Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi vừa hướng dẫn Ủy ban Tư pháp soạn các điều khoản luận tội chống lại Tổng thống Donald Trump vì gây sức ép để Ukraina điều tra về một đối thủ chính trị.
Điều gì xảy ra tiếp theo và tại sao ông Trump gần như không thể bị phế truất được hãng tin Reuters lý giải:
Ảnh: Reuters
Vì sao luận tội?
Những người sáng lập nước Mỹ lo các tổng thống lạm dụng quyền lực, nên họ đưa vào Hiến pháp một tiến trình phế truất một tổng thống. Theo Hiến pháp, tổng thống có thể phải rời khỏi vị trí vì "mưu phản, hối lộ hoặc các tội nặng nhẹ khác".
Cựu Tổng thống Gerald Ford từng có câu nói nổi tiếng: "Vi phạm có thể bị luận tội là những gì mà đa số tại Hạ viện coi là như vậy tại một thời điểm nhất định trong lịch sử".
Chưa từng có tổng thống Mỹ nào bị phế truất do bị luận tội trực tiếp. Richard Nixon đã từ chức trước khi có thể bị phế truất, còn Andrew Johnson và Bill Clinton bị Hạ viện luận tội nhưng không bị Thượng viện kết tội.
Cách thức luận tội
Luận tội bắt đầu ở Hạ viện bằng các buổi điều trần và bỏ phiếu về việc liệu có đưa ra các tội danh chống lại tổng thống hay không, bằng cách thông qua một nghị quyết luận tội hoặc "các điều khoản luận tội".
Hiến pháp cho phép các lãnh đạo Hạ viện có quyền rộng rãi trong việc quyết định cách thức tiến hành các thủ tục luận tội.
Ủy ban Tình báo đã tiến hành một cuộc điều tra xem ông Trump có lạm dụng quyền lực khi thúc ép Ukraina mở các cuộc điều tra mang lại lợi ích chính trị cho ông hay không. Cơ quan này tổ chức nhiều cuộc điều trần và chứng thực cả trong phòng kín và công khai qua sóng truyền hình, sau đó đưa ra một báo cáo bằng chứng chính thức.
Ủy ban Tư pháp sẽ sử dụng báo cáo đó để cân nhắc các cáo buộc chính thức, tạo cơ sở cho một cuộc bỏ phiếu luận tội trước toàn thể Hạ viện vào cuối tháng 12.
Nếu Hạ viện thông qua các điều khoản luận tội, một phiên xử sẽ được mở ở Thượng viện. Các thành viên Hạ viện đóng vai trò là công tố viên; các thượng nghị sĩ (Thượng viện) là hội thẩm; Chánh án Tòa tối cao Mỹ là chủ tọa. Về lịch sử, Tổng thống được phép cho các luật sư bảo vệ triệu tập nhân chứng và yêu cầu tài liệu.
Thượng viện được từ chối mở phiên xử?
Hiện đang có tranh luận về việc liệu Hiến pháp có bắt buộc Thượng viện phải mở phiên xử hay không. Tuy nhiên, các quy định của cơ quan này đòi hỏi một phiên tòa, và lãnh đạo đa số Mitch McConnell đã tuyên bố ông sẽ cho phép một phiên xử diễn ra.
Phe Cộng hòa có thể tìm cách sửa chữa các quy định đó, nhưng một động thái như vậy mang tính rủi ro chính trị rất cao, nên được xem là không thể.
Vẫn mở phiên xử nhưng kết thúc sớm?
Trước khi kết thúc phiên tòa, quy định của Thượng viện cho phép các thành viên nộp đơn kiến nghị bác bỏ các cáo buộc chống lại Tổng thống. Nếu một đơn kiến nghị như vậy được đa số chấp thuận, các thủ tục luận tội tổng thống chấm dứt.
Đa số tại Quốc hội
Phe Dân chủ kiểm soát Hạ viện Mỹ, cơ quan gồm 431 thành viên với 233 là người của đảng này. Do vậy, đảng Dân chủ có thể luận tội Tổng thống Trump của phe Cộng hòa mà không cần một nghị sĩ Cộng hòa nào ủng hộ.
Năm 1998, khi các thành viên Cộng hòa nắm đa số tại Hạ viện, cơ quan này đã bỏ phiếu nhất trí luận tội Bill Clinton, tổng thống thuộc đảng Dân chủ.
Thượng viện hiện có 53 thành viên Cộng hòa, 45 thành viên Dân chủ và 2 thành viên độc lập nhưng thường đứng về phía Dân chủ.
Kết án và phế truất Tổng thống cần phải có đa số 2/3 nhất trí và điều này gần như là không thể. Nếu tất cả 100 thành viên Thượng viện bỏ phiếu, cần ít nhất 20 thượng nghị sĩ Cộng hòa cùng toàn bộ các thượng nghị sĩ Dân chủ cùng 2 thượng nghị sĩ độc lập (tổng cộng 67 người) sẽ phải bỏ phiếu chống lại ông.
Ai lên làm Tổng thống nếu ông Trump bị phế truất?
Trong trường hợp Thượng viện kết tội Trump, Phó Tổng thống Mike Pence sẽ lên thay ông cho đến hết nhiệm kỳ, kết thúc vào ngày 20/1/2021.
Ngày 10/3, tại Hà Nội, Cục Quản lý Thi hành án dân sự (THADS) và Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) Bộ Tư pháp phối hợp tổ chức Lễ ký kết Quy chế phối hợp truyền thông trong lĩnh vực THADS, thi hành án hành chính và công bố Thể lệ Cuộc thi “Chuyện nghề THADS” lần thứ 2.
Chiều ngày 3/3, Bộ trưởng Bộ Tư pháp - Nguyễn Hải Ninh đã có buổi làm việc với Báo Pháp luật Việt Nam về chương trình công tác và kế hoạch truyền thông chính sách năm 2026.
Mùa tuyển quân năm 2026 của Công an tỉnh Phú Thọ ghi nhận nhiều điểm sáng về chất lượng nguồn tuyển với 98 đảng viên, 145 công dân có trình độ đại học, cao đẳng và 6 nữ cử nhân xuất sắc tình nguyện lên đường thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân.
Tháng 02/2026, Kho bạc Nhà nước (KBNN) tiếp tục ghi dấu ấn trong cải cách hành chính khi 100% thủ tục thuộc lĩnh vực kho bạc đã được tích hợp lên Cổng Dịch vụ công Quốc gia và cung cấp ở mức dịch vụ công trực tuyến toàn trình.
Từ ngày 15/3/2026, người dân sẽ không còn phải xin xác nhận số CMND 9 số hoặc số định danh cá nhân đã hủy khi thực hiện thủ tục hành chính. Thông tin này được tích hợp và khai thác trực tiếp qua mã QR trên thẻ Căn cước và ứng dụng định danh điện tử.
Bộ Y tế vừa ký ban hành công văn gửi Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh phục vụ bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Bộ Y tế vừa ban hành công văn gửi các bệnh viện trực thuộc cùng Sở Y tế các tỉnh, thành phố, cơ sở khám chữa bệnh có thực hiện ghép mô, bộ phận trên cơ thể người về việc chấn chỉnh thực hiện quy định về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người.
Cơn sốt giá năng lượng đang trực tiếp tấn công vào túi tiền của người tiêu dùng khi giá gas tại TP.HCM vừa ghi nhận đợt điều chỉnh tăng thứ ba chỉ trong vòng nửa tháng. Với mức giá mới áp dụng từ ngày 12/3, mỗi bình gas 12kg hiện đã vượt ngưỡng 500.000 đồ
Sau khi trộm số lượng lớn vàng và trang sức, đối tượng mang số tài sản đi tẩu tán, khi trở về phòng trọ của mình, đối tượng đã bị lực lượng chức năng bắt giữ.
Đại biểu Trần Văn Lâm (đoàn Bắc Giang) chỉ ra rằng, nhiều chính sách thu biểu hiện sự lạc hậu, bất cập nhưng chậm được xem xét, điều chỉnh, như thuế thu nhập cá nhân, thuế VAT.
Ban Thường vụ Thành ủy TP HCM vừa ban hành Quy định 1269 về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Trong đó có nội dung mua tin phản ánh về hành vi này với mức phí tối đa 10 triệu đồng.
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái ký Quyết định 1263/QĐ-TTg phê duyệt Đề án cơ cấu lại Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đến năm 2025.
Tối ngày 1/11, tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế - 11 Lê Hồng Phong, Hà Nội, Báo Pháp luật Việt Nam long trọng tổ chức Lễ tôn vinh 50 Gương sáng Pháp luật năm 2023.
Nhân dịp kết thúc Chương trình “Gương sáng pháp luật” lần thứ 2, TS.Vũ Hoài Nam - Trưởng Ban Tổ chức Chương trình bình chọn “Gương sáng pháp luật” Tổng biên tập Báo Pháp luật Việt Nam có Thư ngỏ gửi tới Quý bạn đọc.
Nhiều năm trôi qua, các hộ dân mua nhà ở Dự án Khu nhà ở Mạ Kim vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), mà nguyên nhân đến từ những vướng mắc trong thủ tục pháp lý.
Ngày 4/6, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang và Thường trực Tỉnh ủy An Giang về tình hình triển khai các nghị quyết, kết luận của Trung ương; công tác tổ chức bộ máy; quốc phòng, an ninh
Công an tỉnh Tiền Giang đang tiến hành điều tra, làm rõ vụ một chủ doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo nghi bị lừa đảo trên không gian mạng với số tiền trên 420 tỷ đồng.
Gần 1 tháng nay trên tuyến tỉnh lộ 337 và Quốc lộ 279 đoạn từ xã Thống Nhất đến cảng Làng Khánh (TP Hạ Long), thường xuyên xuất hiện hàng chục xe tải lớn chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, cuốn theo bụi mù mịt.
Chiều 17/3, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế giữ chức Thứ trưởng Bộ Tư pháp.
