Quảng Ninh siết quản lý tàu cá tự ý cải hoán
Quảng Ninh tăng cường kiểm tra, xử lý tàu cá tự ý thay đổi kết cấu, kích thước, máy tàu khi chưa được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận. Việc kiểm soát hoạt động cải hoán không chỉ nhằm bảo đảm an toàn phương tiện mà còn là một trong những yêu cầu để quản lý đội tàu, truy xuất nguồn gốc thủy sản và chống khai thác IUU.
Các lực lượng chức năng Quảng Ninh đang tăng cường kiểm tra hoạt động đóng mới, cải hoán tàu cá, tập trung xử lý những phương tiện tự ý thay đổi đặc tính kỹ thuật nhưng không thực hiện thủ tục theo quy định.
Từ tháng 7/2026 đến nay, Chi cục Biển, Hải đảo và Thủy sản, Kiểm ngư Quảng Ninh đã phối hợp tổ chức nhiều đợt kiểm tra hoạt động thủy sản trên biển và tại các bến, bãi.
Gần 100 tàu cá các loại đã được kiểm tra. Qua đó, lực lượng chức năng phát hiện, xử lý một số trường hợp cải hoán tàu cá khi chưa có văn bản chấp thuận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Thực tế, việc tự ý cải hoán có thể làm thay đổi kích thước, kết cấu, máy tàu và các thông số kỹ thuật của phương tiện so với hồ sơ đăng ký ban đầu.
Khi các thông số không còn phù hợp với hồ sơ, phương tiện có thể không đủ điều kiện thực hiện các thủ tục đăng ký, đăng kiểm và cấp phép để hoạt động khai thác thủy sản hợp pháp.
Đây cũng là một trong những vấn đề liên quan trực tiếp đến công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Khi tàu cá không có hồ sơ đầy đủ hoặc thông số thực tế không trùng khớp với dữ liệu quản lý, cơ quan chức năng gặp khó khăn trong kiểm soát đội tàu, xác định năng lực khai thác cũng như truy xuất nguồn gốc sản phẩm thủy sản.
Bên cạnh yêu cầu quản lý, tự ý thay đổi kết cấu và thiết bị của tàu mà không được kiểm tra, giám sát kỹ thuật còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với thuyền viên và người lao động trên biển.
Theo quy định hiện hành, tổ chức, cá nhân đóng mới, cải hoán tàu cá từ 6m trở lên hoạt động trên biển phải được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Cơ sở thực hiện cải hoán cũng phải đáp ứng các điều kiện và chịu sự giám sát kỹ thuật theo quy định.
Mức xử phạt đối với hành vi vi phạm hiện tương đối cao. Theo Nghị định số 246/2026/NĐ-CP, chủ cơ sở đóng mới, cải hoán tàu cá có hành vi vi phạm có thể bị phạt từ 30 triệu đến 200 triệu đồng và đình chỉ hoạt động từ 3–6 tháng.
Đối với chủ tàu cá có hành vi cải hoán trái phép, mức phạt có thể từ 30–50 triệu đồng.
Cùng với tăng cường kiểm tra, Quảng Ninh cũng đang phân cấp quản lý đội tàu nhằm nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở.
Theo quy định được triển khai từ tháng 6/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện quản lý đối với tàu hoạt động thủy sản có chiều dài lớn nhất từ 12m trở lên và các cơ sở đóng mới, cải hoán tàu cá. Chính quyền cấp xã quản lý nhóm tàu có chiều dài dưới 12m trên địa bàn.
Việc phân cấp được kỳ vọng giúp cơ quan chức năng nắm sát hơn biến động của đội tàu, kịp thời phát hiện phương tiện tự ý đóng mới, mua bán hoặc cải hoán không đúng quy định.
Quảng Ninh hiện quản lý hơn 4.100 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên. Với quy mô đội tàu lớn, việc chuẩn hóa hồ sơ, đăng ký, đăng kiểm và kiểm soát những thay đổi về đặc tính kỹ thuật của từng phương tiện là điều kiện quan trọng để xây dựng nghề cá có quản lý.
Do đó, xử lý tàu cá cải hoán trái phép không chỉ dừng ở một vi phạm hành chính. Đây còn là một mắt xích trong quá trình làm sạch dữ liệu đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác và bảo đảm sản phẩm thủy sản có thể truy xuất nguồn gốc.
Siết quản lý từ khâu đóng mới, cải hoán đến đăng ký, đăng kiểm và hoạt động trên biển sẽ góp phần hạn chế tàu không đủ điều kiện tham gia khai thác, đồng thời hỗ trợ Quảng Ninh thực hiện các yêu cầu chống khai thác IUU và phát triển nghề cá theo hướng bền vững.
