Phát hiện vi phạm, thiếu sót gây bất lợi cho bị cáo, VKSND TP Đồng Nai ra kháng nghị phúc thẩm kịp thời

Phán quyết sơ thẩm: Nhận định mâu thuẫn, thiếu tính khách quan, toàn diện

Vụ án bắt đầu từ việc bị hại Tô Duy Đ đến nhà bị cáo Trần Đồng N cùng uống rượu và xảy ra tranh cãi. Khi N và Đ mới đang có lời qua tiếng lại thì Đ đã dùng tay đấm nhiều cái vào mặt và đè đầu N xuống nền nhà.

Thấy vậy, Nguyễn Ngọc Mai N (vợ của N) và Trần Ngọc Mỹ T (con của N) vào can ngăn, kéo Đ ra ngoài đường. Đ không dừng lại mà vung tay chạy thoát ra rồi tiếp tục lao vào dùng tay đấm nhiều cái vào mặt, đầu của N.

Lần này, chị N tiếp tục kéo Đ ra, còn T dắt xe mô tô của Đ ra ngoài đường để Đ đi về, nhưng Đ vẫn tiếp tục tấn công N nên vung tay trúng người chị T (đang mang thai) làm chị T bị ngã rồi tiếp tục chạy vào dùng tay đánh N.

N thấy T bị ngã và nghĩ rằng sẽ ảnh hưởng đến thai nhi (T đang mang thai) nên N bực tức lấy 01 con dao rựa gần đó chém 01 nhát trúng lòng bàn tay trái và 01 nhát trúng bàn tay phải của Đ. Đ cúi xuống lấy cây xà beng gần đó để đánh trả lại N thì bị N chém 01 nhát trúng cẳng tay phải của Đ. Hậu quả, Đ bị thương tích với tỷ lệ thương tật là 59%.

Bản án hình sự sơ thẩm số 28/2026/HS-ST ngày 15/5/2026 của TAND khu vực 13 - Đồng Nai quyết định: căn cứ điểm c khoản 3 Điều 134; khoản 1 Điều 304; điểm b, e, s khoản 1, 2 Điều 51, Điều 38; Điều 50; Điều 55 Bộ luật Hình sự (BLHS) xử phạt Trần Đồng N 05 năm tù về tội “Cố ý gây thương tích”, 01 năm 06 tháng tù về tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”, tổng hợp hình phạt là 06 năm 06 tháng tù.     

Bản án sơ thẩm nhận định hành vi của bị cáo cấu thành tội “Cố ý gây thương tích” và áp dụng với tình tiết định khung hình phạt “Có tính chất côn đồ” quy định tại điểm c khoản 3 Điều 134 BLHS.

Đáng nói hơn cũng nhận định bị cáo “Phạm tội trong trường hợp bị kích động về tinh thần do hành vi trái pháp luật của nạn nhân gây ra” và áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm e khoản 1 Điều 51 BLHS là có mâu thuẫn trong việc nhận định và áp dụng pháp luật.

Kịp thời ngăn chặn sai lầm pháp lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bị cáo     

Thực hiện chức năng kiểm sát bản án hình sự sơ thẩm, VKSND TP Đồng Nai đã phát hiện những sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật của cấp sơ thẩm và khắc phục kịp thời.

Cụ thể, hành vi của N là phản ứng tức thời, do bị tấn công trước, đặc biệt là lúc con gái của bị cáo N đang mang thai (06 tháng) bị bị hại làm té ngã nên bị cáo bị kích động mạnh về tinh thần, vì muốn bảo vệ người thân nên sử dụng hung khí đã có sẵn tại sân nhà tấn công lại bị hại. Thương tích bị cáo gây ra không phải những vùng trọng yếu trên cơ thể bị hại, bị hại cũng dùng xà beng để đánh lại nên bị cáo mới tiếp tục dùng dao chém nhát thứ ba.     

Do đó, có đủ cơ sở kết luận hành vi của bị cáo không mang tính chất côn đồ, phù hợp với quy định tại khoản 4 Điều 4 Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, phù hợp với Bản kết luận điều tra vụ án hình sự số B113/BKL-VPCQCSĐT ngày 26/02/2026 của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Nai đề nghị truy tố Trần Đồng Nvề tội “Cố ý gây thương tích” quy định tại khoản 2 Điều 134 BLHS và tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” quy định tại khoản 1 Điều 304 BLHS.

Do đó, ngày 08/6/2026 Viện trưởng VKSND TP Đồng Nai ban hành quyết định kháng nghị phúc thẩm số 85/QĐ-VKSĐN-P7, khẳng định: “Bản án sơ thẩm nêu trên xét xử bị cáo N về tội “Cố ý gây thương tích” quy định tại khoản 3 Điều 134 BLHS là đánh giá không đúng tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi phạm tội, có mâu thuẫn và sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật dẫn đến quyết định sai khung của Điều luật. Hơn nữa, bị cáo không có tiền án, tiền sự, có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại các điểm b, e, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 BLHS, không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Cấp sơ thẩm áp dụng sai pháp luật và xử phạt bị cáo 05 năm tù về tội “Cố ý gây thương tích” là nghiêm khắc, gây bất lợi cho bị cáo”.

Thượng tôn pháp luật     

Ngày 15/7/2026, TAND TP Đồng Nai đã mở phiên tòa phúc thẩm để xem xét toàn diện các tài liệu, chứng cứ và phân tích, đánh giá các tình tiết khách quan của vụ án. Dựa trên cơ sở kháng nghị với những lập luận sắc bén, thuyết phục của VKSND TP Đồng Nai, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định cấp sơ thẩm đã có sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật, không đánh giá đúng bản chất, diễn biến hành vi và sự thật khách quan của vụ án dẫn đến quy kết bị cáo về tội “Cố ý gây thương tích” với tình tiết định khung hình phạt “Có tính chất côn đồ” quy định tại điểm i khoản 1, điểm c khoản 3 BLHS là có vi phạm nghiêm trọng.

Từ đó, Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ quyết định kháng nghị phúc thẩm số 85/QĐ-VKSĐN-P7 ngày 08/6/2026 của Viện trưởng VKSND TP Đồng Nai, tuyên sửa bản án hình sự sơ thẩm số 28/2026/HS-ST ngày 15/5/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 13 - Đồng Nai, áp dụng điểm a khoản 2 Điều 134 BLHS xử phạt bị cáo Nam 03 năm 06 tháng tù về tội “Cố ý gây thương tích”.     

Từ vụ án trên đã thấy được vai trò của VKSND trong việc vừa bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia tố tụng; vừa đảm bảo cho việc thực thi, áp dụng pháp luật được đúng đắn, thống nhất, công bằng và khách quan; vừa đảm bảo việc xét xử đúng người, đúng tội, đúng quy định pháp luật, đúng với tính chất, mức độ của hành vi phạm tội, tránh oan, sai đặc biệt ngay cả khi bị cáo vì thiếu hiểu biết về pháp luật đã không kháng cáo, khiếu nại nhưng vẫn được bảo vệ kịp thời.