Nhiều giao dịch bất động sản sẽ không còn bắt buộc công chứng
Dự thảo Luật Công chứng (sửa đổi) sắp được Quốc hội thông qua, cắt giảm nhiều giao dịch phải công chứng, giảm chi phí, đơn giản hóa thủ tục, khuyến khích tự nguyện công chứng, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.
Dự kiến ngày 23/4/2026, Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua Luật Công chứng (sửa đổi) với nhiều nội dung đổi mới quan trọng, trong đó có việc thu hẹp phạm vi các giao dịch bắt buộc công chứng.
Theo Bộ Tư pháp, đơn vị đã tiếp thu ý kiến của các đại biểu để cắt giảm nhiều loại giao dịch như hợp đồng chuyển nhượng kinh doanh bất động sản, văn bản thỏa thuận góp vốn bằng quyền sử dụng đất, các loại văn bản ủy quyền về mua nhà ở công sản, thi hành án hay khiếu nại.
Việc điều chỉnh này nhằm giảm chi phí tuân thủ pháp luật, đơn giản hóa thủ tục hành chính và khuyến khích người dân chủ động lựa chọn dịch vụ công chứng dựa trên nhu cầu thực tế thay vì bị bắt buộc bởi quy định.
Trong quá trình thảo luận tại Quốc hội, đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (đoàn tỉnh Phú Thọ) nhấn mạnh cần đặc biệt quan tâm đến lĩnh vực công chứng bất động sản để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho giao dịch dân sự.
Đại biểu cho rằng cần có sự linh hoạt giữa việc khuyến khích hoặc để người dân tự nguyện công chứng thay vì bắt buộc tất cả. Đồng thời, luật cần làm rõ trách nhiệm của công chứng viên đối với nội dung giao dịch, nhất là trong các vấn đề như trốn thuế hay sai phạm pháp luật.
Nếu các giao dịch chỉ cần ký theo mẫu của Nhà nước và hoàn tất nghĩa vụ thuế mà vẫn đảm bảo tính pháp lý thì không nhất thiết phải buộc người dân đi công chứng, giúp tiết kiệm thời gian và công sức cho xã hội.
Để giải quyết tình trạng chồng chéo giữa các quy định, dự thảo Luật Công chứng (sửa đổi) đã xác lập nguyên tắc chỉ quy định những vấn đề chung nhất.
Các giao dịch cụ thể bắt buộc phải công chứng sẽ do các luật chuyên ngành như Luật Đất đai, Luật Nhà ở quy định để đảm bảo tính thống nhất và hạn chế việc mở rộng danh mục bắt buộc một cách tràn lan.
Theo cơ quan soạn thảo, việc cắt giảm này không chỉ giúp đơn giản hóa thủ tục mà còn tạo đà cho phát triển kinh tế - xã hội, trong khi vẫn đảm bảo các giao dịch quan trọng đòi hỏi tính tự nguyện và năng lực pháp lý chặt chẽ của chủ thể tham gia được kiểm soát hiệu quả.
