Phát hiện loài chim tuyệt đẹp, quý hiếm trong Vườn quốc gia Hoàng Liên
Gần đây giới nhiếp ảnh chuyên săn chụp ảnh chim hoang dã xôn xao về một loài chim quý hiếm mới có vẻ đẹp tuyệt mỹ vừa được ghi nhận ngoài tự nhiên trong Vườn quốc gia Hoàng Liên (Sa Pa).
Theo thông tin của Vườn quốc gia Hoàng Liên, loài chim quý hiếm được các nhiếp ảnh gia ghi nhận trên rừng tự nhiên Sa Pa là Gà lôi tía (Gà túi) có tên khoa học là Tragopan temminckii (Gray, 1831), họ Trĩ (Phasianidae), bộ Gà (Galliformes).
Đây là loài chim có mầu sắc sặc sỡ, vô cùng hiếm gặp. Trong sách đỏ Việt Nam, Gà lôi tía được phân hạng CR (Critically Endangered) là cực kỳ nguy cấp, có nguy cơ tuyệt chủng.
Cận cảnh hình ảnh Gà lôi tía ảnh của nhiếp ảnh gia Phạm Hồng Phương chụp (Ảnh vườn quốc gia Hoàng LIên)
Gà lôi tía (Gà túi) - Tragopan temminckii - Ảnh của nhiếp ảnh gia Đỗ Đình Đông chụp (Ảnh vườn quốc gia Hoàng Liên)
Theo mô tả và quan sát, con đực Gà lôi tía trưởng thành có bộ lông màu đỏ lửa, đỏ nâu lẫn thêm đen. Da quanh mắt màu xanh hơi thẫm, yếm xanh da trần thẫm hơi phớt vàng có chấm đỏ. Trán, trước mắt, sau mắt, phần trước của mào lông ở gáy, 2 bên đầu, quanh yếm cổ màu đen. Lưng có sao tròn nâu nhạt viền đen. Lông cánh đen nhạt, có vằn và có vệt màu hung đỏ. Mặt dưới cơ thể nâu sáng. Đuôi nâu hung vàng nhạt có chấm và vạch đen.
Con đực non có màu giống như chim cái, nhưng cỡ lớn hơn một chút, trên đầu có khi có màu đỏ lẫn đen. Phần ngực trên đen thẫm. Con cái trưởng thành tương tự như con đực nhưng bộ lông có vệt đen hung và trắng, nhìn không đẹp, không "bắt mắt" như con đực. Cả con đực và cái đều có mỏ đen, mắt nâu, chân hồng.
Gà lôi tía (Gà túi) do nhiếp ảnh gia Đỗ Đình Đông (facebook Do Dinh Dong) chia sẻ trên trang Birds and Nature in Viet Nam (Ảnh Vườn quốc gia Hoàng Liên)
Gà lôi tía (Gà túi) do nhiếp ảnh gia Toby Trung ghi nhận ở Vườn quốc gia Hoàng Liên, độ cao 2700m (Ảnh Vườn quốc gia Hoàng Liên)
Về sinh học, sinh thái thì gà lôi tía đẻ trứng vào tháng 4, gặp chim non rời tổ vào tháng 7. Mỗi lứa đẻ 3-5 trứng. Trứng cỡ nhỏ, hình bầu dục, một đầu to một đầu nhỏ màu hung nhạt có lốm đốm chấm nâu.
Điều khác biệt với các loài chim khác trong họ Trĩ là Gà lôi tía này làm tổ trên cành cây. Theo Delacour (1977) chim đẻ vào tháng 4, 7-8 trứng và thời gian ấp là 28 ngày. Thức ăn của chúng ăn các loại quả, hạt quả cây trong rừng, côn trùng, giun đất.
Gà lôi tía ban ngày kiếm ăn ở mặt đất, ban đêm bay lên các bụi cây thấp đậu ngủ. Sống định cư theo đàn nhỏ 3-5 con ở sâu trong rừng thường xanh rậm độ ẩm cao nguyên, thứ sinh trên độ cao 900 đến trên 2.700m (Delacour, 1977).
Theo thông tin của người dân địa phương thị xã Sa Pa đã từng gặp Gà lôi tía ở độ cao trên 2.500m, thỉnh thoảng gặp ở độ cao 3.000m.
Gà lôi tía (Gà túi) - Tragopan temminckii do nhiếp ảnh gia Bùi Đức Tiến (Tien Ptta) chia sẻ trên trang facebook cá nhân của mình (Ảnh vườn quốc gia Hoàng LIên)
Về con Gà lôi tía ghi nhận ngoài tự nhiên ở Vườn quốc gia Hoàng Liên được các nhiếp ảnh gia Việt Nam phát hiện và chụp ảnh lại ở khu vực rừng đỗ quyên cành thô có độ cao trên 2700m, còn vị trí cụ thể được các tác giả giấu kín nhằm bảo vệ loài chim quý, hiếm.
Đây là một phát hiện có ý nghĩa lớn đối với khu hệ chim ở Việt Nam nói chung và ở Vườn quốc gia Hoàng Liên nói riêng.
Giới nhiếp ảnh chuyên săn chụp ảnh chim hoang dã xôn xao về một loài chim quý hiếm mới có vẻ đẹp tuyệt mỹ vừa được ghi nhận ngoài tự nhiên trong Vườn quốc gia Hoàng Liên (Sa Pa).
Để bảo vệ loài chim quý hiếm Gà lôi tía đã được đưa vào Sách đỏ Việt Nam (năm 1992, 2000) và rất cần tiến hành điều tra nghiên cứu các khu vực núi cao ở Vườn quốc gia Hoàng Liên để thu thập dẫn liệu về các quần thể ngoài tự nhiên.
Bên cạnh đó, các địa phương xung quanh Vườn quốc gia Hoàng Liên cần tăng cường giáo dục cho nhân dân nâng cao ý thức bảo vệ chim quý như gà lôi tía mới được phát hiện và triệt để cấm săn bắt, buôn bán tránh nguy cơ tuyệt chủng loài chim quý hiếm này.
