Núi Chứa Chan huyện Xuân Lộc, điểm đến ngày nay

Huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai là một huyện có rất nhiều ưu thế về mặt địa lý khi được coi là cửa ngõ TP Hồ Chí Minh. giao thông thuận tiện khi nằm ngay trên QL1 và cách TP Hồ Chí Minh chừng 100km. Khi các dự án trọng điểm quốc gia như Cảnh hàng không quốc tế Long Thành, Cao tốc Dầu Giây- Phan Thiết, Dầu Giây - Liên Khương, Biên Hoà-Vũng Tàu và đường vành đai ba đang và sẽ triển khai giúp cho hệ thống giao thông trong khu vực Đông Nam bộ hoàn thiện sẽ là lợi thế không nhỏ cho sự phát triển của huyện nhà.

Cảnh quan hùng vĩ, yên tĩnh và cũng là chốn linh thiêng nơi núi rừng

Núi Chứa Chan có hình vong cung gồm 3 ngọn núi nối tiếp nhau với diện tích 1400ha, đỉnh núi cao nhất được xác định là 837m so với mặt nước biển. Nơi đây có cảnh quan hùng vĩ được coi là địa đầu của tỉnh Đồng Nai, là nơi khởi nguồn của nhiều con suối: Suối Gia Ui chảy về hướng đông, suối Gia Miên chảy về hướng tây, suối Gia Liêu chảy về hướng nam và suối Gia Lào chảy về hướng bắc với nguồn nước quanh năm trong lành, mát mẻ. Trên các hốc đá có những mạch nước đùn lên và đọng lại thành từng hồ nhỏ và người dân địa phương gọi là giếng Tiên.

Trên núi Chứa Chan có nhiều ngôi chùa nhưng nổi bật nhất là chùa Gia Lào hay còn gọi với tên chữ là Bửu Quang tự. nền chùa có truyền thuyết là nền ngôi chùa cố đắp bằng đất sét do hoà thượng Ngộ Chơn/Bửu Chơn khởi dựng từ thời nhà Nguyễn. Chùa Gia Lào nổi tiếng linh thiêng gắn liền với nhiều truyền thuyết ly kỳ được xây dựng theo kiến trúc truyền thống của các ngôi chùa ở Nam bộ, phần chánh điện mái vòm, gác kèo bằng gỗ và và mái lợp bang ngói âm dương. Toàn thể kiến trúc của chùa Gia Lào được xây dựng dựa vào những hang động, hốc đá tự nhiên bên sườn núi với độ cao 660m tạo nên nét độc đáo giữa chốn linh thiêng, hùng vĩ ở cung núi nơi địa đầu tỉnh Đồng Nai.

Những dấu tích đã tồn tại gần một thế kỷ trên núi Chứa Chan

Trên đỉnh cao nhất của núi Chứa Chan vẫn còn dấu tích một ngôi nhà được xây dựng bằng đá từ trước năm 1945, ngôi nhà gồm 2 phòng khoảng 50m2 là nơi nghỉ ngơi của một vài quan chức trong bộ máy chính quyền Pháp thuộc ở Đông dương trong đó có những nhân vật rât nổi tiếng thời bấy giờ được nhắc đến là Thống đốc Pierre André Michel Pagès (1936-1939) hay Toàn quyền Pháp Decoux (1940-1945). Bên cạnh ngôi nhà là một hồ nước đục ngay trên phiến đá để chứa nước dẫn tới ga xe lửa Gia Ray, nước trong hồ là nguồn nước mạch trong veo và tinh khiết cho đến nay vẫn còn sử dụng.

Lên núi Chứa Chan chúng ta vẫn còn gặp những cây trà cổ thụ còn xót lại trong vườn trà xung quanh ngôi biệt thự mà trước năm 1970 vua Bảo Đại thỉnh thoảng về nghỉ ngơi săn bắn và chơi quần vợt (tennis) đến năm 1970 ngôi biệt thự đã bị phá bỏ để xây dựng một trạm ra đa và sân bay dã chiến của quân đội Mỹ.

Đặc biệt khu vực triền núi cao ở phía bắc nay thuộc xã Xuân Trường còn có một bãi đá có diện tích chừng 500m2 nhiều hình thù, công kênh nhau, nhiều tảng đá Granit ken vào nhau thành những bức tường dày, lối vào âm sâu, bí hiểm và âm bên trong là hang đá sâu hun hút, khúc khuỷu chỗ rộng, chỗ hẹp, cao thấp khác nhau thuận lợi cho việc ẩn nấp và thoát hiểm khi cần.

Đây được định danh là Mật khu Hầm Hinh mà trong chiến tranh chống Pháp được Ban chỉ huy quận quân sự 10 và sau đó là quận đội Xuân Lộc đóng quân trong những năm 1946-1948.

Cũng trong Mật khu này các vị chỉ huy quan trọng như Đồng chí Đinh Quang Ân, Bùi Cát Vũ, Phạm Đình Công lập sở chỉ huy đánh giao thông đường sắt ở Tràng Táo, Gia Huynh, Bảo Chánh. Đây cũng là nơi dừng chân cố Bí thư xứ ủy Nam bộ Lê Duẩn trên con đường từ Bắc vào Nam chỉ đạo kháng chiến.

Bảo tồn hệ sinh thái, đặc biệt là loài Vọoc Chà vá chân đen

Để bảo tồn hệ sinh thái trên khu di tích danh lam thắng cảnh cấp Quốc gia núi Chứa Chan quan trọng là việc bảo vệ rừng tự nhiên, hệ thực vật, động vật đặc biệt là loài Vọoc Chà vá chân đen. Đây là một trong những loài động vật nguy cấp quý hiếm được ưu tiên bảo vệ. Tại khu vực này, Vọoc chà vá chân đen thường hoạt động từ độ cao 180m đến 800m trên núi Chứa Chan.

Tháng 6 năm 2017 hạt kiểm lâm huyện Xuân Lộc và thị xã Long Khánh, tỉnh Đồng Nai đã khảo sát trên núi Chứa Chan ở độ cao 300-600m và ghi nhận có 3 đàn Vọoc Chà vá chân đen sinh sống với số lượng chừng hơn 30 cá thể và báo cáo về cơ quan chủ quản. chỉ sau hơn 1 tháng chi cục Kiểm lâm tỉnh Đồng Nai đã hoàn thiện đề tài bảo về đàn Vọoc Chà vá chân đen và đề tài này đã được phê duyện và thực hiện ngay trong năm 2017.

Chỉ có tình yêu thương động vật đủ lớn của cán bộ chiến sĩ hạt kiểm lâm huyện Xuân Lộc những chú Vọoc Chà vá chân đen mới thực sự có “đất sống”. Theo kết quả điều tra năm 2022 đã xác định quần thể Vọoc Chà vá chân đen trên núi Chứa Chan, huyện Xuân Lộc trong 7 đàn có khoảng gần 200 cá thể. Tăng hơn 100 cá thể sau 5 năm nỗ lực không mệt mỏi của chính quyền địa phương huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai để bảo tồn, phát triển loài vật quý hiếm và dễ thương này.

Phát huy tối đa thế mạnh tự nhiên của huyện Xuân Lộc tỉnh Đồng Nai

Được biết năm 2022 Huyện uỷ Xuân Lộc đã ban hành nghị quyết của Ban chấp hành đảng bộ huyện (khoá VII) về phát triển du lịch thành ngành kinh tế quan trọng của huyện trong giai đoạn 2022-2030 và UBND huyện đã lập một kế hoạch chi tiết để thực hiện nghị quyết đề ra.

Bà Nguyễn Thị Cát Tiên Chủ tịch UBND huyện Xuân Lộc cho biết: “Xuân Lộc là một huyện có rất nhiều ưu thế về mặt địa lý khi được coi là cửa ngõ TP Hồ Chí Minh giao thông thuận tiện khi đã, đang và sẽ triển khai các dự án trọng điểm quốc gia như Cảnh hàng không quốc tế Long Thành, Cao tốc Dầu Giây- Phan Thiết, Dầu Giây-Liên Khương, Biên Hoà-Vũng Tàu và đường vành đai ba. Hệ thống giao thông trong khu vực Đông Nam bộ hoàn thiện sẽ là lợi thế không nhỏ cho sự phát triển của huyện nhà.

Địa phương có nhiều cảnh quan đẹp như núi Chứa Chan, hồ Núi Le hồ Gia Măng, hồ Gia ui, rừng Lá, thác Trời đặc biệt núi Chứa Chan đã được Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích danh lam thắng cảnh cấp Quốc gia. Trên núi có Mật khu Hầm Hinh và nhà nghỉ của toàn quyền Pháp, chùa Bửu Quang, Lâm Sơn Tự, Linh Sơn Tự… Khí hậu mát mẻ, thiên nhiên hiền hoà với hệ động thực vật phong phú.

Nơi đây chúng tôi đã bảo tồn thành công gần 200 cá thể Vọoc Chà vá chân đen, Đây là một trong những loài động vật nguy cấp quý hiếm được ưu tiên bảo tồn. Với những gì đã và đang nỗ lực của địa phương tôi tin Xuân Lộc sẽ là điểm du lịch đáng dừng chân của Đồng Nai và miền Đông Nam bộ”.

Nhìn nhận những gì trong chuyến thăm quan Xuân Lộc đầu năm chúng tôi tin những gì mà chính quyền địa phương cùng nhân dân huyện Xuân Lộc đang làm chắc chắn sẽ mang lại cho cộng đồng yêu khám phá một điểm du lịch đáng đến. Với con người thân thiện, thiên nhiên ưu đãi cùng núi Chứa Chan chứa đựng những nét tâm linh, giá trị lịch sử, văn hoá và tự nhiên trên của “nóc nhà Đồng Nai”.