Nỗ lực “gieo chữ” tiếng Anh giữa muôn vàn khó khăn

Những ngày đầu năm mới 2026, không khí đổi mới giáo dục thể hiện rõ nét ở từng ngôi trường, đặc biệt là các tiết học tiếng Anh. Lúc này, học sinh (HS) không còn gò bó học để thi, để lấy điểm cao nữa, mà các em bắt đầu giao tiếp nhiều hơn, tạo nên một diện mạo mới trong cách tiếp cận ngoại ngữ.

Đổi mới cách dạy, học tiếng Anh

Mong muốn hội nhập, đào tạo công dân toàn cầu, giúp HS tự tin và phát triển năng lực sử dụng ngoại ngữ như một công cụ khám phá kiến thức..., nhiều cơ sở giáo dục đã có những cách làm sáng tạo nhằm nâng cao chất lượng dạy, học bộ môn tiếng Anh.

Tại Hà Nội, nhiều trường học đã và đang hướng ứng chủ trương cũng như từng bước áp dụng chương trình, đổi mới nội dung chương trình dạy học và đào tạo giáo viên (GV) dạy tiếng Anh để môn học trở thành ngôn ngữ được sử dụng nhiều trong nhà trường.

Như trường THCS Ngoại ngữ (thuộc trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội) thiết kế chương trình lồng ghép tiếng Anh vào các tiết học với hoạt động đa dạng cũng như đưa ra các câu hỏi tiếng Anh, bài kiểm tra, đánh giá.

Một số HS theo học tại trường THCS Ngoại ngữ cảm thấy rất thích thú khi được “sống” trong môi trường tiếng Anh, được thiết kế phiếu học tập tiếng Anh, có môn học đợc thiết kế dạng song ngữ. Còn với GV, những trang giáo án đều sử dụng tiếng Anh.

Thầy Vũ Tuấn Anh cho biết, trường Tiểu học Tam Quan 1 đã và đang đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh cho GV.

Thầy Vũ Tuấn Anh (Hiệu trưởng trường Tiểu học Tam Quan 1, xã Tam Dương Bắc, Phú Thọ) cho biết, nhà trường đã và đang đổi mới phương pháp dạy học cho GV; Duy trì và phát triển các hoạt động trải nghiệm như câu lạc bộ, ngày hội tiếng Anh nhằm tạo môi trường sử dụng ngôn ngữ cho HS.

Ngoài ra, nhà trường còn phối hợp tốt với phụ huynh trong việc hỗ trợ HS học tập tại nhà thông qua các ứng dụng học tập trực tuyến...

Còn theo chia sẻ của cô giáo Lương Thị Dung (GV dạy tiếng Anh tại trường Tiểu học Trần Quốc Toản, phường Tô Hiệu, Sơn La), hiện, nhà trường tập trung đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tăng cường giao tiếp tiếng Anh cho HS.

Trong điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế, nhà trường tận dụng phòng học hiện có, sử dụng linh hoạt các hình thức dạy học trực tiếp, học qua tranh ảnh, thẻ từ, trò chơi, bài hát để tạo môi trường tiếp xúc với tiếng Anh cho HS lớp 1,2,3.

Mô hình dạy học tiếng Anh tại trường Tiểu học Trần Quốc Toản được tổ chức hiệu quả thông qua các hoạt động giao tiếp đơn giản, kết hợp trò chơi, bài hát, đóng vai và làm việc theo nhóm. Việc lồng ghép tiếng Anh trong sinh hoạt hằng ngày, câu lạc bộ hoặc hoạt động trải nghiệm giúp HS mạnh dạn nói, hứng thú học tập và tiếp thu tự nhiên hơn, đặc biệt phù hợp với HS miền núi.

Cô Lương Thị Dung cho rằng, GV cần lựa chọn cách tiếp cận phù hợp, chú trọng tạo môi trường học tập thân thiện, tăng cường nghe – nói qua trò chơi, bài hát, hoạt động trải nghiệm để các em mạnh dạn sử dụng tiếng Anh.

Theo cô Dung, cần đầu tư thêm về cơ sở vật chất và bồi dưỡng chuyên môn cho GV.

Theo khảo sát của PV, không khí đổi mới đầu năm là sự thay đổi về phương pháp giảng dạy tiếng Anh khi HS tiếp cận môn học này một cách khách quan, tự nhiên, góp phần hình thành thói quen học tập chủ động, lâu dài cho HS.

Không khí đổi mới còn thể hiện rõ ở đội ngũ GV tiếng Anh, không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn. Nhiều GV chia sẻ, không ngần ngại thử nghiệm mô hình lớp học song ngữ, mở câu lạc bộ tiếng Anh....

Chính từ những đổi mới đầu năm mới như vậy, có thể thấy được, tinh thần đổi mới đang lan tỏa: Ai cũng có thể học tiếng Anh, ai cũng có cơ hội hội nhập... Từ đây, mọi trẻ em đều có thêm “cánh cửa” để bước ra thế giới, chủ động hội nhập và khẳng định mình trong kỷ nguyên toàn cầu hóa.

Khát vọng mang ngoại ngữ về bản

Từ lớp học thành thị đến những lớp học tiếng Anh miễn phí, từ sự đổi mới chương trình giảng dạy đến nỗ lực hết mình của đội ngũ GV, những thay đổi phương pháp giảng dạy trong trường học đều gieo những “hạt mầm cơ hội”.

Chắc rằng, trong trường học, việc đổi mới phương pháp dạy và học ngoại ngữ đã tạo nên không khí học tập sôi nổi. Ngoài nhà trường, các lớp học miễn phí phát triển mạnh mẽ, góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận ngoại ngữ giữa các vùng, nhóm đối tượng.

Mô hình lớp học tiếng Anh miễn phí đã minh chứng rằng: Khi sự nhiệt huyết bừng lên, mọi rào cản đều không ngăn bước các em tiếp cận tri thức.

Có mặt tại lớp học tiếng Anh miễn phí của Thiếu tá Vũ Văn Chính (giảng viên Đại học Phòng cháy chữa cháy, xung phong thực hiện chủ trương của Bộ Công an về điều động, bố trí cán bộ tăng cường Công an xã biên giới, trọng điểm, phức tạp về an ninh, trật tự), chúng tôi mới cảm nhận rõ hai chữ “cơ hội”.

Lớp học đơn sơ, lặng lẽ nhưng đầy ắp hy vọng được tổ chức trong khoảng sân nhỏ của ông Nguyễn Văn Đài (Phó Chủ tịch xã Nậm Ban, Lai Châu) - nơi các em HS của xã ngày ngày cần mẫn đến lớp học những con chữ.

Nhìn thoáng qua, chúng tôi đều thấy lớp học chỉ có vài bộ bàn ghế cũ, tấm bảng đen mờ nét phấn, không điều hòa mát lạnh, cũng không bảng điện tử hiện đại... nhưng ánh mắt của trò luôn sáng lên mỗi khi phát âm được một từ tiếng Anh mới.

Nhìn các em rụt rè nhưng chăm chú lắng nghe, mạnh dạn nhắc lại từng câu chào “hello” ngập ngừng, vang lên trong trẻo như một “mùa xuân của tri thức”, cho thấy khát khao học tiếng Anh, vươn ra thế giới - bên ngoài bản làng của các em.

Sự giản dị ấy đã làm nên một lớp học đặc biệt – nơi kiến thức không đến từ đủ đầy cơ sở vật chất, mà từ tâm huyết của thầy cô và khát vọng vươn lên của học trò vùng cao.

Thiếu tá Vũ Văn Chính vừa viết bảng vừa kiên nhẫn phát âm chậm rãi từng từ, để học trò nhắc lại cho tròn tiếng. Có em còn ngượng ngùng, chưa nói sõi tiếng phổ thông, nhưng ánh mắt thì đầy háo hức khi lần đầu cất lên câu chào bằng tiếng Anh.

Lớp học tiếng Anh miễn phí góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận ngoại ngữ giữa các vùng, nhóm đối tượng.

Thầy Chính cho biết, sau 17h hàng ngày, tan ca làm cũng là lúc trời tối mịt, cơn gió rét vẫn rít từng cơn, cái lạnh thấu xương của mùa đông miền núi phía Bắc như “cắt da, cắt thịt”, thế nhưng thầy vẫn vượt chặng đường xa từ Công an xã Nậm Ban đến lớp học để kịp giờ đón HS.

Mỗi buổi học, thầy Chính dành khoảng 1,5 tiếng để dạy HS hoặc thời gian lâu hơn, tùy vào nội dung bài giảng. Nội dung bài giảng do thầy soạn nhưng phải làm sao phù hợp nhất với các bạn HS, với mục tiêu “dạy những thứ các bạn HS cần” để thôi thúc tình yêu và niềm đam mê học môn tiếng Anh. Dần dần, khi HS có vốn từ vựng nhất định, thầy Chính dạy kết hợp thêm ngữ pháp.

Buổi học kết thúc khi trở dần về khuya. Các em chào thầy với câu “goodbye teacher” vang lên. Trên lưng các em, không chỉ là chiếc cặp đựng sách, vở, bút... mà còn là niềm tin vào tương lai rộng mở. Khi ánh đèn lớp học vẫn tỏa sáng, như “mùa xuân tri thức” âm thầm nở rộ nơi rẻo cao.

Chúng tôi cũng rời lớp học với nhiều suy nghĩ, khi những em nhỏ vùng cao được học tiếng Anh miễn phí, thầy giáo vượt hàng trăm km “cõng” tiếng Anh lên non, có em phải đi bộ cả tiếng đồng hồ mới đến lớp học thì “mùa xuân” thật sự bắt đầu. Đó là “mùa xuân” của cơ hội, của tự tin, hy vọng hội nhập với thế giới.

Lớp học ấm áp, yêu thương đang ươm những “hạt mầm” đầu tiên cho hành trình đưa tiếng Anh đến gần hơn với HS nơi rẻo cao còn chồng chất bao khó khăn, thiếu thốn. Với các em, tiếng Anh là “cánh cửa” mở ra thế giới rộng lớn hơn ngoài những dãy nùi trùng điệp.

Có thể thấy được, tinh thần đổi mới đang lan tỏa: Ai cũng có thể học tiếng Anh, ai cũng có cơ hội hội nhập... Và rồi, mọi trẻ em đều có thêm “cánh cửa” để bước ra thế giới, chủ động hội nhập và khẳng định mình trong kỷ nguyên toàn cầu hóa.