Đó là những vấn đề được nêu ra tại báo cáo kết quả giám sát “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về phòng, chống xâm hại trẻ em” của Đoàn Giám sát tối cao của Quốc hội. Bản báo cáo dài tới gần 60 trang được Quốc hội dành trọn ngày làm việc hôm nay, 27/5, để thảo luận.
1 ngày, 7 trẻ em bị xâm hại
Thay mặt Đoàn giám sát trình bày báo cáo trước Quốc hội, Chủ nhiệm UB Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, về số lượng trẻ em bị xâm hại, thông tin từ Chính phủ cho thấy, từ 1/1/2015 đến 30/6/2019, cả nước đã phát hiện, xử lý về hình sự và xử lý hành chính hơn 8.400 vụ xâm hại trẻ em với hơn 8.700 trẻ em bị xâm hại, trong đó có hơn 6.400 trẻ bị xâm hại tình dục.
Hậu quả khiến 337 trẻ bị tử vong do bị xâm hại (trong đó 191 trẻ bị giết, 146 trẻ bị các hình thức xâm hại khác dẫn đến tử vong); 418 trẻ có thai do bị xâm hại tình dục; 193 trẻ bị rối loạn tâm thần; 375 trẻ bị thương tật…
Đoàn giám sát nhận thấy số trẻ em bị xâm hại được phát hiện, xử lý trong giai đoạn 2015-2018 tăng nhiều hơn so với giai đoạn 2011-2014.
Chủ nhiệm UB Tư pháp Lê Thị Nga là người theo đuổi vấn đề chống xâm hại trẻ em trong thời gian dài.
Đáng lưu ý, trong 6 tháng đầu năm 2019, số trẻ em bị xâm hại tăng đột biến, với 1.400 trẻ, gần bằng 80% số lượng trẻ em bị xâm hại trong cả năm 2018 (1.779 trẻ), tính trung bình cứ 1 ngày cả nước có 7 trẻ em bị xâm hại.
“Sự gia tăng đột biến này một phần phản ánh thực tế các vụ xâm hại trẻ em tăng, một phần do người dân, trẻ em có ý thức hơn trong việc tố giác, tố cáo hành vi xâm hại trẻ em, đồng thời công tác phát hiện, xử lý hành vi xâm hại trẻ em cũng được tăng cường hơn giai đoạn trước”, Đoàn giám sát nhận định.
Song Đoàn giám sát cũng thừa nhận số vụ việc xâm hại trẻ em đã bị phát hiện, xử lý nêu trong các báo cáo chưa phản ánh đầy đủ tình hình trẻ em bị xâm hại trên thực tế.
Hơn 90% trẻ em bị xâm hại bởi người thân quen
Về đối tượng xâm hại trẻ em, báo cáo của Chính phủ cho thấy đối tượng thực hiện hành vi xâm hại trẻ em rất đa dạng, có trình độ, tuổi tác, nghề nghiệp khác nhau, có cả đối tượng là người lạ và người quen biết với trẻ, có người thân thích trong gia đình; giáo viên, nhân viên cơ sở giáo dục; cán bộ, công chức, viên chức; cán bộ hưu trí, người cao tuổi… Đối tượng xâm hại trẻ em chủ yếu là nam giới, chiếm trên 95%.
Qua giám sát cho thấy, thời gian gần đây tại một số địa phương, đối tượng xâm hại trẻ em là người ruột thịt, người thân thích và người quen biết với trẻ chiếm tỷ lệ lớn trong các đối tượng xâm hại trẻ em và có xu hướng gia tăng, như tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu 97,29%; tỉnh Phú Thọ 97%; tỉnh Cà Mau 95,9% …
Đáng lưu ý, ở nhiều địa phương có vụ việc bố đẻ xâm hại con ruột, bố dượng xâm hại con riêng của vợ, ông nội xâm hại cháu gái, có trường hợp xâm hại tình dục dẫn đến trẻ mang thai, đẻ con; có trường hợp giết con mang tính chất dã man, mất nhân tính…
Về địa bàn, xâm hại trẻ em không chỉ xảy ra ở vùng nông thôn, vùng còn khó khăn, đặc biệt khó khăn, mà tại các tỉnh, thành phố lớn, có điều kiện kinh tế - xã hội phát triển cũng đang có xu hướng gia tăng. TPHCM và Hà Nội là 2 trong 10 địa phương có số trẻ em bị xâm hại nhiều nhất trong cả nước (TPHCM có 782 trẻ em; Hà Nội có 655 trẻ em bị xâm hại).
Đặc biệt, theo Đoàn giám sát của Quốc hội, môi trường giáo dục tưởng như an toàn song vẫn xảy ra nhiều vụ xâm hại trẻ em gây bức xúc trong xã hội do giáo viên sử dụng các biện pháp bạo hành; có trường hợp thầy giáo, nhân viên cơ sở giáo dục xâm hại tình dục học sinh, thậm chí đối với cả học sinh nam, như vụ ở Trường tiểu học – THCS Tam Lập, tỉnh Bình Dương có 13 trẻ bị xâm hại; vụ ở Trường tiểu học tại huyện Hoài Đức, Hà Nội có 9 trẻ bị xâm hại; vụ Hiệu trưởng trường THCS dân tộc nội trú tại huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ xâm hại tình dục 9 học sinh nam trong thời gian dài…
Dẫn chứng số trẻ em bị xâm hại đang có xu hướng tăng, nhất là trong 6 tháng đầu năm 2019 số trẻ em bị xâm hại đã gần bằng 80% số trẻ em bị xâm hại cả năm 2018, Đoàn giám sát dự báo tình hình trẻ em bị xâm hại trong thời gian tới tiếp tục diễn biến phức tạp, nghiêm trọng và có chiều hướng gia tăng nếu không có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
Đòi hỏi người chứng kiến trẻ bị xâm hại mới xử lý được?
Các đại biểu bấm nút biểu quyết chọn chuyên đề giám sát tối cao trong năm 2020 về việc phòng chống xâm hại trẻ em.
Về kết quả xử lý các vụ xâm hại trẻ em, Đoàn giám sát cho biết có hơn 1.200 vụ được xử lý hành chính. Quá trình xử lý vi phạm hành chính, các cơ quan có thẩm quyền đã phát hiện 1.158 vụ việc có dấu hiệu tội phạm, nên đã chuyển hồ sơ vụ việc cho cơ quan có thẩm quyền xử lý.
Nhưng hạn chế được Đoàn giám sát chỉ ra là công tác tiếp nhận, xử lý tố giác, tin báo về tội phạm, khởi tố, điều tra tội phạm xâm hại trẻ em trong một số vụ việc còn chưa kịp thời, chưa chính xác, bỏ lọt tội phạm…
Theo Đoàn giám sát, các vụ việc xâm hại trẻ em thường không có người làm chứng, nhưng do áp lực sợ oan sai nên nhiều vụ việc Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát đòi hỏi phải có người chứng kiến trực tiếp là không phù hợp với thực tế, dẫn đến vụ việc kéo dài hoặc không khởi tố được.
Một số vụ việc khởi tố về tội nhẹ hơn tội đối tượng đã thực hiện gây bức xúc trong dư luận; một số vụ có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm.
Qua nghiên cứu một số vụ án, Đoàn giám sát kiến nghị Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát xem xét lại một số vụ án nhằm bảo đảm xử lý đúng pháp luật, tránh bỏ lọt tội phạm, gồm vụ Phạm Hoàng Tuấn xâm hại tình dục trẻ em ở Bắc Giang; vụ Nguyễn Văn Thanh bị tố cáo có hành vi xâm hại tình dục trẻ em ở Bắc Giang; vụ Phạm Văn Kỳ xâm hại tình dục con riêng của vợ ở Quảng Ninh.
Công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm xâm hại trẻ em cũng còn có những trường hợp chưa chặt chẽ, để kéo dài, thiếu chính xác; một số trường hợp có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm.
Đặc biệt, còn để xảy ra một số trường hợp Cơ quan điều tra khởi tố bị can về tội danh nhẹ hơn tội bị can đã thực hiện mặc dù chứng cứ rõ ràng, song vẫn được Viện kiểm sát phê chuẩn gây bức xúc trong dư luận.
Điển hình là vụ án Nguyễn Trọng Trình có hành vi hiếp dâm trẻ em xảy ra ở Hà Nội.
Vụ việc xảy ra vào ngày 24/2/2019, trên đường đi học về, cháu bé bị đối tượng lừa chở đến khu vực vườn chuối để thực hiện hành vi hiếp dâm. Khi cháu bé sợ hãi, la hét, chống cự thì đối tượng bịt miệng, bóp cổ, bẻ tay và thực hiện hành vi đồi bại với cháu. Thấy cháu khóc to, kêu đau, sợ bị lộ, đối tượng đã bỏ cháu tại hiện trường và lấy xe máy phóng về nhà.
Kết quả giám định, khám nghiệm hiện trường và kết quả lấy lời khai đủ cơ sở chứng minh đối tượng thực hiện hành vi hiếp dâm, song Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát lại khởi tố và phê chuẩn quyết định khởi tố về tội nhẹ hơn là tội dâm ô. Ngay sau đó, các cơ quan tố tụng cấp trên đã vào cuộc, hủy bỏ quyết định khởi tố về tội dâm ô và ra quyết định khởi tố về tội hiếp dâm.
Cử tri thống nhất 100% thông qua danh sách 122 người được Ủy ban Thường vụ Quốc hội giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách khóa XVI ở Trung ương thuộc khối các cơ quan của Quốc hội.
Vừa qua, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) đã tổ chức lễ trao thưởng cho các tập thể và cá nhân thuộc Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Quảng Ninh có thành tích tiêu biểu trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm trên tuyến biên giới, vùng biển.
Ngày 15 và 16/12, Đoàn công tác Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) do Thiếu tướng Trần Ngọc Hữu, Phó Tư lệnh BĐBP làm trưởng đoàn tiến hành kiểm tra công tác nắm tình hình và kết quả phòng, chống xuất, nhập cảnh trái phép trên tuyến biên giới tỉnh An Giang.
Trong tổng số 283 đại biểu Quốc hội được giới thiệu từ các địa phương, dự kiến sẽ có 34 trưởng đoàn và 55 phó trưởng đoàn, đều là những cán bộ chủ chốt ở tỉnh, thành phố.
Sáng 5/2, tại số 62 Tràng Tiền, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã khai mạc Không gian trưng bày kết hợp livestream “Sức sống hàng Việt”.
Một vụ cháy xảy ra rạng sáng tại căn nhà trong hẻm ở quận 12 (TPHCM) đã cướp đi sinh mạng của ba mẹ con. Lực lượng chức năng đang phong tỏa hiện trường, điều tra nguyên nhân.
Bộ Xây dựng vừa chính thức phê duyệt Quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, nhằm thiết lập hệ thống giao thông đồng bộ, hiện đại, tạo động lực liên kết vùng và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Trong những ngày qua trên các trang mạng xã hội đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang) lan truyền đoạn video clip bé trai bị ngược đãi tại một cơ sở mầm non gây bức xúc trong dư luận.
Vừa qua Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Thọ đã phát hiện, điều tra làm rõ hành vi đổ, tập kết trái phép khối lượng lớn chất thải rắn xây dựng tại Khu đô thị Hùng Vương - Tiền Châu, phường Phúc Yên.
Tiếng động cực lớn vang lên trong khuôn viên trường đại học vào chiều muộn khiến nhiều người kinh hãi. Tại hiện trường, thi thể một nam sinh nằm giữa vũng máu cạnh tòa nhà cao tầng, cùng những dấu vết lạ được tìm thấy ở tầng 8 đang khiến dư luận bàng hoàng.
Lực lượng chức năng tỉnh Thái Nguyên đã vào cuộc xác minh và xử lý các chủ tài khoản mạng xã hội có những bình luận phản cảm vụ việc cán bộ CSGT hi sinh khi làm nhiệm vụ tại Thái Nguyên.
Tăng cường đấu tranh chống hàng giả, đặc biệt đối với mặt hàng lương thực, thực phẩm, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Nghệ An vừa phát hiện, xử lý một cơ sở sản xuất giấm giả với quy mô lớn.
Phòng Cảnh sát hình sự - Công an TP Hà Nội vừa tiến hành tạm giữ Bùi Thị Phương Linh (SN 2004, xã Phúc Sơn, TP Hà Nội; Á khôi của một cuộc thi sắc đẹp) để điều tra về hành vi Môi giới mại dâm.
Lực lượng Bộ đội Biên phòng Nghệ An vừa phát hiện một vụ vận chuyển vàng trái phép qua biên giới. Đối tượng cùng tang vật tạm giữ khi khi đang lưu thông qua khu vực cửa khẩu.
Cơ quan Cảnh sát điều tra (PC01) Công an tỉnh An Giang thi hành các Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và Lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Thị Cẩm Chi về hành vi “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”.
Sáng 5/2, Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh An Giang cho biết, qua công tác tuyên truyền, vận động, Ngô Minh Sang (SN 1989, cư trú phường Rạch Giá, tỉnh An Giang) vừa đến Cơ quan Công an đầu thú. Được biết, Sang là đối tượng đang lẩn trốn quyết định truy nã về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.
Ngày 4/6, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang và Thường trực Tỉnh ủy An Giang về tình hình triển khai các nghị quyết, kết luận của Trung ương; công tác tổ chức bộ máy; quốc phòng, an ninh
Công an tỉnh Tiền Giang đang tiến hành điều tra, làm rõ vụ một chủ doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo nghi bị lừa đảo trên không gian mạng với số tiền trên 420 tỷ đồng.
Gần 1 tháng nay trên tuyến tỉnh lộ 337 và Quốc lộ 279 đoạn từ xã Thống Nhất đến cảng Làng Khánh (TP Hạ Long), thường xuyên xuất hiện hàng chục xe tải lớn chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, cuốn theo bụi mù mịt.
Chiều 17/3, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế giữ chức Thứ trưởng Bộ Tư pháp.