Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung trăn trở về dòng nhạc thiếu nhi

PV: Được biết, anh không chỉ là nhạc sĩ nổi tiếng với các bài nhạc trẻ được giới trẻ yêu thích, mà còn là một tên tuổi của dòng nhạc thiếu nhi hiện nay. Vậy đâu là nguồn cảm hứng cho anh viết nhạc thiếu nhi với những ca từ gần gũi, dễ nhớ?

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung: Tôi nhìn con chơi mỗi ngày. Tôi chơi với con, trò chuyện với con, nhìn con lớn lên và ca hát mỗi ngày, thì tự nhiên trong đầu mình nảy ra những giai điệu, chủ đề, ca từ mà mình muốn chia sẻ với con. Hơn nữa, tôi cũng muốn nhìn thế giới qua đôi mắt của con. Tôi muốn nói chuyện với mọi người bằng ngôn ngữ của con, và muốn dạy con điều hay, kiến thức hay bằng kinh nghiệm của một người cha.

PV: Anh có thể cho biết, nhạc trẻ và nhạc thiếu nhi khác nhau thế nào?

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung: Nhạc trẻ và nhạc thiếu nhi khác nhau nhiều. Sáng tác nhạc trẻ là chỉ viết nên những bài hát bằng câu chuyện của mình, bằng cảm xúc của mình, đôi khi đó là câu chuyện của riêng mình, nói lên quan điểm về tình yêu của chính bản thân mình mà thôi. Còn nhạc thiếu nhi không đơn giản là chỉ để giải trí.

Nhạc thiếu nhi là hạt giống tâm hồn gieo vào lòng của một đứa trẻ một gu thẩm mỹ, hình thành tư duy đánh giá cái đẹp trong giai điệu, trong ca từ, cái đẹp trong ý thức. Là những quan điểm sống, những tư tưởng sống tốt đẹp, những kiến thức về xã hội, đó là những bài học nhỏ, đó là những hạt mầm, nhưng đó là cách mình gieo vào lòng đứa bé.

Thay vì trực tiếp mình dạy đứa trẻ phải yêu thương mẹ đi, yêu thương cha đi, thì đứa trẻ chỉ cần hát một bài hát thiếu nhi, thì tự trong lòng nảy nở tình yêu thương một cách tự nhiên. Từ đó, đứa trẻ có xu hướng bày tỏ tình yêu thương ra với mọi người hơn.

Khi đã khác nhau về cốt lõi giữa nhạc trẻ và nhạc thiếu nhi, thì sáng tác hai thể loại này cũng phải khác. Một người viết nhạc thiếu nhi, lúc đó không còn là một người lớn mà đó chính xác là một đứa trẻ mang tâm hồn của một người lớn. Đó là nhìn thế giới bằng đôi mắt trẻ thơ, nói bằng ngôn ngữ trẻ thơ, nhưng tư tưởng phải đúng đắn. Như nói mặt trời là ban ngày, mặt trăng là ban đêm, đó là chân lý. Hay các quan điểm về tình yêu thương, cách đối xử với nhau phải đúng đắn, như vậy mới giáo dục được một đứa trẻ. Một bài nhạc thiếu nhi yêu cầu nhiều hơn so với yêu cầu của một bài nhạc trẻ.

PV: Kỷ niệm đáng nhớ của anh với nhạc thiếu nhi là gì?

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung: Đó là tôi nhận được những lá thư của những người mẹ chia sẻ họ rất vui khi các con rất hay bày tỏ tình yêu qua các bài hát mà tôi sáng tác. Như bài “Gia đình nhỏ hạnh phúc to”. Người mẹ chia sẻ, con chị rất hay hát cho ba mẹ nghe, và muốn ba mẹ hát cùng, nó gắn kết tình yêu gia đình.

Hay câu chuyện một bé chậm nói đến 6 tuổi vẫn chưa biết nói, phải theo học trường đặc biệt. Nhưng một ngày con đi học về, người mẹ lại nghe con bập bẹ những câu chữ ở trong bài hát “mẹ ơi có biết con thương mẹ nhiều”, chỉ mấy chữ đó thôi, nhưng đã làm người mẹ khóc suốt. Qua đó, tôi cảm thấy việc tôi đang làm có ý nghĩa.

PV: Khoảng 10 năm nay, anh thấy nhạc trẻ thay đổi thế nào?

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung: Sự thay đổi của nhạc trẻ trong 10 năm trở lại đây nó rất khác, khác rất nhiều. Tôi đã dành 8 năm để viết nhạc thiếu nhi, từ năm 2012 đến 2020, đến khi tôi quay trở lại viết nhạc trẻ thì đó không chỉ là chương mới mà là cuốn sách mới.

Tôi hoàn toàn không biết gì cả. Tôi như một người mới vào nghề. Tôi chấp nhận học lại từ đầu. Chấp nhận học cách viết nhạc trẻ theo xu hướng bây giờ, tất nhiên là vẫn giữ cốt lõi của mình, quan điểm sống của mình về tình yêu, về con người. Và tôi vẫn có những tiêu chí sáng tác của bản thân mình. Như yêu cầu ca từ đẹp, giai điệu đẹp, thậm chí là cái tên bài hát phải đẹp, nội dung phải đẹp.

Cái mới mà tôi cần phải học là nên triển khai cảm xúc của mình như thế nào, kể câu chuyện như thế nào theo hướng mới để các bạn trẻ tiếp cận, hoặc mình đặt tên bài hát thế nào, truyền thông, phát hành bài hát thế nào, phát triển nhạc trên nền tảng số thế nào. Ngày xưa không có nền tảng số. Ngày xưa chỉ cần thu âm, in đĩa phát hành rồi ca sĩ đi hát. Còn bây giờ nhạc sĩ có thể tự phát hành trên các nền tảng số YouTube, Facebook… những phương tiện để truyền thông kinh doanh bài hát, mình phải học lại từ đầu hết.

PV: Mong muốn của anh đối với nhạc thiếu nhi trong tương lai thế nào?

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung: Tôi mong muốn mình là người đi tiên phong trong sáng tác nhạc thiếu nhi ở thế hệ mới này. Và tôi đã và đang làm điều đó. Tôi mong mình sẽ là người truyền cảm hứng, dấy lên phong trào sáng tác nhạc thiếu nhi thế hệ mới cho các con. Bởi vì chúng ta bị đứt gãy rất dài ở thể loại nhạc thiếu nhi.

Nhạc thiếu nhi gieo vào lòng các bạn nhỏ chân - thiện - mỹ, mà chúng ta lại thiếu vắng một thời gian dài như vậy. Từng đã có một lớp trẻ lớn lên thiếu vắng nhạc thiếu nhi, chính vì thế, nếu bây giờ chúng ta kịp thời thay đổi thì chắc chắn những thế hệ thiếu nhi trong tương lai sẽ tốt hơn. Các bé sẽ tràn đầy yêu thương với mọi người, với gia đình, với quê hương, đất nước.

PV: Xin trân trọng cảm ơn anh!