Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc: Xây dựng một thị trường điện gió ngoài khơi bền vững, minh bạch và hấp dẫn

Được thành lập năm 2005, GWEC có thành viên là các nhà phát triển dự án, nhà đầu tư, nhà sản xuất thiết bị (OEM), nhà cung cấp chuỗi cung ứng và các tổ chức liên quan, chiếm khoảng 70% tổng công suất điện gió lắp đặt trên toàn thế giới.

Sứ mệnh của GWEC là thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành năng lượng gió trên toàn cầu thông qua hoạt động vận động chính sách, chia sẻ thông tin thị trường, hỗ trợ xây dựng khung chính sách và kết nối các bên liên quan trong chuỗi giá trị ngành điện gió.

GWEC đã có mặt và hợp tác tích cực với Việt Nam, một trong những thị trường tiềm năng quan trọng tại khu vực Đông Nam Á đối với điện gió ngoài khơi.

Các hoạt động chính của GWEC tại Việt Nam bao gồm: Hỗ trợ xây dựng chính sách; huy động vốn và thu hút đầu tư; phát triển chuỗi cung ứng và nội địa hóa; trao đổi kinh nghiệm quốc tế; hỗ trợ phát triển thị trường điện gió ngoài khơi.

Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định, Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng, trong đó xác định ưu tiên phát triển tối đa các nguồn năng lượng tái tạo và năng lượng mới nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Thời gian qua, Việt Nam đã phát triển điện gió và điện mặt trời, hiện đạt hơn 10.000 MW, chiếm trên 10% tổng sản lượng điện cả nước.

Riêng lĩnh vực điện gió ngoài khơi, đang được nghiên cứu để phát triển nhanh trong thời gian tới, chính là tiềm năng lớn của năng lượng tái tạo, đồng thời là cơ hội hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong nước và quốc tế.

Chính phủ đã và đang hoàn thiện thể chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, trong đó tập trung tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục khảo sát khu vực biển, chấp thuận chủ trương đầu tư dự án điện gió ngoài khơi, cũng như tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư nghiêm túc và có năng lực.

Phó Thủ tướng Thường trực ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp của GWEC đối với quá trình hoàn thiện khung chính sách điện gió của Việt Nam, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và kết nối các nhà đầu tư, nhà sản xuất uy tín cho ngành điện gió tại Việt Nam.

Các ý kiến đóng góp của GWEC về phát triển lĩnh vực điện gió, phát triển chuỗi cung ứng nội địa và chiến lược dài hạn cho điện gió ngoài khơi đã được Chính phủ, các bộ, ngành Việt Nam nghiêm túc lắng nghe.

Hoan nghênh các tập đoàn, công ty hàng đầu thế giới tham dự cuộc làm việc như là minh chứng cho niềm tin và sự quan tâm đối với tiềm năng điện gió ngoài khơi tại Việt Nam, Phó Thủ tướng Thường trực mong muốn các doanh nghiệp chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp cụ thể để tháo gỡ khó khăn, đồng thời thúc đẩy hợp tác trong chuỗi cung ứng, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và phát triển hạ tầng cảng phục vụ điện gió ngoài khơi.

Tại buổi làm việc, lãnh đạo các tập đoàn đều khẳng định sẵn sàng đầu tư vào Việt Nam và nêu một số kiến nghị cụ thể về một khung chính sách và cơ chế pháp lý ổn định, rõ ràng từ khảo sát, nghiên cứu khả thi đến xây dựng, vận hành; tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư dựa trên năng lực kỹ thuật, sức mạnh tài chính và giá trị gia tăng cho nền kinh tế; xây dựng hợp đồng mua bán điện theo chuẩn mực quốc tế; có lộ trình phát triển, nâng cấp lưới điện, hạ tầng cảng biển song song với tiến độ các dự án điện gió ngoài khơi…

Các doanh nghiệp đánh giá cao tiềm năng công nghiệp của Việt Nam và bày tỏ sẵn sàng đặt cơ sở sản xuất, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực tại chỗ; gắn kết phát triển chuỗi cung ứng nội địa với từng dự án; thiết lập cơ chế đối thoại thường xuyên giữa Chính phủ, các bộ, ngành và doanh nghiệp.

Lãnh đạo các bộ Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Xây dựng đã trao đổi, trả lời một số kiến nghị cụ thể của doanh nghiệp về cơ chế tài chính và giá điện gió ngoài khơi; cắt giảm thủ tục hành chính khi giao khu vực biển để khảo sát, đầu tư dự án điện gió ngoài khơi; đưa điện gió ngoài khơi vào danh mục ngành công nghiệp trọng điểm quốc gia; thiết lập cơ chế đối thoại và hỗ trợ kỹ thuật...

Kết luận cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho biết, với mục tiêu tăng trưởng 2 con số đến năm 2030, nhu cầu điện của Việt Nam rất lớn, trong đó ưu tiên phát triển năng lượng tái tạo, nhiệt điện khí và điện hạt nhân.

Việt Nam phấn đấu, đến năm 2030, đưa vào vận hành từ 6.000 - 17.000 MW điện gió ngoài khơi, và có thể đẩy nhanh tiến độ nếu điều kiện thuận lợi với sự tham gia của các doanh nghiệp hàng đầu thế giới có công nghệ, kinh nghiệm, nguồn lực tài chính và quyết tâm đầu tư dài hạn.

Các nhà đầu tư có nghiên cứu và đề xuất dự án điện gió ngoài khơi sẽ được tổng hợp, đưa vào Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, bảo đảm phù hợp với quy hoạch quốc gia, quy hoạch không gian biển và quy hoạch phát triển năng lượng. Đến năm 2050, dự kiến, điện gió ngoài khơi chiếm khoảng 14,7-16,6% cơ cấu nguồn điện của Việt Nam

Về khung pháp lý, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, xác định ưu tiên khai thác triệt để năng lượng tái tạo và giao nhiệm vụ xây dựng cơ chế đột phá cho điện gió ngoài khơi.

Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Công Thương hoàn thiện Luật sửa đổi, bổ sung Luật Điện lực năm 2024 cùng các quy định liên quan.

Nghị quyết số 253/2025/QH15 của Quốc hội đã tạo cơ chế đặc thù, cho phép chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư đối với các dự án điện gió ngoài khơi, nhằm lựa chọn nhanh những nhà đầu tư có năng lực thực sự với yêu cầu rõ ràng về tài chính, vốn và công nghệ.

Bên cạnh đó, Chính phủ tiếp tục cải cách, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, chi phí và thời gian tuân thủ, đồng thời lắng nghe ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp để tháo gỡ ngay những thủ tục, điều kiện kinh doanh không hợp lý.

Mục tiêu là xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp điện gió ngoài khơi theo cam kết và thông lệ quốc tế phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Chính phủ cũng sẽ hoàn thiện chính sách và đầu tư đồng bộ hạ tầng, gồm cảng biển nước sâu đủ điều kiện vận chuyển thiết bị, hệ thống lưới điện và mạng lưới giao thông kết nối đến các cảng biển để phục vụ cho các dự án điện gió ngoài khơi.

Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định, để thu hút nguồn vốn lớn và công nghệ hiện đại cho điện gió ngoài khơi, cần có khung pháp lý minh bạch, ổn định và có khả năng huy động vốn quốc tế.

Chính phủ cam kết tiếp tục lắng nghe và đối thoại thẳng thắn, hợp tác chặt chẽ với cộng đồng doanh nghiệp quốc tế để cùng xây dựng một thị trường điện gió ngoài khơi bền vững, minh bạch và hấp dẫn, “coi thành công của doanh nghiệp là thành công của Việt Nam”; tin tưởng những doanh nghiệp thành viên của GWEC đã dành thời gian nghiên cứu, tìm hiểu thị trường Việt Nam sẽ sớm có quyết định đầu tư.

Phó Thủ tướng Thường trực cũng mong muốn GWEC và hội viên tiếp tục quan tâm, giới thiệu doanh nghiệp, nhà đầu tư đến Việt Nam; tăng cường hỗ trợ kỹ thuật trong xây dựng quy hoạch, tạo hành lang pháp lý thông thoáng để phát triển điện gió ngoài khơi, đồng thời bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, an ninh, quốc phòng; xây dựng bộ quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về điện gió ngoài khơi theo kinh nghiệm quốc tế…