Những điều kiêng kỵ, không nên làm trong ngày đầu năm mới

Ngày đầu tiên của năm mới không chỉ là thời khắc đoàn viên mà còn là dịp để người Việt gìn giữ và phát huy những truyền thống văn hóa tốt đẹp. Việc thực hiện những phong tục dân gian vào ngày đầu năm mới cũng là cách để mọi người, mọi nhà gửi gắm hy vọng và cầu cho một năm sắp tới gặp nhiều may mắn, thịnh vượng và bình an.

Theo quan niệm dân gian Việt Nam, ngày đầu năm mới (Tết Nguyên đán) là thời điểm giao hòa giữa đất trời, đặt nền móng cho vận trình của cả một năm nên từ lâu đời đã có những điều kiêng ky.

Dưới đây là những việc nên và không nên làm trong ngày đầu năm mới theo quan niệm của người xưa, có thể giúp bạn có một năm 2026 may mắn, thịnh vượng và thành công. Những điều kiêng kỵ này tuy rất nhỏ nhưng là cách người Việt gửi gắm hy vọng về một năm mới bình an, may mắn và thịnh vượng.

Theo quan niệm của người Việt, “có kiêng có lành”. Dù chưa có bằng chứng khoa học xác thực nhưng các phong tục dưới đây vẫn được mọi người duy trì, truyền tai nhau để cầu mong năm mới gặp nhiều may mắn.

Theo kinh nghiệm dân gian, trong ngày đầu năm mới không nên quét nhà. Hình ảnh minh hoạ

Gợi ý một số điều kiêng kỵ vào đầu năm mới

Quét nhà mùng 1 Tết

Vào ngày Tết, phổ biến nhất là mùng 1, các gia đình Việt thường kiêng quét nhà. Bởi theo quan niệm xưa, việc quét nhà có thể quét đi cả may mắn, tài lộc.

Phong tục này cũng từng được nhắc đến trong cuốn sách Việt Nam phong tục xuất bản đầu thế kỷ XX của học giả Việt nổi tiếng, Phan Kế Bính.

Sách viết: “Quét tước trong nhà phải kiêng, không dám hốt rác đổ đi, chỉ vun vào một xó, đợi 3 hôm động thổ rồi mới đem đổ".

Cãi vã hay nói điều xui xẻo

Quan niệm dân gian Việt Nam cũng cho rằng, đầu năm mọi thứ đều thanh sạch, mới mẻ nên cần tránh những cuộc cãi vã ồn ào hay nói những lời khó nghe, xui xẻo, thiếu lịch sự.

Trong sách Việt Nam phong tục, học giả Phan Kế Bính viết: “Sáng mùng 1 Tết, mọi người ăn nói phải giữ gìn, sợ nói bậy thì 'dông' cả năm. Nhiều nhà nhờ một người phúc hậu dễ tính, sáng sớm đến xông đất, để cả năm được bán đắt, buôn may".

Mặc quần áo màu đen hoặc trắng

Theo quan niệm xưa, đen và trắng là màu của tang lễ, chết chóc. Vì vậy, vào ngày Tết, mọi người thường tránh mặc những đồ màu này.

Thay vào đó, mọi người thường mặc đồ màu đỏ, xanh, vàng, hồng, hoa văn sặc sỡ… tạo sự vui tươi, phấn khởi trong những ngày Tết.

Vay mượn, trả nợ

Điều kiêng kỵ này xuất phát từ quan niệm ngày đầu xuân mở cửa để đón tài lộc, nếu cho mượn hay trả nợ giống như đang dâng tài lộc vào tay người khác.

Chính vì vậy, bạn không nên vay hoặc trả tiền bạc, đồ đạc vào những ngày đầu năm mới vì điều đó dễ khiến gia đình rơi vào cảnh túng thiếu, nợ nần cả năm.

Cho lửa, nước

Vào các ngày Tết, nhất là vào mùng 1, người ta kỵ người khác đến xin lửa, nước của nhà mình. Bởi người ta quan niệm, lửa có màu đỏ - màu tượng trưng cho sự may mắn, cho người khác lửa tức là cho đi cái đỏ, cái may mắn của mình.

Nước được ví như nguồn tài lộc, tiền bạc nên nếu cho người khác nước thì trong năm, bạn dễ mất tiền bạc, của cải.

Mai táng

Tết là ngày vui của mọi người nên nhà nào có tang sẽ cất khăn tang trong 3 ngày để người thân, bạn bè, hàng xóm không phải đi điếu vào ngày đầu năm mới.

Nếu người nhà mất vào ngày mùng 1, gia chủ sẽ không phát khăn tang mà để đến sáng mùng 2. Những gia đình có tang sẽ tránh đi chúc Tết, thăm hỏi nhà khác.

Làm vỡ đồ đạc

Người xưa quan niệm, làm vỡ đồ đạc, vật dụng đầu năm là điềm không may, dễ gây rạn nứt, bất hòa giữa các thành viên trong gia đình. Vì vậy, vào dịp Tết, mọi người thường kiêng làm vỡ ly, chén, bát…

Ngoài ra, người Việt còn lưu truyền nhiều điều kiêng kỵ trong ngày đầu năm mới như: tránh chẻ củi vì sợ “động” đến thổ thần; không trèo cao chọc lên trời; giữ nhà cửa sạch sẽ.