Phải tập trung vốn để hoàn thành những đoạn còn lại đường Hồ Chí Minh

Tin nên đọc

Báo Pháp luật Việt Nam đoạt Giải Báo chí toàn quốc về Phòng chống thiên tai

Sắp thi công thêm 20km tuyến đường 5.300 tỷ nối các tỉnh Tây Bắc

HoREA kiến nghị sửa quy định tách thửa đất để chặn phân lô bán nền

Giải ngân đầu tư công ì ạch: Đưa vào tiêu chí đánh giá, xếp loại của người đứng đầu

Dự án đường Hồ Chí Minh là Dự án quan trọng quốc gia, được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư theo Nghị quyết số 38/2004/QH11 năm 2004. Dự án có điểm đầu tại Pác Bó (Cao Bằng), điểm cuối tại Đất Mũi (Cà Mau), dài 3.183 km, tuyến chính dài 2.499 km, nhánh phía Tây dài 684 km; đi qua 28 tỉnh, thành phố.

Dự án dự định sẽ thông tuyến vào năm 2010. Tuy nhiên, để phù hợp với nguồn lực và thực tế triển khai, năm 2013, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 66/2013/QH13 (sau đây gọi là Nghị quyết) để điều chỉnh một số nội dung và giải pháp nhằm tiếp tục thực hiện có hiệu quả chủ trương đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh.

Đây là các nghị quyết về tuyến đường được mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, tuyến đường có ý nghĩa hết sức quan trọng về chính trị, kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, xóa đói, giảm nghèo, gắn liền với lịch sử xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, đặc biệt là đã góp phần làm nên thắng lợi của cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước.

Tuy vậy, đến nay Dự án vẫn chưa hoàn thành nối thông toàn tuyến từ Pác Bó (Cao Bằng) đến Đất Mũi (Cà Mau) theo yêu cầu của Nghị quyết.

Tại báo cáo thẩm tra của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nêu rõ, theo Tờ trình của Chính phủ, đến năm 2021, Dự án đã được triển khai hoàn thành khoảng 2.362 km/2.744 km, đạt 86,1% và khoảng 258 km tuyến nhánh; đang thực hiện 211 km; chưa bố trí vốn để triển khai thực hiện 171 km còn lại để nối thông toàn tuyến đường Hồ Chí Minh, bao gồm 3 đoạn: (1) Chợ Chu - Ngã ba Trung Sơn; (2) Đoan Hùng - Chợ Bến và (3) Rạch Sỏi - Bến Nhất - Gò Quao - Vĩnh Thuận.

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nhận thấy, trong 5 năm (2017-2021), Dự án được triển khai chỉ đạt khoảng 8% tổng khối lượng và đã chậm gần 2 năm so với yêu cầu hoàn thành các dự án thành phần và nối thông toàn tuyến với quy mô 2 làn xe theo quy định tại khoản 4 Điều 2 của Nghị quyết và chưa rõ thời gian kết thúc.

Tuyến đường có ý nghĩa cực kỳ quan trọng

Tại phiên thảo luận tổ, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đánh giá cao tính chủ động, tích cực của Ủy ban Khoa học, công nghệ và môi trường trong việc tiến hành theo dõi, giám sát nội dung liên quan đến việc thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13 và kế hoạch triển khai dự án đường Hồ Chí Minh giai đoạn tiếp theo.

Khẳng định đường Hồ Chí Minh là tuyến đường có ý nghĩa quan trọng về lịch sử, chính trị, kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh của Quốc gia, Chủ tịch Quốc hội cho biết: Việc cơ bản hoàn thành dự án đã góp phần phát triển đất nước, đặc biệt là đối với các khu vực miền núi phía Bắc, miền Trung - Tây Nguyên và đồng bằng Nam Bộ.

Quốc hội đã quyết định mục tiêu thông tuyến từ Bắc tới Nam với quy mô 2 làn xe. Tuy nhiên, đến nay đã quá thời hạn 2 năm so với Nghị quyết của Quốc hội, nhưng vẫn còn một số đoạn tuyến chưa được hoàn thành để nối thông toàn tuyến.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đề nghị Chính phủ tập trung bố trí vốn để hoàn thành những đoạn đường còn lại này. Đây là nhiệm vụ bắt buộc phải thực hiện, đồng thời cần tiến hành tổng kết, đánh giá kỹ lưỡng để rút kinh nghiệm, đề xuất đầu tư giai đoạn sau. Bố trí kinh phí duy tu, bảo dưỡng những đoạn đường xuống cấp để đảm bảo thông suốt tuyến đường.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội qua thông báo kết luận, Chính phủ đã rà soát trong tổng số vốn đầu tư công trung hạn 5 năm phân bổ cho ngành Giao thông vận tải để bố trí cho các đoạn tuyến Chợ Chu - Ngã Ba Trung Sơn và đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận. Các đoạn tuyến này sẽ tạo điều kiện phát triển kinh tế, xã hội, nâng cao đời sống người dân ở các vùng tuyến đường đi qua.

Cần tăng cường giám sát, thực hiện triệt để dự án

Thảo luận tại tổ, đại biểu Thái Thanh Quý (đoàn Nghệ An) cho rằng: "Từ năm 2004 đến nay là gần 20 năm chúng ta thực hiện xây dựng tuyến đường này nhưng chưa xong. Địa bàn Nghệ An thì thông tuyến đã lâu, nhưng rất tiếc chưa thông tuyến được từ Pác Bó đến Đất Mũi (Cà Mau)".

Về lý do, đại biểu Thái Thanh Quý cho rằng, chưa tập trung cao độ, chưa quyết liệt. Có những đoạn như đoạn ở Đà Nẵng 11 năm nay mới chỉ giải phóng mặt bằng 1,5 km trên 11km.

"Chúng ta xác định đây là con đường chiến lược về an ninh quốc phòng và phát triển khu vực phía Tây, có giá trị lịch sử nhưng ta chưa tập trung cao độ về cân đối bố trí nguồn lực. Nói rằng bố trí sớm trong nguồn đầu tư công của 2021 – 2025 để chúng ta quyết tâm thông tuyến năm 2025, nhưng cụ thể bố trí thế nào thì chưa được cụ thể", đại biểu đoàn Nghệ An bày tỏ băn khoăn.

Phát biểu về việc thực hiện dự án đường Hồ Chí Minh, đại biểu Tạ Thị Yên (Điện Biên) cho rằng qua 18 năm thực hiện nghị quyết triển khai dự án đường Hồ Chí Minh mà chúng ta vẫn chưa thông được toàn tuyến đường như mục tiêu đã đề ra, nên cần được phân tích, làm rõ rằng sự chậm trễ trong việc thực hiện dự án đã làm giảm bao nhiêu phần trăm hiệu quả dự án, hiệu lực đầu tư của nhà nước, ảnh hưởng như thế nào tới sự phát triển kinh tế-xã hội chung của cả nước cũng như các địa phương, vùng miền mà dự án đi qua.

"Những thiệt hại này có thể định lượng được không, có biểu hiện của lãng phí không? Tôi nghĩ cơ quan chủ trì dự án cần có câu trả lời trước Quốc hội", đại biểu Tạ Thị Yên nhận định.

Cũng theo đại biểu Tạ Thị Yên, các địa phương có dự án đi qua hiện đang thi công hay chuẩn bị thi công thì cần có sự phối hợp chặt chẽ với cơ quan chủ trì dự án, sớm giải phóng mặt bằng để bàn giao cho đơn vị thi công để đảm bảo tiến độ, đồng thời quản lý tốt hành lang an toàn giao thông đường bộ..

Đại biểu Lê Hữu Trí (đoàn Khánh Hòa) thì cho rằng, vấn đề không phải là cơ chế chính sách nữa mà là khâu tổ chức thực hiện.

"Dự án này chưa đảm bảo tiến độ theo dự kiến ban đầu, nguyên nhân vẫn là ở khâu tổ chức thực hiện. Cái này đòi hỏi Quốc hội tăng cường giám sát, Chính phủ phải có biện pháp quyết liệt hơn, bảo đảm con đường này được hoàn thành", đại biểu Lê Hữu Trí nói.

Tổng mức đầu tư các dự án thành phần để nối thông toàn tuyến đường Hồ Chí Minh là 99.170 tỷ đồng. Các dự án đã và đang đầu tư có tổng mức đầu tư 88.400 tỷ đồng. Đến năm 2020, đã bố trí 62.316 tỷ đồng (nguồn vốn ngân sách nhà nước 43.728 tỷ đồng, nguồn vốn ngoài ngân sách 18.588 tỷ đồng).

Còn lại 3 đoạn với tổng chiều dài 171 km, tổng mức đầu tư là 10.770 tỷ đồng chưa được bố trí nguồn vốn. Theo Tờ trình của Chính phủ, 2 dự án thành phần đoạn Chợ Chu - Ngã ba Trung Sơn và Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận cần ưu tiên đầu tư để nối thông tuyến có tổng mức đầu tư 5.570 tỷ đồng.