Quy định mới về thành lập, giải thể và xếp hạng đơn vị sự nghiệp công lập
Chính phủ ban hành Nghị định số 299/2026/NĐ-CP ngày 28/7/2026 quy định về thành lập, tổ chức lại, giải thể, chuyển giao, phân loại, xếp hạng và tự chủ về tổ chức bộ máy của đơn vị sự nghiệp công lập, có hiệu lực thi hành ngay từ ngày ký.

Nghị định quy định quy trình thành lập, tổ chức lại hay giải thể các đơn vị phải tuân thủ các điều kiện và thẩm quyền pháp lý, cho phép một đơn vị được cung cấp nhiều dịch vụ công trong cùng lĩnh vực hoặc đa ngành.
Các đơn vị thành lập mới bắt buộc phải tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên, trừ các đơn vị cung cấp dịch vụ công cơ bản, thiết yếu.
Riêng đơn vị tự chủ cả chi thường xuyên và chi đầu tư khi lập mới đơn vị trực thuộc cũng phải tự chủ toàn bộ hai khoản chi này.
Việc tổ chức lại các đơn vị do ngân sách bảo đảm chi thường xuyên hoặc tự chủ một phần không được làm tăng số lượng người hưởng lương từ ngân sách nhà nước đã được phê duyệt, đồng thời công tác chuyển giao phải thực hiện theo nguyên tắc nguyên trạng.
Để được thành lập, đơn vị phải phù hợp với quy hoạch mạng lưới, xác định rõ chức năng, đáp ứng tiêu chí chuyên ngành và bảo đảm nhân sự tối thiểu 15 người, ngoại trừ các đơn vị tự chủ tài chính hoặc đơn vị ở nước ngoài được xác định theo đề án riêng.
Đơn vị sẽ phải tổ chức lại khi cần điều chỉnh tên gọi, chức năng để phù hợp quy hoạch, không đáp ứng đủ tiêu chuẩn thành lập hoặc không bảo đảm mức độ tự chủ tài chính theo phương án đã duyệt.
Đối với các đơn vị hoạt động tại nước ngoài, quy trình thành lập và tổ chức lại còn phải bảo đảm phù hợp với chính sách đối ngoại của Đảng, Nhà nước và các điều ước quốc tế liên quan.
Về số lượng cấp phó của người đứng đầu đơn vị và các phòng trực thuộc, nghị định phân định cụ thể theo mức độ tự chủ tài chính của từng tổ chức.
Đối với người đứng đầu, các đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên bố trí số lượng cấp phó theo đề án thành lập hoặc đề án tự chủ; còn các đơn vị tự chủ một phần hoặc do ngân sách bảo đảm được bố trí bình quân không quá 03 cấp phó trên một đơn vị thuộc cơ cấu tổ chức của bộ.
Đối với cấp phòng trực thuộc nhóm tự chủ một phần hoặc do ngân sách bảo đảm, phòng có từ 7 đến 9 người làm việc được bố trí 01 Phó Trưởng phòng, phòng có từ 10 người trở lên được bố trí không quá 02 Phó Trưởng phòng.
Bên cạnh đó, các đơn vị sự nghiệp công lập được phân loại dựa trên vị trí pháp lý, lĩnh vực cung cấp dịch vụ, tính chất nhiệm vụ và mức độ tự chủ tài chính.
Việc xếp hạng các đơn vị được căn cứ theo 5 nhóm tiêu chí rõ ràng, gồm: quy mô tổ chức và khối lượng công việc; cơ cấu trình độ lao động cùng độ phức tạp quản lý; hạ tầng cơ sở vật chất và mức độ số hóa; hiệu quả hoạt động cùng mức độ hài lòng của người dân; và các căn cứ đặc thù riêng theo từng ngành, lĩnh vực.









