Quy định mới về hành nghề chứng khoán

Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 135/2025/TT-BTC quy định về hành nghề chứng khoán. Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 09/02/2026 và thay thế Thông tư số 197/2015/TT-BTC ngày 03/12/2015 của Bộ Tài chính.

Thông tư được ban hành với mục tiêu tạo cơ sở pháp lý để ứng dụng chuyển đổi số, nâng cao chất lượng của đội ngũ người hành nghề chứng khoán đáp ứng yêu cầu nâng hạng thị trường và chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030 được phê duyệt tại Quyết định số 1726/QĐ-TTg ngày 29/12/2023 của Thủ tướng Chính phủ.

Thông tư số 135/2025/TT-BTC bao gồm 5 Chương 12 Điều, tập trung điều chỉnh 3 nhóm nội dung gồm: Chứng chỉ chuyên môn về chứng khoán và chứng chỉ tương đương, Chứng chỉ hành nghề chứng khoán điện tử và Tập huấn kiến thức cho người hành nghề chứng khoán.

Quy định mới về hành nghề chứng khoán.

Thứ nhất, quy định về chứng chỉ chuyên môn về chứng khoán và chứng chỉ tương đương

Thông tư số 135/2025/TT-BTC hướng dẫn chi tiết thực hiện quy định tại điểm e khoản 73 Điều 1 Nghị định 245/2025/NĐ-CP với mục tiêu tạo điều kiện thuận lợi cho các cá nhân tham gia khoa học cấp chứng chỉ chuyên môn chứng khoán. Trong đó, Thông tư định hướng mở rộng sự tham gia của các cơ sở đào tạo chứng chỉ chuyên môn về chứng khoán. Học viên sau khi tham gia các lớp đào tạo sẽ tham gia bài kiểm tra trình độ chuyên môn tập trung do Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức để đảm bảo kiểm soát chất lượng chuyên môn.

Ngoài việc tiếp tục kế thừa các quy định về chứng chỉ tương đương tại Thông tư số 197/2015/TT-BTC, Thông tư số 135/2025/TT-BTC mở rộng quy định về việc các chứng chỉ quốc tế CIIA, CFA bậc II trở lên sẽ được quy đổi tương đương với Chứng chỉ Quản lý quỹ và tài sản, Chứng chỉ chứng khoán phái sinh và thị trường chứng khoán phái sinh. Đồng thời, Thông tư khắc phục hạn chế của Thông tư số 197/2015/TT-BTC khi quy định cụ thể các ngành đào tạo mà cá nhân được miễn tham gia các khóa học chuyên môn nhưng phải tham gia kiểm tra trình độ để được cấp chứng chỉ chuyên môn chứng khoán nhằm tạo thuận lợi cho cá nhân trong quá trình triển khai thực tiễn.

Thứ hai, quy định về chứng chỉ hành nghề chứng khoán điện tử

Thông tư số 135/2025/TT-BTC quy định về việc UBCKNN triển khai cấp Chứng chỉ hành nghề chứng khoán điện tử khi hệ thống công nghệ thông tin quản lý người hành nghề chứng khoán của UBCKNN đi vào hoạt động (dự kiến trong năm 2026). Kể từ thời gian này, UBCKNN không cấp Chứng chỉ hành nghề bản giấy. Việc số hóa Chứng chỉ hành nghề giúp thúc đẩy giải quyết thủ tục hành chính, tạo ra hệ sinh thái dịch vụ công thống nhất, thuận tiện và hiệu quả cho người dân và doanh nghiệp.

Để đảm bảo tiến trình chuyển đổi Chứng chỉ hành nghề bản giấy sang bản điện tử thực hiện thông suốt và hiệu quả, Thông tư số 135/2025/TT-BTC cũng quy định các mốc thời hạn như sau: Trong thời hạn 01 năm kể từ ngày UBCKNN ban hành hướng dẫn chuyển đổi, người được cấp Chứng chỉ hành nghề và tổ chức sử dụng người hành nghề chứng khoán phải có trách nhiệm chuyển đổi từ Chứng chỉ hành nghề bản giấy đã cấp sang Chứng chỉ hành nghề điện tử. Quá thời hạn này, người được cấp Chứng chỉ hành nghề chưa thực hiện chuyển đổi không được ghi nhận trên hệ thống công nghệ thông tin quản lý người hành nghề chứng khoán của UBCKNN trạng thái là “người hành nghề chứng khoán”.

Chứng chỉ hành nghề điện tử, thông tin quá trình hành nghề chứng khoán trên hệ thống công nghệ thông tin quản lý người hành nghề chứng khoán của UBCKNN là căn cứ để UBCKNN thực hiện quản lý, giám sát người được cấp Chứng chỉ hành nghề theo quy định tại Điều 216 Nghị định số 155/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020. Người được cấp Chứng chỉ hành nghề chỉ được ghi nhận hành nghề chứng khoán khi hệ thống công nghệ thông tin quản lý người hành nghề chứng khoán xác nhận trạng thái là “người hành nghề chứng khoán”.

Để đảm bảo vận hành hiệu quả hệ thống công nghệ thông tin quản lý người hành nghề chứng khoán, Thông tư số 135/2025/TT-BTC quy định trách nhiệm của người được cấp Chứng chỉ hành nghề và tổ chức sử dụng người hành nghề phải tuân thủ quy định, hướng dẫn của UBCKNN về quản lý, sử dụng Chứng chỉ hành nghề điện tử; thực hiện cập nhật thông tin trên hệ thống công nghệ thông tin quản lý người hành nghề chứng khoán và chịu trách nhiệm đảm bảo tính chính xác, đầy đủ, trung thực của thông tin. Bên cạnh đó, Thông tư số 135/2025/TT-BTC quy định về việc cá nhân, tổ chức có thể tra cứu trạng thái hành nghề chứng khoán của người hành nghề trên hệ thống công nghệ thông tin quản lý người hành nghề chứng khoán của UBCKNN để đảm bảo công khai, minh bạch, bảo vệ quyền lợi của người dân, doanh nghiệp khi tiếp cận các dịch vụ trong lĩnh vực chứng khoán.

Thứ ba, quy định về tập huấn kiến thức cho người hành nghề chứng khoán (được thực hiện kể từ ngày 01/01/2027)

Thông tư số 135/2025/TT-BTC được ban hành làm cơ sở để triển khai quy định tại khoản 3 Điều 98 Luật Chứng khoán 2019. Trong đó, định hướng nguyên tắc chung của các quy định trong Thông tư nhằm ứng dụng chuyển đổi số, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người hành nghề khi tham gia tập huấn kiến thức. Thông tư số 135/2025/TT-BTC quy định thời gian bắt buộc mà người hành nghề phải tham gia tập huấn kiến thức hàng năm là tối thiểu 08 giờ. Quy định này nhằm tăng cường năng lực của đội ngũ người hành nghề chứng khoán, kịp thời cập nhật kiến thức, kỹ năng theo yêu cầu công việc.

Thông tư số 135/2025/TT-BTC quy định cụ thể về việc Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán thuộc UBCKNN chủ trì, phối hợp với Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam và công ty con, Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam và công ty con tổ chức tập huấn kiến thức. Trên cơ sở khung chương trình do UBCKNN ban hành trước ngày 31/12 hàng năm, đơn vị tổ chức tập huấn sẽ xây dựng tài liệu tập huấn kiến thức (có thể dưới dạng văn bản hoặc dữ liệu điện tử) để triển khai tập huấn kiến thức dưới hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến.

Thông tư số 135/2025/TT-BTC định hướng việc triển khai tổ chức tập huấn kiến thức theo hình thức trực tuyến để tạo thuận lợi tối đa cho người học. Theo đó, người hành nghề có thể chủ động cập nhật kiến thức mọi lúc, mọi nơi mà không bị giới hạn trong hình thức lớp học truyền thống, giúp giảm chi phí cũng như cho phép cá nhân hóa việc tiếp thu kiến thức phù hợp với định hướng phát triển nghề nghiệp của mỗi cá nhân.

Thông tư số 135/2025/TT-BTC quy định về việc công khai danh sách người hành nghề chứng khoán không hoàn thành yêu cầu tập huấn kiến thức hàng năm trên cổng thông tin điện tử và hệ thống công nghệ thông tin quản lý người hành nghề chứng khoán của UBCKNN. Đây là cơ sở để quản lý, giám sát người hành nghề chứng khoán, đảm bảo tăng cường tính tuân thủ các quy định về tập huấn kiến thức hàng năm.