Phân quyền xử lý tài sản công: Trao quyền đi đôi siết trách nhiệm

Chủ động hơn trong quản lý tài sản công

Theo quy định mới, thủ trưởng cơ quan, đơn vị được trao thẩm quyền trực tiếp quyết định nhiều nội dung quan trọng như bán, thanh lý, tiêu hủy hoặc xử lý tài sản công bị mất, hư hại. Đồng thời, việc phê duyệt phương án xử lý tài sản phục vụ dự án cũng được phân cấp rõ ràng.

Đáng chú ý, với tài sản có giá trị lớn (từ 5 tỷ đồng trở lên) hoặc liên quan đến nhà, đất, xe ô tô, cơ quan vẫn phải báo cáo cấp trên và xin ý kiến Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trước khi xử lý. Điều này tạo “van an toàn” nhằm hạn chế rủi ro trong các quyết định lớn.

Quy định phân cấp theo ngưỡng giá trị (250 triệu, 500 triệu…) cũng giúp xác định rõ trách nhiệm từng cấp, tránh tình trạng “đùn đẩy” hoặc xử lý vượt thẩm quyền như trước.

Thực tiễn đòi hỏi phải “gỡ nút thắt”

Trong nhiều năm, không ít cơ quan, đơn vị rơi vào tình trạng tài sản xuống cấp nhưng không thể thanh lý kịp thời do thủ tục phức tạp, phải xin ý kiến nhiều cấp.

Thực tế tại một số bệnh viện công lập cho thấy, nhiều thiết bị y tế hỏng hóc, lạc hậu vẫn “đắp chiếu” vì chưa hoàn tất thủ tục thanh lý. Điều này không chỉ gây lãng phí mà còn chiếm dụng diện tích, ảnh hưởng đến hoạt động chuyên môn.

Tương tự, ở các trường học công lập, bàn ghế, thiết bị dạy học hư hỏng tồn đọng nhiều năm do quy trình xử lý kéo dài. Khi được phân quyền rõ ràng, thủ trưởng đơn vị có thể chủ động giải quyết, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản.

Nguy cơ nếu thiếu kiểm soát

Tuy nhiên, trao quyền mạnh hơn cũng đồng nghĩa với rủi ro lớn hơn nếu thiếu cơ chế giám sát.

Thực tế từng ghi nhận các vụ việc tài sản công bị bán rẻ, định giá không sát thực tế hoặc xử lý thiếu minh bạch, gây thất thoát ngân sách. Khi quyền quyết định tập trung vào người đứng đầu, nguy cơ lạm quyền hoặc lợi ích nhóm càng cần được cảnh báo.

Đặc biệt, việc tiêu hủy hoặc xử lý tài sản bị mất, hư hại nếu không kiểm soát chặt có thể trở thành “kẽ hở” để hợp thức hóa sai phạm.

Minh bạch là “chìa khóa” của phân quyền

Để chính sách phát huy hiệu quả, yếu tố then chốt là công khai, minh bạch và tăng cường hậu kiểm.

Các quyết định xử lý tài sản công cần được công bố rõ ràng, có kiểm toán, thanh tra định kỳ. Đồng thời, cần ứng dụng công nghệ số trong quản lý tài sản để theo dõi, giám sát xuyên suốt.

Phân cấp là xu hướng tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, nhưng chỉ thực sự phát huy khi đi kèm với trách nhiệm giải trình rõ ràng. Khi đó, tài sản công mới được sử dụng đúng mục đích, tránh lãng phí và thất thoát – điều mà xã hội luôn kỳ vọng.