Quy định mới về quản lý các loài động vật, thực vật nguy cấp

Quy định mới về quản lý các loài động vật, thực vật nguy cấp. (Ảnh minh họa)

Thông tư 85/2025/TT-BNNMT chính thức quy định chi tiết một số điều của Luật Lâm nghiệp, Luật Đa dạng sinh học và Luật Thủy sản. Văn bản này tập trung vào việc quản lý các loài thực vật và động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, đồng thời hướng dẫn công tác cứu hộ, tái thả cũng như thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài hoang dã nguy cấp.

Đáng chú ý, Thông tư phân định rõ hai nhóm loài cần quản lý. Nhóm I bao gồm các loài nghiêm cấm khai thác và sử dụng vì mục đích thương mại từ tự nhiên, bao gồm thực vật rừng nhóm IA và động vật rừng nhóm IB. Nhóm II gồm các loài hạn chế khai thác, sử dụng cho thương mại, được chia thành thực vật rừng nhóm IIA và động vật rừng nhóm IIB.

Về nguyên tắc bảo tồn, mọi hoạt động từ khai thác, nuôi trồng đến kinh doanh, vận chuyển mẫu vật các loài này đều không được ảnh hưởng tiêu cực đến sự tồn tại của loài trong tự nhiên. Các mẫu vật phải đảm bảo có nguồn gốc hợp pháp rõ ràng. Đặc biệt, việc nuôi sinh sản phục vụ thương mại chỉ được thực hiện với các cá thể từ thế hệ F2 trở đi sau khi có xác nhận của Cơ quan khoa học CITES Việt Nam.

Thông tư cũng nghiêm cấm sử dụng các công cụ mang tính tận diệt như chất nổ, chất độc, bẫy điện, hay thiết bị phát tiếng kêu động vật để khai thác mẫu vật từ tự nhiên. Các hoạt động nghiên cứu, du lịch có nguy cơ ảnh hưởng đến nơi cư trú và đường di chuyển của loài nguy cấp cũng phải thực hiện các biện pháp giảm thiểu tác động tối đa.

Đối với biện pháp bảo tồn, các loài thuộc Nhóm I sẽ được bảo tồn tại chỗ thông qua việc thành lập khu bảo tồn thiên nhiên hoặc bảo vệ nơi sinh sống tự nhiên. Song song đó, hình thức bảo tồn chuyển chỗ sẽ được thực hiện thông qua cứu hộ, nuôi trồng cấy nhân tạo và lưu giữ nguồn gen để phục vụ mục tác phục hồi quần thể ngoài tự nhiên.

Về vấn đề xử lý xung đột giữa người và động vật nguy cấp, Thông tư hướng dẫn cụ thể khi động vật đe dọa tính mạng hoặc tài sản. Người dân cần ưu tiên áp dụng biện pháp xua đuổi, ngăn chặn và báo ngay cho cơ quan chức năng. Trong tình huống động vật tấn công trực tiếp mà các biện pháp xua đuổi không hiệu quả, chính quyền địa phương sẽ chỉ đạo bắt giữ hoặc áp dụng biện pháp phòng vệ nếu đe dọa đến tính mạng con người.