan tâm".

Với sự giúp sức của FIA, Liên đoàn đua xe Việt Nam (AAV) đã được thành lập. AAV được tạo điều kiện tham dự các hội nghị lớn của FIA trong năm nay để học hỏi kinh nghiệm tổ chức, chuẩn bị cho chặng đua Hà Nội.

Lãnh đạo giải đua xe công thức 1 cho biết, hiện có 21 chặng đua trên thế giới và mỗi nơi đều có yếu tố khác biệt; giải đấu ở châu Âu thường diễn ra vào mùa hè, còn ở Việt Nam tháng 4 sẽ có thời tiết phù hợp để tổ chức đua.

Được biết, toàn bộ kinh phí đầu tư cho giải đua F1 sẽ được lấy từ nguồn vốn xã hội hóa thay vì ngân sách nhà nước. Tập đoàn Vingroup sẽ đóng vai trò trong việc tổ chức giải đua F1 nhưng không phải nhà tài trợ cho toàn bộ giải đua mà là đơn vị đứng ra huy động vốn đầu tư.

Theo các chuyên gia, việc đầu tư cơ sở hạ tầng cho giải đua có thể lên tới 1 tỉ USD chưa kể chi phí không nhỏ cho việc bảo trì, nâng cấp hàng năm.

Mới đây, UBND TP Hà Nội đã ban hành Quyết định 931/QĐ-UBND phê duyệt quy hoạch chi tiết đường đua công thức 1 – Grand Prix Hà Nội tỷ lệ 1/500. Quyết định nêu rõ khu vực nghiên cứu lập quy hoạch chi tiết thuộc địa giới hành chính các phường Mỹ Đình 1, Mỹ Đình 2, Mễ Trì, Phú Đô (quận Nam Từ Liêm) với tổng diện tích đất quy hoạch 88,09ha . Về phạm vi, phía Đông là trục đường Lê Quang Đạo (giáp các khu đất Cung Thể thao dưới nước, Trung tâm Đào tạo bóng đá trẻ Việt Nam, CungHữu nghị Việt – Trung); phía Tây Bắc giáp Trung tâm Đào tạo vận động viên cấp cao, đường Tân Mỹ và khu sân tập bóng đá; phía Tây Nam giáp sông Nhuệ; phía Nam tiếp giáp khu vực dân cư Phú Đô và chợ Phú Đô. Trong đó, sẽ sử dụng một phần diện tích ở phía nam và một phần diện tích sân đường phía trước của sân vận động quốc gia làm các khu khán đài lắp ghép và đường đua phụ phục vụ đường đua chính. Tuyến đường đua có chiều dài 5,574km (bề rộng đường từ 12m đến 15m), chủ yếu chạy trên khu vực đường hiện trạng có chiều dài khoảng 4km sẽ được cải tạo kết cấu lớp mặt đường để đáp ứng yêu cầu tiêu chuẩn kỹ thuật của đường đua; đoạn đường đua còn lại khoảng 1,5km sẽ được đầu tư xây dựng mới.