Quảng Ngãi và “cuộc đua” nâng chất lượng điều hành: Phấn đấu vào nhóm 20 địa phương dẫn đầu về PCI - Kỳ 2: Để doanh nghiệp cảm nhận được sự thay đổi

Từ kiến nghị đến kết quả: Không để tiếng nói doanh nghiệp dừng ở phòng họp

Một trong những yêu cầu đáng chú ý được Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm đặt ra là việc: Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh phối hợp với Văn phòng UBND tỉnh tổng hợp toàn bộ kiến nghị của doanh nghiệp hằng tháng, lấy ý kiến các sở, ngành liên quan và tham mưu UBND tỉnh xem xét, giải quyết theo quy định.

Cách làm này, nếu được vận hành hiệu quả, có thể tạo ra một “đường dây” rõ ràng hơn giữa chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp.

Bởi doanh nghiệp không chỉ cần được lắng nghe. Điều họ cần biết là kiến nghị của mình được chuyển đến đâu, cơ quan nào chịu trách nhiệm, bao giờ có câu trả lời và vấn đề cuối cùng được xử lý như thế nào.

Một cơ chế tiếp nhận phản ánh vì thế chỉ thực sự có ý nghĩa khi hình thành được một vòng tròn khép kín: Tiếp nhận - xử lý - phản hồi - theo dõi.

Đây cũng là hướng công việc gắn với vai trò của Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh trong cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Tại hội nghị về PCI, Phó Giám đốc Trung tâm Nguyễn Tấn Thương trực tiếp báo cáo về kết quả PCI của tỉnh và thẳng thắn nhìn nhận kết quả năm 2025 chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển của Quảng Ngãi.

Theo Trung tâm, cải thiện PCI cần được gắn với việc lắng nghe và xử lý thực chất những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp. Việc tiếp nhận phản ánh, kiến nghị cần đi cùng theo dõi tiến độ và kết quả giải quyết, qua đó giúp doanh nghiệp biết vấn đề của mình đang được xử lý ở đâu và kết quả ra sao.

Trung tâm cũng xác định vai trò kết nối giữa doanh nghiệp với các cơ quan quản lý nhà nước là một trong những nhiệm vụ quan trọng.

Thông qua các hoạt động xúc tiến đầu tư, đối thoại và tiếp nhận phản hồi, những vấn đề phát sinh trong quá trình đầu tư, sản xuất, kinh doanh có thể được tổng hợp, chuyển đến cơ quan có thẩm quyền và theo dõi việc xử lý.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là cải thiện một vài chỉ tiêu trên bảng xếp hạng PCI, mà tạo ra chuyển biến thực chất trong môi trường đầu tư, kinh doanh, để doanh nghiệp thuận lợi hơn trong tiếp cận thông tin, thực hiện thủ tục và tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn.

Cách tiếp cận này cũng đặt ra một yêu cầu cao hơn đối với hoạt động đối thoại với doanh nghiệp: Đối thoại phải tạo ra kết quả.

Một kiến nghị được ghi nhận nhưng không có phản hồi sẽ khó tạo dựng niềm tin. Ngược lại, ngay cả khi chưa thể đáp ứng hoàn toàn mong muốn của doanh nghiệp, việc cơ quan chức năng giải thích rõ căn cứ, hướng xử lý và thời gian thực hiện vẫn cho thấy chính quyền đang thực sự lắng nghe và hành động.

Vì vậy, chất lượng đối thoại không nằm ở số cuộc gặp được tổ chức, mà ở những vấn đề được giải quyết sau mỗi cuộc gặp.

Minh bạch, cải cách từ góc nhìn của người sử dụng

Một trong những hướng cải thiện PCI được Quảng Ngãi đặt ra trong giai đoạn 2026-2030 là tăng công khai, minh bạch thông tin về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đấu giá, đấu thầu và các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Đây là những thay đổi có khả năng tác động trực tiếp đến quyết định đầu tư.

Doanh nghiệp không thể tính toán một kế hoạch dài hạn nếu thiếu thông tin về quy hoạch, đất đai hay chính sách. Cũng khó có thể chủ động lựa chọn cơ hội nếu thông tin được công bố chậm, thiếu đồng bộ hoặc khó tiếp cận.

Minh bạch vì thế không chỉ là yêu cầu trong quản lý nhà nước, mà còn là điều kiện để thị trường vận hành hiệu quả.

Khi thông tin được công khai đầy đủ, doanh nghiệp có thể tự tính toán và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình. Khi cơ hội tiếp cận nguồn lực được minh bạch, cạnh tranh trở nên bình đẳng hơn. Khi chính sách hỗ trợ được truyền đạt rõ ràng, doanh nghiệp nhỏ cũng có thêm cơ hội tiếp cận.

Cùng với minh bạch là yêu cầu cải cách thủ tục hành chính theo hướng nhìn từ phía người sử dụng.

Kết quả năm 2025 cho thấy chi phí tuân thủ thủ tục hành chính là một trong những chỉ số có chuyển biến. Nhưng cải cách không nên chỉ được đo bằng số thủ tục được cắt giảm hay số bước được rút ngắn.

Câu hỏi quan trọng hơn là: Doanh nghiệp có thực sự thấy dễ hơn hay không?

Một quy trình có thể được rút ngắn trên giấy nhưng nếu thông tin khó tìm, cách hướng dẫn chưa rõ hoặc doanh nghiệp vẫn phải bổ sung hồ sơ nhiều lần thì chi phí thực tế chưa chắc đã giảm.

Bởi vậy, cải cách phải đi đến tận nơi doanh nghiệp thực hiện công việc. Từ cách công khai thông tin, hướng dẫn hồ sơ, tiếp nhận phản ánh đến cách giải thích lý do hồ sơ chưa được giải quyết - tất cả đều là một phần của chất lượng phục vụ.

Quảng Ngãi cũng đặt vấn đề rà soát hoạt động thanh tra, kiểm tra nhằm hạn chế chồng chéo; tăng cường giám sát thực thi công vụ, nâng cao liêm chính và kỷ luật hành chính.

Đây là những yếu tố khó thể hiện đầy đủ qua một bảng số liệu, nhưng lại tác động trực tiếp đến tâm lý và quyết định của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp cần biết mình phải tuân thủ những gì, được kiểm tra như thế nào và có thể dự đoán tương đối rõ những chi phí phát sinh trong quá trình hoạt động.

Sự ổn định và khả năng dự báo ấy đôi khi có giá trị không kém những ưu đãi về đất đai hay thuế. Bởi doanh nghiệp có thể chấp nhận những yêu cầu chặt chẽ nếu các yêu cầu ấy rõ ràng, công bằng và nhất quán.

Top 20 PCI: Mục tiêu là thứ hạng, đích đến là niềm tin

Quảng Ngãi đang có những lợi thế lớn về công nghiệp, cảng biển, kinh tế biển, du lịch và dịch vụ. Tuy nhiên, trong cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các địa phương, lợi thế tự nhiên và hạ tầng không còn là yếu tố duy nhất quyết định nơi doanh nghiệp lựa chọn đầu tư.

Doanh nghiệp ngày càng quan tâm đến cách chính quyền vận hành.

Họ cần một nơi thông tin dễ tiếp cận, thủ tục dễ thực hiện, chính sách dễ dự đoán, vướng mắc được tháo gỡ và tiếng nói của doanh nghiệp được phản hồi.

Đó cũng là lý do những yêu cầu về trách nhiệm người đứng đầu, giám sát thực thi công vụ, hạn chế chồng chéo trong thanh tra, kiểm tra và tăng cường đối thoại với doanh nghiệp cần được nhìn như những mắt xích trong cùng một quá trình: xây dựng niềm tin vào môi trường kinh doanh.

Mục tiêu đưa Quảng Ngãi vào nhóm 20 địa phương dẫn đầu về PCI vì thế không đơn thuần là một cuộc đua thứ hạng. Đây còn là phép thử đối với năng lực quản trị của tỉnh trong không gian phát triển mới.

Nếu thành công, điều đáng giá không chỉ là vị trí trên bảng xếp hạng được cải thiện. Quan trọng hơn, Quảng Ngãi có thể tạo dựng một môi trường mà ở đó doanh nghiệp muốn đến, có thể làm ăn lâu dài và tin rằng khi gặp khó khăn, chính quyền sẽ cùng mình tìm cách tháo gỡ.

Khi ấy, những lợi thế về Dung Quất, công nghiệp, cảng biển, kinh tế biển, du lịch và dịch vụ mới có điều kiện chuyển hóa thành sức mạnh phát triển.

Top 20 là mục tiêu. Nhưng niềm tin của doanh nghiệp mới là thước đo cuối cùng.