Quy định mới về thủ tục cấp, đổi và thu hồi thẻ nhà báo

Thời gian qua, hoạt động báo chí ghi nhận một số bất cập khi xuất hiện bộ phận phóng viên, nhà báo vi phạm đạo đức nghề nghiệp và hoạt động trái pháp luật, gây bức xúc trong dư luận. Nguyên nhân phần lớn xuất phát từ những quy định còn khá nới lỏng của Luật Báo chí 2016.

Theo đó, người làm báo chỉ cần có bằng đại học ở bất kỳ lĩnh vực nào và hai năm công tác liên tục là đủ điều kiện xét duyệt, hoàn toàn thiếu vắng yêu cầu bắt buộc về đào tạo nghiệp vụ hay đạo đức nghề nghiệp trước khi xét cấp thẻ lần đầu.

Để khắc phục triệt để tình trạng này, Luật Báo chí năm 2025 đã bổ sung quy định mang tính bước ngoặt là yêu cầu người làm báo phải trải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ và đạo đức trước khi được cấp thẻ. Nhằm hướng dẫn chi tiết sự thay đổi này, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư mới.

Việc ban hành quy định không chỉ đảm bảo sự đồng bộ trong hệ thống pháp luật mà còn thúc đẩy số hóa mạnh mẽ, cho phép các cơ quan báo chí thực hiện thủ tục trực tuyến toàn trình nhằm tiết kiệm tối đa chi phí và thời gian.

Về hồ sơ đề nghị cấp thẻ, cơ quan báo chí cần chuẩn bị đầy đủ các tài liệu quan trọng để gửi lên cơ quan quản lý. Cụ thể bao gồm bản khai đăng ký cá nhân, bản điện tử bằng tốt nghiệp đại học hoặc cao đẳng tùy thuộc vào vị trí công tác và đặc thù đối tượng như người dân tộc thiểu số làm chương trình tiếng dân tộc.

Kèm theo đó là các giấy tờ chứng minh quá trình làm việc như quyết định tuyển dụng, hợp đồng lao động, chứng nhận hoàn thành khóa bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, cùng tài liệu xác nhận đóng bảo hiểm xã hội hoặc chi trả lương liên tục trong hai năm. Tất cả sẽ được tập hợp cùng một danh sách tổng hợp chi tiết.

Toàn bộ hồ sơ sẽ được nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Quá trình tiếp nhận được phân công rõ ràng khi Cục Báo chí trực tiếp thụ lý hồ sơ của các cơ quan báo in, báo điện tử, đài địa phương, hội nhà báo và cơ quan quản lý nhà nước.

Trong khi đó, Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử chịu trách nhiệm giải quyết cho các cơ quan phát thanh, truyền hình và đơn vị sản xuất phim tài liệu của Nhà nước.

Trong vòng 60 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Bộ sẽ xem xét cấp thẻ và trả kết quả linh hoạt qua môi trường mạng, nhận trực tiếp hoặc thông qua hệ thống bưu chính.

Đối với chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp bắt buộc, Cục Báo chí sẽ chủ trì phối hợp cùng Ban nghiệp vụ của Hội Nhà báo Việt Nam để tổ chức.

Mỗi khóa học được thiết kế kéo dài bốn ngày với thời lượng 32 tiết, kết hợp hài hòa giữa nền tảng lý thuyết và việc trao đổi các tình huống thực tiễn.

Tùy thuộc vào điều kiện của từng giai đoạn, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ quyết định linh hoạt việc triển khai lớp học theo hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp cả hai phương pháp này.