Hà Nội 24 °C
TP Hồ Chí Minh 28 °C
Hải Phòng 24 °C
Đà Nẵng 25 °C
Yên Bái 23 °C
  • Hà Nội Hà Nội 24°C
  • TP Hồ Chí Minh Hà Nội 28°C
  • Hải Phòng Hà Nội 24°C
  • Đà Nẵng Hà Nội 25°C
  • Yên Bái Hà Nội 23°C

Nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên: “Văn hóa đọc là đọc có văn hóa”

Hình sự & tố tụng hình sự
21/04/2019 09:10
Thế Vũ
aa
Nhân ngày sách Việt Nam, chuyện “đọc sách” của người Việt lại được xã hội bàn luận về tính hiệu quả và tương lai của nó.


Những câu hỏi như “chúng ta đã có văn hóa đọc hay chưa?”, “như thế nào để hình thành văn hóa?”, “tương lai sách sẽ đi về đâu?”... được đặt ra để thể hiện những băn khoăn, trăn trở về sự đọc.

Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên - người nặng lòng với sách
Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên - người nặng lòng với sách

Đã hình thành văn hóa đọc hay chưa?

Nhìn những hàng dài người đến hội sách tại TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, đặc biệt các bạn trẻ thì có thể khẳng định xã hội ngày nay không lười đọc. Tuy nhiên, họ chỉ đọc những thứ dễ “ngấm” như truyện tranh, truyện tình cảm nhẹ nhàng của các tác giả 8X, 9X hay các tác phẩm “hot trên mạng xã hội”.

Vậy, phải làm sao để hình thành “văn hóa đọc” trong sáng, có hiệu quả trong xã hội, đặc biệt định hướng cho những người trẻ tìm về những cuốn sách có “giá trị bền vững” lại là câu chuyện tiếp tục bàn luận.

Nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên đánh giá: “Tại Việt Nam, đang dần hình thành văn hóa đọc. Vì những sự kiện về sách như hội sách, phố sách mới được thực hiện khoảng 3 năm nay. Cộng đồng xã hội cũng mới quay lại với “đọc” từ những sự kiện này”.

Theo ông, để hình thành văn hóa đọc trong xã hội cần có thời gian và những bước đi cụ thể. Trong xã hội chúng ta mới chỉ đang hình thành nên một văn hóa đọc sách, tuy nhiên vẫn chưa đủ. Để “đọc sách” trở thành một “văn hóa” như một số quốc gia trên thế giới như: Pháp, Hà Lan, Anh, Nhật Bản…thì cần có những bước đi “chuẩn mực” để gây dựng trong xã hội.

Quan sát hiện nay thị trường sách và xuất bản hiện nay có những chuyển biến tích cực. Số lượng sách tiêu thụ tại các hội sách được tổ chức tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh ngày một tăng. Lượng độc giả đến các sự kiện về sách cũng tăng lên đáng kể theo các năm, đặc biệt các bạn trẻ. Nhà phê bình cho rằng đó là tín hiệu đáng mừng của ngành xuất bản và của xã hội.

Khi lượng người quan tâm đến sự kiện về sách nhiều là có sự quan tâm của cộng đồng xã hội. Dẫu vậy, việc hình thành “văn hóa đọc” không chỉ trông chờ vào việc đông người đi mua sách mà còn là việc định hướng cho độc giả đọc như thế nào cho chất lượng.

Dẫn giải vì sao xã hội chưa hình thành được “văn hóa đọc”, Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên cho rằng: “Gia đình và nhà trường chưa hình thành được thói quen đọc sách cho con trẻ. Độ tuổi đi học là lứa tuổi chúng dễ thích nghi và hình thành thói quen cho bản thân khi còn bé đến lúc trưởng thành.

Vì vậy, tạo cho con trẻ thói quen đọc sách và định hướng chúng đến những mục đích trong sách khi đọc sách ngay trong gia đình và nhà trường. Nếu chính bố mẹ, thầy cô lười đọc, không khuyến khích được con trẻ thì sẽ rất khó để hình thành thói quen”.

Nhắc đến việc đọc sách, xã hội đặc biệt quan tâm đến thế hệ trẻ, các bạn học sinh, sinh viên. Hiện nay, một số ý kiến cho rằng việc người trẻ đọc nhiều tiểu thuyết tình cảm hay ngôn tình là điều xót xa cho văn hóa đọc của giới trẻ đang bị xuống cấp.

Tuy nhiên, lật ngược vấn đề, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên cho rằng: “Chúng ta không nên quá bi quan về việc người trẻ đọc truyện tình cảm nhẹ nhàng hay ngôn tình. Khi họ đã mua sách là họ đã có ý thức đọc. Mỗi người đọc sách với nhiều mục đích khác nhau, người có nhu cầu tìm hiểu kiến thức thì sẽ đọc sách khoa học, nghiên cứu, người có nhu cầu giải trí thì họ chọn sách nhẹ nhàng”.

Văn hóa đọc đang được hình thành trong xã hội
Văn hóa đọc đang được hình thành trong xã hội

Chia sẻ thêm về vấn đề này, ông cho rằng, người trẻ chọn sách theo mục đích và nhu cầu của họ. Những cuốn sách dễ đọc, phù hợp tâm lý, lứa tuổi của người trẻ được chọn lựa là chuyện bình thường. Dần dần bản thân mỗi người, tự chuyển hóa việc lựa chọn sách theo từng giai đoạn lứa tuổi phù hợp với bản thân mình. Đó chỉ giai đoạn tạm thời, khi họ trưởng thành hoặc có những thay đổi về tâm lý thì “gu sách” của nhóm đối tượng đó cũng sẽ thay đổi.

Phải làm gì để đọc có văn hóa?

Nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên chia sẻ: “Văn hóa đọc là phải đọc có văn hóa”. Ông cho rằng, khi đặt chữ văn hóa trước một vấn đề đều phải hình thành những quy chuẩn trong sáng và có mục đích. Để phát triển việc đọc sách thành văn hóa đọc trong cộng đồng thì cần ba yếu tố then chốt là phát triển ứng xử, giá trị và chuẩn mực đọc lành mạnh của các nhà quản lý, của cộng đồng xã hội và của mỗi cá nhân trong đó. Yếu tố trọng tâm và chủ chốt là mỗi cá nhân trong cộng đồng xã hội.

Ứng xử, giá trị và chuẩn mực văn học hóa đọc của mỗi cá nhân trong xã hội dựa trên ba nhân tố: thói quen đọc sách, sở thích đọc sách và kỹ năng đọc sách. Theo Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên: “Cá nhân mỗi người đóng góp vai trò tiên quyết trong việc xây dựng văn hóa đọc. Đầu tiên, phải hình thành thói quen với sách, dần dần chuyển hóa nó thành sở thích, từ việc yêu thích biến đổi thành kỹ năng cho bản thân. Bất kỳ việc đọc sách đều áp dụng được với thực tiễn đời sống hoặc phục vụ mục đích trong sáng của bản thân. Đó chính là văn hóa đọc ở mỗi người”.

Vậy làm thế nào để đọc sách có văn hóa? Mỗi người không chỉ dừng lại ở việc đọc giải trí đơn thuần mà hãy đưa việc đọc sách thành thói quen hàng ngày. Ví như hay đi hội sách, hiệu sách, tìm những cuốn sách hay để đọc.

Ngoài ra, tạo cho bản thân những thói quen với sách trong đời sống sinh hoạt như đọc trước khi ngủ, khi thư giãn, khi rảnh dỗi, hoặc lập thời gian biểu cho việc đọc sách hàng ngày”. Nếu hình thành được thói quen sẽ chuyển hóa được “gu đọc sách” theo những định hướng giàu giá trị thông tin, khoa đọc, đời sống.

Ngay từ trong gia đình, nhà trường nên định hướng và phát triển thói quen đọc sách cho trẻ nhỏ từ nhỏ. Có nghĩa hình thành 3 yếu tố nền tảng: thói quen - sở thích - kỹ năng đọc cho mỗi cá nhân trong môi trường gia đình và giáo dục. Khi đọc sách hình thành kỹ năng, thì bản thân mỗi người tự hình thành cho mình sự ứng xử với sách: biết vận dụng những nội dung đã đọc để có thể cải thiện chính cuộc sống của họ.

Đánh giá về các hoạt động như hội sách, phố sách hay các dự án phi lợi nhuận về sách như Sách hóa nông thôn, đọc sách cùng con…nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên cho rằng đó là tín hiệu đáng mừng của xã hội.

Tuy nhiên, phải làm sao để khi xã hội có sách, có địa điểm để đọc nhưng họ đọc gì, đọc như thế nào mới là điều đáng bàn. Vì vậy, định hướng và phát triển “văn hóa đọc” từ mỗi gia đình, nhà trường và lan tỏa từ mỗi cá nhân đến cộng đồng xã hội là vô cùng cần thiết và quan trọng.

Ông Phạm Xuân Nguyên cũng cho rằng, việc hình thành văn hóa đọc vẫn còn là một hành trình dài của 3 bên: cơ quan quản lý, cộng đồng xã hội và cá nhân. Vì vậy, khi ba yếu tố này cùng tạo nên sự đột phá, kích thích lẫn nhau sẽ giúp văn hóa đọc được phát triển.

Để hình thành một xã hội học tập, mỗi người là yếu tố quyết định để phát triển nó. Vì vậy, mỗi người hãy tự tìm kiếm và trau dồi cho mình thói quen đọc sách phù hợp và bổ ích. Để những trang sách quý của tri thức không còn nằm im trên kệ, để kết nối một xã hội cùng nhau đọc sách, cùng nhau học tập.

bài liên quan
Phát động cuộc thi “Khơi nguồn tri thức” lần 3 năm 2024

Phát động cuộc thi “Khơi nguồn tri thức” lần 3 năm 2024

Nằm trong khuôn khổ Ngày hội Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2024, Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ Trẻ tổ chức lễ phát động cuộc thi “Khơi nguồn tri thức” lần 3 năm 2024.
Nuôi dưỡng tình yêu sách thời mạng xã hội

Nuôi dưỡng tình yêu sách thời mạng xã hội

Giờ đây, mạng xã hội lên ngôi với biết bao điều hay ho, hấp dẫn. Thế nhưng, tình yêu sách vẫn luôn là dòng chảy âm thầm mà bền bỉ, được nuôi dưỡng qua nhiều thế hệ. Để rồi, thế giới số bao la không thể làm lu mờ sức hút của sách, mà còn là công cụ để vun đắp thêm lòng say mê với sách, với việc đọc.
Cầu thang văn hóa - Nơi lan toả tri thức

Cầu thang văn hóa - Nơi lan toả tri thức

Được thành lập vào 2/9/1999, cầu thang văn hóa tại khu tập thể Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy, Hà Nội luôn nhận được sự chú ý từ công chúng, độc giả.
Ngôn ngữ trong Giấc mơ sông Thương của Nguyễn Phúc Lộc Thành

Ngôn ngữ trong Giấc mơ sông Thương của Nguyễn Phúc Lộc Thành

Giấc mơ sông Thương của Nguyễn Phúc Lộc Thành là một tập thơ lục bát cách tân. Tác giả đã có nhiều chiêu thức làm mới ngôn ngữ thi ca tiếng Việt như sáng tạo từ láy mới; mở rộng phổ kết hợp cho danh từ, động từ; chuyển từ loại, đảo từ ngữ, tách ghép từ; nhân hóa, so sánh độc đáo; sáng tạo về nhịp thơ và thanh điệu..., sử dụng các biện pháp tu từ ngữ âm như điệp phụ âm, điệp vần… làm cho câu thơ giàu tính nhạc. Liên tưởng trong sáng tạo nghệ thuật của Nguyễn Phúc Lộc Thành có biên độ rộng, chồng lấn, đa chiều nên đã góp phần tạo được nhiều kết hợp lạ mang bản quyền thương hiệu riêng của Nguyễn Phúc Lộc Thành. Tất cả những cố gắng đó của anh đều nhằm mục đích tạo nghĩa mới, tạo hình dung từ, tránh những từ mòn sáo, gây được sức hút đối với độc giả thời đại 4.0.
Nhà thơ, nhà phê bình văn học nghệ thuật nói gì sau "ồn ào" giải Thơ Việt

Nhà thơ, nhà phê bình văn học nghệ thuật nói gì sau "ồn ào" giải Thơ Việt

Dư luận cuộn sóng ào ào trên mạng xã hội. Nhiều người làm thơ “chế” theo cách hành văn của bài thơ “Mẹ tôi chửi kẻ trộm”. Với nhiều bạn đọc, họ không ngần ngại chê và lên án Ban Tổ chức (BTC) chấm giải. BTC có ý kiến thế nào? Những nhà thơ, nhà phê bình văn học nghệ thuật sẽ đánh giá ra sao? Khi phóng viên đặt vấn đề phỏng vấn, một số thành viên Ban Giám khảo (BGK) đều từ chối. Và tất nhiên nhiều nhà thơ viết trên mạng xã hội thì có vẻ “hăng” thế nhưng khi được đề nghị trả lời phỏng vấn cũng lại từ chối. Làng văn nghệ vốn vậy. Khen nhau “bốc lên tý” còn được chứ chê công khai thì ngại lắm.
Hai nhà thơ châu Âu sẽ tham gia Ngày thơ Việt Nam lần thứ 14

Hai nhà thơ châu Âu sẽ tham gia Ngày thơ Việt Nam lần thứ 14

Hai nhà thơ châu Âu sẽ trình diễn và giao lưu với khán giả Việt.
Mới nhất
Đọc nhiều
Hà Nội tăng cường kiểm tra an toàn thực phẩm OCOP, hàng đông lạnh và trái cây nhập khẩu

Hà Nội tăng cường kiểm tra an toàn thực phẩm OCOP, hàng đông lạnh và trái cây nhập khẩu

Từ tháng 4 đến tháng 8/2025, Hà Nội triển khai kế hoạch giám sát chất lượng và an toàn thực phẩm đối với sản phẩm OCOP, thực phẩm đông lạnh và trái cây nhập khẩ
Sắp diễn ra Ngày hội Du lịch, Ẩm thực Phú Quốc năm 2025

Sắp diễn ra Ngày hội Du lịch, Ẩm thực Phú Quốc năm 2025

Ngày hội Du lịch, Ẩm thực Phú Quốc năm 2025 dự kiến diễn ra từ ngày 29/4 - 01/5/2025, tại Trung tâm Văn hóa Thể thao thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang. Đây là sự kiện văn hóa - du lịch quy mô lớn nhằm chào mừng Kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, t
Hà Nội: 7 xã của huyện Sóc Sơn đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao

Hà Nội: 7 xã của huyện Sóc Sơn đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao

Sáng 17/4/2025, huyện Sóc Sơn tổ chức lễ công bố và đón nhận danh hiệu xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao đợt 2 năm 2024 cho 7 xã: Tân Dân, Hồng Kỳ, Thanh Xuân, Đông Xuân, Minh Phú, Hiền Ninh và Tân Minh.
Tin bài khác
Bình Dương: Khởi tố nhóm đối tượng dàn cảnh cướp tài sản

Bình Dương: Khởi tố nhóm đối tượng dàn cảnh cướp tài sản

Nhóm đối tượng này đã có tiền án, tiền sự do không có tiền tiêu xài nên đã rủ nhau cùng đi dàn cảnh để cướp giật tài sản của người dân tại các lễ hội, sự kiện đông người tại Bình Dương.
Sập sàn công trình cải tạo không phép làm 3 người chết ở Bình Dương

Sập sàn công trình cải tạo không phép làm 3 người chết ở Bình Dương

Công trình cải tạo nhà xưởng của Công ty TNHH Minh An Vina ở Bình Dương không phép xảy ra sự cố sập sàn khiến 3 người tử vong. Hiện cơ quan chức năng đang tiến hành xử lý nghiêm theo quy định.
Cho vay lãi nặng 360%/năm, gã đàn ông bị bắt khi ép

Cho vay lãi nặng 360%/năm, gã đàn ông bị bắt khi ép 'con nợ' ký giấy

Hoàng thu lợi bất chính hàng trăm triệu đồng. Khi “con nợ” mất khả năng chi trả, đối tượng đã ép buộc ký giấy vay nợ.
Bắt quả tang 7 đối tượng chơi xóc đĩa tại Gia Lai, thu giữ hơn 200 triệu đồng

Bắt quả tang 7 đối tượng chơi xóc đĩa tại Gia Lai, thu giữ hơn 200 triệu đồng

Công an tỉnh Gia Lai vừa bắt quả tang 7 đối tượng tổ chức đánh bạc và đánh bạc dưới hình thức xóc đĩa, số tiền thu giữ hơn 236 triệu đồng.
Giang hồ Hải "Lé" và 8 đàn em vừa bị Công an Hà Nội bắt giữ

Giang hồ Hải "Lé" và 8 đàn em vừa bị Công an Hà Nội bắt giữ

Hải "Lé" cùng 8 đàn em vừa bị Công an Hà Nội tạm giữ để điều tra các hành vi cho vay nặng lãi, cố ý gây thương tích và tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng.
Cựu Vụ phó Bộ Công Thương chuẩn bị hầu tòa vì nhận hối lộ để mua biệt thự Vườn Đào

Cựu Vụ phó Bộ Công Thương chuẩn bị hầu tòa vì nhận hối lộ để mua biệt thự Vườn Đào

Tòa án Hà Nội sẽ xem xét 2 cáo buộc nhận hối lộ nhắm vào cựu Vụ phó Bộ Công Thương Nguyễn Lộc An, gồm việc vị này gợi ý doanh nghiệp xăng dầu đưa tiền để mua biệt thự Vườn Đào.
Bắt giữ đối tượng người nước ngoài cầm đầu đường dây mua bán ma tuý khủng

Bắt giữ đối tượng người nước ngoài cầm đầu đường dây mua bán ma tuý khủng

Công an tỉnh Điện Biên chủ trì phá thành công chuyên án ĐB325P, triệt phá đường dây mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy xuyên quốc gia, bắt giữ 02 đối tượng, thu giữ 66.000 viên ma tuý tổng hợp.
Triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán thuốc tân dược giả, thu lợi bất chính hàng trăm tỷ đồng

Triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán thuốc tân dược giả, thu lợi bất chính hàng trăm tỷ đồng

Lực lượng chức năng Công an tỉnh Thanh Hoá vừa tiến hành triệt phá và bắt giữ 14 đối tượng về tội “sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc phòng bệnh, thuốc chữa bệnh".
Lãnh án chung thân vì lừa đảo 81 tỷ đồng đầu tư bất động sản

Lãnh án chung thân vì lừa đảo 81 tỷ đồng đầu tư bất động sản

Sau khi nhận tiền từ các bị hại, Cao Thùy Chinh đã không dùng để mua bán đất theo thỏa thuận mà dùng để trả nợ và tiêu xài cá nhân.
Phạt tù kẻ tự xưng là “cán bộ phòng chống tham nhũng trung ương”

Phạt tù kẻ tự xưng là “cán bộ phòng chống tham nhũng trung ương”

Trần Văn Quyết tự xưng là “cán bộ phòng chống tham nhũng trung ương”, có am hiểu về pháp luật và tạo các hình ảnh, hoạt động thể hiện mình là cán bộ có quyền lực.
quang ninh can canh xe tai cho dat chay ram rap suot ngay dem dan lo hong duong o nhiem

Quảng Ninh: Cận cảnh xe tải chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, dân lo hỏng đường, ô nhiễm

Gần 1 tháng nay trên tuyến tỉnh lộ 337 và Quốc lộ 279 đoạn từ xã Thống Nhất đến cảng Làng Khánh (TP Hạ Long), thường xuyên xuất hiện hàng chục xe tải lớn chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, cuốn theo bụi mù mịt.
trao quyet dinh bo nhiem thu truong bo tu phap nguyen thanh tu

Trao quyết định bổ nhiệm Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú

Chiều 17/3, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế giữ chức Thứ trưởng Bộ Tư pháp.
cong nhan tp phu quoc la do thi loai i truc thuoc tinh kien giang

Công nhận TP Phú Quốc là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Kiên Giang

Ngày 21/1, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa ký quyết định về việc công nhận TP Phú Quốc là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Kiên Giang.
tong bi thu nguyen phu trong trong cong cuoc bao ve chu quyen bien dao cua to quoc

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong công cuộc bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc

(PLM) - Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng vẻ vang của mình, nhất là trên cương vị Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Quân ủy Trung ương, đồng chí Nguyễn Phú Trọng đã dành tình cảm đặc biệt đối với cán bộ, chiến sĩ Hải quân. Tổng Bí thư luôn kịp thời quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và đánh giá cao sự nỗ lực, quyết tâm của cán bộ, chiến sĩ Hải quân nhân dân Việt Nam trong khắc phục khó khăn, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc; xây dựng Hải quân nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và hiện đại.
ha noi nhieu noi treo co ru truoc ngay quoc tang tong bi thu nguyen phu trong

Hà Nội: Nhiều nơi treo cờ rủ trước ngày Quốc tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

(PLM) - Dù còn 3 ngày nữa mới diễn ra Quốc tang, nhưng tại một số địa điểm tại Hà Nội cũng như trên cả nước đã treo cờ rủ để tưởng nhớ cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.