Quy định mới về sản xuất, kinh doanh và nhập khẩu hóa chất

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 26/2026/NĐ-CP ngày 17/01/2026 nhằm hướng dẫn chi tiết Luật Hóa chất về quản lý hoạt động hóa chất và hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa. Văn bản pháp lý này bao gồm 5 chương với 31 điều, tập trung điều chỉnh các điều kiện sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tồn trữ, cũng như các danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt hoặc cấm.

Đối với hoạt động sản xuất, các tổ chức phải đảm bảo nhà xưởng và kho chứa đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, phù hợp với quy mô và đặc tính hóa chất. Cơ sở sản xuất bắt buộc có bảng nội quy an toàn, biển báo nguy hiểm đầy đủ mã nhận dạng và hình đồ cảnh báo. Đặc biệt, doanh nghiệp phải có kế hoạch hoặc biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất được cơ quan thẩm quyền phê duyệt hoặc ban hành theo quy định.

Về công nghệ và nhân lực, dây chuyền sản xuất phải giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm và cháy nổ. Người chịu trách nhiệm chuyên môn về an toàn hóa chất cần có trình độ phù hợp, đồng thời các đối tượng liên quan phải được huấn luyện an toàn bài bản. Hóa chất trong kho phải được bảo quản nghiêm ngặt, đảm bảo thuận lợi cho công tác ứng cứu khi có sự cố xảy ra.

Trong lĩnh vực kinh doanh, các tổ chức phải đảm bảo hệ thống kho bãi đáp ứng tiêu chuẩn an toàn hoặc thuê kho từ các đơn vị đã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện. Việc tồn trữ và bảo quản hóa chất phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn tương tự như khối sản xuất. Nhân sự quản lý và nhân viên trực tiếp cũng phải đáp ứng các yêu cầu về năng lực chuyên môn và chứng chỉ huấn luyện.

Về quản lý nhập khẩu, Nghị định yêu cầu các tổ chức, cá nhân nhập khẩu hóa chất thuộc chương 28 và 29 của Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu phải thực hiện khai báo trước khi thông quan qua Cổng thông tin một cửa quốc gia. Hồ sơ khai báo bao gồm thông tin tổ chức, hóa đơn thương mại, phiếu an toàn hóa chất và các chứng từ liên quan khác.

Hệ thống của Bộ Công Thương sẽ tự động phản hồi thông tin khai báo qua Cổng một cửa để làm cơ sở cho cơ quan Hải quan làm thủ tục thông quan. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác của dữ liệu điện tử. Mọi sai sót trong thông tin khai báo sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính dựa trên hồ sơ điện tử đã lưu vết.

Tuy nhiên, Nghị định cũng quy định một số trường hợp được miễn trừ khai báo nhập khẩu. Các trường hợp này bao gồm hóa chất đã có giấy phép nhập khẩu đặc biệt, hóa chất nhập khẩu dưới 10 kg, hóa chất mới phục vụ thử nghiệm dưới 1 kg, hoặc các hỗn hợp chất không thuộc chương 28 và 29 theo danh mục của Bộ Tài chính.

Nghị định số 26/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 17/01/2026. Bộ Công Thương được giao chủ trì, phối hợp cùng Bộ Tài chính để vận hành hệ thống tiếp nhận thông tin và chia sẻ dữ liệu với các địa phương thông qua Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất.