Phát huy vai trò Tổ tàu thuyền an toàn trong bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới biển, đảo

Cà Mau là tỉnh cực Nam của Tổ quốc có 03 mặt tiếp giáp biển, đường biên giới quốc gia trên biển với chính diện dài 258,62 km, vùng biển rộng khoảng 80.000km², có đường hàng hải quốc tế đi qua. Vùng biển của tỉnh tiếp giáp với vùng biển Thái Lan và Malaysia với 03 cụm đảo Hòn Khoai, Hòn Chuối và Hòn Đá Bạc, cụm đảo Hòn Khoai và Hòn Đá Lẻ là điểm A2 để xác định đường cơ sở.

Trên khu vực biên giới biển của tỉnh có 20 xã, 03 thị trấn thuộc 06 huyện ven biển, gồm: Đầm Dơi, Ngọc Hiển, Năm Căn, Phú Tân, Trần Văn Thời và U Minh, chiếm 1/5 diện tích và khoảng 30% dân số toàn tỉnh. Trên địa bàn có 11 Đồn Biên phòng và 01 Hải đội Biên phòng là lực lượng nòng cốt, chuyên trách thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới.

Xuất phát từ tình hình thế giới và trong nước, khu vực biên giới biển còn tiềm ẩn yếu tố phức tạp. Khi khai thác thủy sản trên biển còn nảy sinh nhiều vấn đề như bị tàu lạ tấn công, dọa nạt, thời tiết diễn biến phức tạp, bão với biển động mạnh khi gió to, sóng lớn. Mặt khác, nguồn lợi hải sản gần bờ dần cạn kiệt, người tiêu dùng yêu cầu chất lượng sản phẩm ngày càng cao hơn, đòi hỏi ngư dân phải vươn khơi đánh bắt xa bờ để tìm thu lại lợi nhuận cao. Bởi vậy, lối làm ăn đơn lẻ đã không còn phù hợp nữa, đòi hỏi ngư dân phải bỏ tư tưởng ích kỷ, mạnh ai nấy làm mà liên kết để cùng đánh bắt và bảo vệ nhau trước những hiểm nguy trên biển xa…

Từ đó, đặt ra nhiều vấn đề đòi hỏi toàn lực lượng BĐBP tỉnh cần hết sức quan tâm duy trì và thành lập mới các Tổ tàu thuyền an toàn trên địa bàn, phát huy vai trò của Tổ tàu thuyền an toàn trong công tác bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Hạt nhân nòng cốt trong phong trào quần chúng

Từ năm 2007, Bộ đội biên phòng (BĐBP) tỉnh Cà Mau đã chỉ đạo các Đồn Biên phòng triển khai đồng bộ các biện pháp công tác biên phòng, trong đó phối hợp chặt chẽ cùng cấp ủy, chính quyền địa phương duy trì hiệu quả mô hình Tổ tàu thuyền an toàn.

Đến nay, toàn tỉnh đã xây dựng được 23 Tổ tàu thuyền an toàn/201 phương tiện/731 thuyền viên. Mô hình Tổ tàu thuyền an toàn sau khi được xây dựng và đi vào hoạt động là những hạt nhân nòng cốt trong phong trào quần chúng tham gia bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới biển.

Các Tổ tàu hoạt động đánh bắt trên các tuyến bờ, khơi, lộng với nhiều ngành nghề khác nhau, hoạt động trên vùng biển rộng. Đây là điều kiện thuận lợi cho công tác nắm tình hình về các hoạt động vi phạm chủ quyền vùng biển của tàu thuyền nước ngoài, xâm nhập trái phép, tội phạm trên biển, tai nạn và công tác cứu hộ, cứu nạn…

Qua hơn 12 năm triển khai thực hiện, mô hình đã đạt được những hiệu quả hết sức quan trọng. Nổi bật là từ năm 2020 – 2024 các Tổ tàu thuyền an toàn đã cung cấp trên hàng trăm tin có giá trị, kịp thời phát hiện 32 phương tiện vượt ranh giới sang vùng biển nước ngoài (đã kêu gọi quay về vùng biển Việt Nam). 10 vụ/10 phương tiện buôn lậu 212.824 lít dầu trên biển, 01 vụ bắt 01 đối tượng truy nã, 06 vụ trộm cắp ngư lưới cụ bị bắt giữ. 13 lượt/19 phương tiện tham gia tìm kiếm cứu nạn được 49 người và 08 phương tiện gặp nạn trên biển được huy động. Tổ tàu thuyền an toàn vận động 384 phương tiện cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài…

Thông tin nhanh, ứng cứu kịp thời

Khu vực biên giới tại Đồn Biên phòng Rạch Gốc có lưu lượng phương tiện tàu cá nhiều nên tình trạng tranh chấp ngư trường, trộm cắp ngư lưới cụ diễn ra thường xuyên, ảnh hưởng đến an ninh trật tự trên địa bàn. Bên cạnh đó đây cũng là địa bàn vùng sâu, vùng xa, phần lớn là rừng ngập mặn, nhiều kênh rạch, điều kiện đi lại có nơi còn khó khăn. Tình hình trên biển, tội phạm và các tệ nạn xã hội diễn biến phức tạp… ảnh hưởng ít nhiều đến công tác biên phòng của đơn vị.

Đồn Biên phòng Rạch Gốc đã phối hợp với cấp với chính quyền địa phương tổ chức xây dựng Tổ tàu thuyền an toàn với 10 thành viên/17 phương tiện. Các thành viên trong đội tàu được tham gia các buổi tập huấn, tuyên truyền về các quy định của pháp luật trong lĩnh vực thủy sản, cách nắm bắt tình hình trên biển, kỹ năng tham gia cứu hộ, cứu nạn khi có tình huống xảy ra.

Các tàu cá thường xuyên giữ thông tin liên lạc với đồn biên phòng, chủ động thông báo diễn biến thời tiết, các vụ việc xảy ra trên biển. Đặc biệt là khi phát hiện tàu nước ngoài xâm phạm vùng biển nước ta đã kịp thời thông báo về đồn biên phòng có phương án xử lý, đóng góp một phần rất quan trọng trong nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

Ông Lê Văn Hùng, Tổ tàu thuyền an toàn Rạch Gốc cho biết, từ ngày thành lập, việc đánh bắt thủy hải sản của chúng tôi đạt hiệu quả cao hơn. Đặc biệt, những lúc ra khơi, đánh bắt xa bờ gặp sự cố rủi ro, chúng tôi kịp thời ứng cứu và tương trợ lẫn nhau. Với phương châm đoàn kết cùng nhau như người trong một ngôi nhà, nếu một thành viên không may gặp hoạn nạn, các thành viên còn lại của tổ đều tích cực tham gia đóng góp, hỗ trợ để giúp đỡ, chia sẻ khó khăn.

Tổ tàu thuyền an toàn đã hỗ trợ cho Đồn Biên phòng Rạch Gốc tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn thành công hàng chục phương tiện và hàng trăm thuyền viên gặp nạn trên biển. Đồng thời, cung cấp cho đơn vị nhiều thông tin quan trọng góp phần giữ vững tình hình an ninh trên biển, các tệ nạn xã hội như trộm cắp ngư lưới cụ, tranh chấp ngư trường hoạt động được đẩy lùi.

Ngoài ra, Tổ tàu luôn làm tốt công tác an sinh xã hội. Từ ngày thành lập đến nay, các thành viên trong đội và Đồn Biên phòng Rạch Gốc đã quyên góp xây dựng được 3 căn nhà tình nghĩa, trị giá hơn 100 triệu đồng. Hằng năm nhân dịp khai giảng, Tổ tàu thuyền an toàn tổ chức hỗ trợ tiền và sách vỡ cho các cháu học sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.

Ngư dân tự hào sát cánh cùng biên phòng

Sau mỗi tháng hoạt động Tổ tàu thuyền an toàn tổ chức họp một lần để đánh giá lại kết quả hoạt động trong tháng, rút kinh nghiệm những điểm tồn tại đồng thời truyền đạt cho nhau những kiến thức, kinh nghiệm khi hoạt động.

Thông qua việc duy trì sinh hoạt thường xuyên, chất lượng hoạt động của 04 đội tàu Đồn biên phòng Cái Đôi Vàm dần đi vào chiều sâu và lồng ghép được việc giáo dục, bồi dưỡng, kiến thức pháp luật. Cách thức thông báo tình hình trên biển, ý thức cảnh giác, nghiệp vụ cần thiết cho các thành viên trong đội cũng được nâng cao. Trong thời gian qua, đội tàu đã cung cấp cho đơn vị trên 150 tin có giá trị, góp phần quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh biên giới quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.

Ông Nguyễn Văn Lượm, Tổ tàu thuyền an toàn Đồn Biên phòng Cái Đôi Vàm cho biết: “Từ khi tham gia Đội tàu, tôi hiểu hơn về trách nhiệm và nghĩa vụ của mình khi tham gia khai thác thủy sản trên biển. Anh em ngư dân rất tự hào khi vừa có thể khai thác thuỷ sản và vừa góp phần bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới trên biển. Đó là niềm tự hào của ngư dân chúng tôi”.

Hiện nay, Đồn Biên phòng Khánh Hội đang duy trì hoạt động của 02 tổ tàu thuyền an toàn/18 phương tiện/140 thuyền viên. Từ khi thành lập đến nay, các tổ thường xuyên cung cấp, trao đổi nhiều thông tin với Ðồn Biên phòng.

Theo ông Nguyễn Văn Hiếu, Tổ trưởng Tổ tàu thuyền an toàn số 2, chia sẻ: “Khi hoạt động trên biển các thành viên trong Tổ luôn có ý thức cảnh giác và nắm tình hình trên biển để kịp thời báo cáo cho các Đồn Biên phòng, giúp Đồn phân tích, đánh giá đúng tình hình trên biển. Ví dụ khi phát hiện tàu lạ đi rải lưới mà có tàu Hải quân đằng sau hoặc ngư dân tàu lạ ăn mặc giống hệt nhau, lại có vũ khí thì phải hết sức cảnh giác và lập tức báo về Đồn Biên phòng nắm, để có phương án xử lý phù hợp”.

Theo ông Nguyễn Duy Quân, Phó Chủ tịch UBND xã Khánh Hội: “Thông qua những buổi sinh hoạt, các thành viên trao đổi tình hình đánh bắt, chia sẻ ngư trường có nguồn thuỷ hải sản phong phú để cùng khai thác, cũng như đề xuất giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đánh bắt. Thực tế đã có nhiều ý kiến hay được chia sẻ để các ngư dân cùng nhau áp dụng...”.

Trung tá Ðinh Văn Khén, Chính trị viên Ðồn Biên phòng Khánh Hội khẳng định đơn vị tập trung tuyên truyền về tình hình của các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị không ngừng lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, đời sống khó khăn, thiếu hiểu biết của đồng bào các dân tộc để kích động làm mất lòng tin của Nhân dân. Các thành viên Tổ tàu thuyền an toàn và ngư dân, các chủ phương tiện hoàn toàn có thể nhận thức rõ những thông tin, luận điệu sai trái, kịp thời tuyên truyền, định hướng tư tưởng để không bị sa vào “bẫy” của các thế lực thù địch.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ngư dân nhằm chung tay gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban Châu Âu đối với thủy sản là nhiệm vụ trọng tâm được BĐBP tỉnh Cà Mau tập trung triển khai thực hiện với nhiều giải pháp đồng bộ, thiết thực, hiệu quả. Để công tác tuyên truyền IUU đạt hiệu quả cao nhất, đơn vị đã thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao kiến thức về IUU cho các thành viên trong Tổ tàu thuyền an toàn. Đồng thời xác định đây là những hạt nhân quan trọng để đồng hành cùng với BĐBP trong công tác tuyên truyền sâu rộng đến Nhân dân.

Với những thành tích đạt được, nhiều Tổ tàu thuyền an toàn đã được Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, UBND tỉnh Cà Mau và các cấp, các ngành tặng thưởng nhiều bằng khen, giấy khen.

Qua hơn 12 năm triển khai thực hiện, mô hình Tổ tàu thuyền an toàn đã đạt được những hiệu quả hết sức quan trọng, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, bảo đảm an ninh, an toàn cho ngư dân đi biển, vừa là cánh tay nối dài đồng hành cùng BĐBP tỉnh Cà Mau bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo Tổ quốc.