Nhiều lo ngại về quy định bảo vệ rừng

Nghịch lý đốt trụi hàng chục hecta rừng để... trồng rừng

Cấp hơn 3.000 tấn gạo cho người trồng rừng ở Thanh Hóa

Nghịch lý phá rừng để… trồng rừng

Đại biểu Phạm Tất Thắng (đoàn Vĩnh Long).

Phát biểu trước Quốc hội sáng ngày 19/6, đại biểu Phạm Tất Thắng (đoàn Vĩnh Long) cho rằng quản lý nhà nước về lâm nghiệp như dự thảo không hợp lý. Dẫn giải một số nội dung về quy định thành lập lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách, đại biểu Phạm Tất Thắng nhận định:

"Hiện nay, lực lượng kiểm lâm có chuyên môn, có chức năng quyền hạn rõ ràng, được trang bị công cụ hỗ trợ mà còn khó khăn trong việc bảo vệ rừng thì lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách với những quy định khái quát trong dự thảo sẽ không đủ thầm quyền xử lý vi phạm. Họ không có công cụ hỗ trợ, hoạt động độc lập không có sự phối hợp với kiểm lâm thì sẽ rất khó hoàn thành nhiệm vụ".

Đại biểu Lê Xuân Thân (đoàn Khánh Hòa).

Đồng tình với nhận định này, đại biểu đại biểu Lê Xuân Thân (đoàn Khánh Hòa) cho biết: “Hoàn toàn không thấy quy định về vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức đoàn thể xã hội trong bảo vệ rừng. Nên nghiên cứu bổ sung các tổ chức này. Đồng thời, cần rà soát các điều khoản về trách nhiệm quản lý nhà nước về lâm nghiệp, vai trò cụ thể của UBND cấp tỉnh, huyện, xã, chủ tịch tỉnh, huyện, xã; đối chiếu với Luật Tổ chức chính quyền địa phương để có sự thống nhất”.

Đại biểu Mùa A Vàng (đoàn Điện Biên).

Bày tỏ sự bức xúc khi rừng ngày càng bị tàn phá bởi bàn tay con người, đại biểu Mùa A Vảng (đoàn Điện Biên) nhấn mạnh: “Thực tế cho thấy, không ít vụ việc khai thác gỗ, săn bắt, buôn bán động vật hoang dã có sự tiếp tay, bao che của người có chức, có quyền và sự làm ngơ của lực lượng chức năng. Do vậy, Luật cần quy định cụ thể hành vi này, góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ và phát triển rừng”.

Đại biểu này khẳng định: “Không một lực lượng bảo vệ rừng nào bảo vệ tốt hơn sự tham gia của người dân. Chỉ khi nào dân thấy bảo vệ rừng sẽ đảm bảo được cuộc sống của họ thì rừng sẽ được bảo vệ tốt hơn”.

Đại biểu Ksor Phước Hà (đoàn Gia Lai).

Liên quan đến trách nhiệm quản lý nhà nước về lâm nghiệp, đại biểu Ksor Phước Hà (đoàn Gia Lai) cho rằng, dự thảo Luật chưa chỉ rõ người chịu trách nhiệm cụ thể khi rừng bị phá, cháy rừng và mất rừng. Theo đại biểu Ksor Phước Hà, nên bổ sung thêm: “Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Chủ tịch UBND các cấp có trách nhiệm chính đối với các vụ cháy rừng, phá rừng thuộc phạm vi, địa bàn quản lý”.

Đưa ra giải pháp bảo vệ rừng, đại biểu Đinh Thị Kiều Trinh (đoàn Nghệ An) cho rằng, cần gắn trách nhiệm bảo vệ, phát triển rừng với việc giao đất giao rừng cho cộng đồng dân cư. Cần quy định cơ chế chia sẻ quyền lợi rừng với người dân để họ yên tâm bảo vệ rừng.

Về chuyển mục đích sử dụng rừng, đại biểu Dương Đình Thông (đoàn Bắc Giang) cho rằng, Điều 24 quy định Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng đặc dụng, rừng phòng hộ dưới 20ha. Trong khi đó, Khoản 1 Điều 25 quy định UBND cấp tỉnh được quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng đối với tổ chức trong nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Quy định như vậy là chưa chặt chẽ, chưa rõ ràng, chồng chéo về trách nhiệm của Ủy ban nhân dân và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.

Đối với quy định phân loại rừng, đại biểu Lưu Văn Đức (đoàn Đắk Lắk) lại cho rằng, chưa đưa ra được hết nội hàm để bảo vệ và phát triển rừng. Phân loại rừng trong dự thảo Luật chỉ mới đề cập đến phân loại rừng theo mục đích sử dụng rừng thuần túy về kỹ thuật của ngành lâm nghiệp mà chưa rõ tính chất sử dụng đặc thù của rừng gắn với chủ thể, chủ rừng là cộng đồng dân cư các dân tộc như rừng tâm linh, tín ngưỡng, rừng bảo vệ nguồn nước, rừng biên giới…

Liên quan đến tên gọi của dự thảo Luật, đa số đại biểu Quốc hội thống nhất với đề nghị của Chính phủ, đổi tên dự án luật thành Luật Lâm nghiệp để vừa ngắn gọn, phù hợp với thông lệ quốc tế, đồng thời phạm vi điều chỉnh được bao quát hơn. Hiện dự thảo luật cũng không có điều khoản riêng về chính sách phát triển rừng, ưu tiên với đồng bào dân tộc thiểu số, điều này cũng được các đại biểu Quốc hội đề nghị bổ sung.

Bên cạnh đó, nhiều đại biểu lo lắng vì một số nội dung trong dự thảo chưa thống nhất với quy định của pháp luật liên quan về Luật Đất đai, Luật Đa dạng sinh học, Luật Đầu tư. Vì thế, đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát, chỉnh sửa về phạm vi điều chỉnh, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tương thích với điều ước quốc tế liên quan đến bảo vệ và phát triển rừng mà Việt Nam là thành viên.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp &PTNT Nguyễn Xuân Cường giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội.

Phát biểu giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp &PTNT Nguyễn Xuân Cường cho biết: Chính phủ đề nghị Quốc hội lấy tên luật là Luật Lâm nghiệp, vừa ngắn gọn, bao quát đủ nội dung, các hoạt động nông nghiệp theo giá trị rừng quản lý, sử dụng, bảo vệ phát triển rừng, chế biến lâm sản, thương mại... với tư cách lâm nghiệp là một ngành kinh tế đặc thù.

Về phân loại rừng, Bộ trưởng cho biết, đa số ý kiến nhất trí phân loại rừng thành 5 loại như dự thảo, một số đề nghị phân loại thành 2 loại rừng. Theo Bộ trưởng: “việc thay đổi phân loại rừng chắc chắn sẽ gây xáo trộn về cơ chế quản lý, đòi hỏi phải sửa đổi nhiều văn bản pháp luật liên quan và phải mất nhiều năm tới mới ổn định.

Nghiên cứu pháp luật quốc tế cho thấy, việc phân loại rừng rất khác nhau tùy thuộc vào điều kiện kinh tế, xã hội, văn hóa của quốc gia đó, các tổ chức quốc tế không khuyến nghị quy định phân loại rừng chung đối với các quốc gia”.

Cuối cùng, Bộ trưởng tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội về quy định cụ thể cho công tác bảo vệ rừng; tính thống nhất trong các quy định của hệ thống pháp luật, nhất là chế định về phân loại đất tại Luật Đất đai. Ngoài ra, thể chế hóa quy định cho rừng biên giới, rừng bảo vệ nguồn nước của cộng đồng dân cư để bổ sung, hoàn thiện Luật để trình Quốc hội thông qua vào kỳ họp lần thứ 4 tới đây.