Nhà nước góp 5.000-10.000 tỷ đồng để thành lập Quỹ nhà ở quốc gia

Nguồn vốn hoạt động từ ngân sách và nguồn hỗ trợ tự nguyện

Nguồn vốn hoạt động của Quỹ nhà ở quốc gia được quy định tại Điều 8 của dự thảo. Cụ thể, nguồn vốn hoạt động của quỹ nhà ở trung ương được hình thành từ vốn chủ sở hữu; vốn hình thành từ tiếp nhận nguồn hỗ trợ tự nguyện, nguồn đóng góp của tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước; các nguồn huy động hợp pháp khác, trong đó vốn chủ sở hữu bao gồm:

Vốn điều lệ do ngân sách trung ương cấp lần đầu tối thiểu là 5.000 tỷ đồng ngay sau khi được thành lập và được nâng mức vốn điều lệ lên tối thiểu là 10.000 tỷ đồng trong 03 năm tiếp theo kể từ ngày được thành lập.

Vốn từ số tiền tương đương với tiền bán nhà ở thuộc tài sản công do cơ quan trung ương đang quản lý theo quy định của pháp luật về nhà ở; Vốn bổ sung từ hoạt động của quỹ nhà ở trung ương; Vốn khác thuộc sở hữu của quỹ.

Ngoài ra, nguồn vốn hoạt động của quỹ nhà ở địa phương được hình thành từ vốn chủ sở hữu; vốn hình thành từ tiếp nhận nguồn hỗ trợ tự nguyện, nguồn đóng góp của tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước; các nguồn huy động hợp pháp khác.

Ngoài ra, Quỹ nhà ở trung ương cũng được thu tiền bán nhà ở thuộc tài sản công do cơ quan trung ương đang quản lý theo quy định của pháp luật, vốn bổ sung từ hoạt động của quỹ, vốn khác thuộc sở hữu để bổ sung vốn hoạt động.

Đối với Quỹ nhà ở địa phương, vốn điều lệ của quỹ do ngân sách địa phương cấp và cấp bổ sung, sau khi được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh thông qua.

Quỹ nhà ở địa phương được thu số tiền tương đương giá trị quỹ đất phát triển nhà ở xã hội do chủ đầu tư các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật nhà ở.

Bên cạnh đó, thu tiền bán nhà ở thuộc tài sản công do địa phương quản lý theo quy định của pháp luật về nhà ở; tiền đấu giá quyền sử dụng đất theo Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội, và nguồn vốn bổ sung từ hoạt động của quỹ nhà ở địa phương.

Theo đề xuất, Quỹ nhà ở quốc gia gồm Quỹ nhà ở trung ương do Bộ Xây dựng quản lý và Quỹ nhà ở địa phương do Sở Xây dựng địa phương quản lý.

Theo đó, Chính phủ sẽ lập Quỹ nhà ở trung ương giao cho Bộ Xây dựng quản lý và là đại diện chủ sở hữu. Giám đốc Quỹ nhà ở trung ương do Bộ Xây dựng bổ nhiệm.

UBND các tỉnh, thành phố sẽ lập Quỹ nhà ở địa phương và là đại diện chủ sở hữu, giao cơ quan chuyên môn cấp tỉnh quản lý. Giám đốc Quỹ nhà ở địa phương do chủ tịch UBND cấp tỉnh bổ nhiệm.

Bộ Xây dựng cũng đề xuất Quỹ nhà ở quốc gia là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, được hoạt động theo mô hình doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Quỹ có tư cách pháp nhân, được bố trí ngân sách để hoạt động, có con dấu, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và các ngân hàng thương mại theo quy định của pháp luật.

Hoạt động không vì mục đích lợi nhuận

Theo dự thảo, Quỹ nhà ở quốc gia sẽ đầu tư xây dựng, quản lý vận hành nhà ở xã hội, dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội độc lập, dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để cho thuê.

Tạo lập, tổ chức quản lý vận hành nhà ở xã hội thông qua hình thức tiếp nhận, chuyển đổi công năng nhà ở thuộc tài sản công do cơ quan trung ương đang quản lý theo quy định của pháp luật về nhà ở, nhà ở thuộc tài sản công do địa phương bàn giao để cho thuê; mua nhà ở xã hội do các chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội để cho thuê.

Tạo lập, tổ chức quản lý vận hành nhà ở thông qua hình thức mua nhà ở thương mại để cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập.

Hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn chủ sở hữu của quỹ.

Chịu sự kiểm tra, thanh tra, kiểm toán về các hoạt động tài chính của quỹ của cơ quan quản lý nhà nước về tài chính, thanh tra, kiểm toán theo quy định của pháp luật.

Hoạt động công khai, minh bạch.

Thủ tục đầu tư xây dựng nhà ở xã hội sử dụng nguồn vốn từ quỹ nhà ở quốc gia được thực hiện theo quy định của pháp luật về đầu tư công.

Việc tiếp nhận, quản lý và sử dụng nguồn hỗ trợ tự nguyện, nguồn đóng góp của tổ chức, cá nhân trong nước, ngoài nước và nguồn huy động hợp pháp khác phải bảo đảm công khai, minh bạch, tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết.

Không tiếp nhận nguồn hỗ trợ tự nguyện, nguồn đóng góp của tổ chức, cá nhân trong nước, ngoài nước gây phương hại đến lợi ích quốc gia, vi phạm pháp luật về phòng và các hoạt động khác trái quy định pháp luật.

Dự thảo nêu rõ nhiệm vụ của Quỹ: Thực hiện các nhiệm vụ phù hợp với mục tiêu hoạt động của Quỹ; tiếp nhận, quản lý và sử dụng nguồn ngân sách nhà nước cấp và nguồn hợp pháp khác, theo quy định tại Nghị định này và các quy định có liên quan đến hoạt động của Quỹ; thực hiện chế độ báo cáo, quản lý tài chính, kế toán, kiểm toán và các quy định có liên quan đến hoạt động của Quỹ theo quy định tại Nghị định này và các quy định của pháp luật có liên quan; chịu sự thanh tra, kiểm tra, kiểm toán của các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định; cung cấp số liệu, công bố công khai về tình hình tài chính theo quy định của pháp luật.

Quyền hạn của Quỹ: Tổ chức hoạt động theo quy định của Nghị định này, Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ và quy định của pháp luật có liên quan; phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan để thực hiện các hoạt động của Quỹ phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao theo quy định của pháp luật; thực hiện chế độ thu, chi tài chính theo quy định; được quyết định mức khen thưởng cho cán bộ, viên chức và người lao động một cách hợp lý, đúng quy định và phù hợp với tình hình hoạt động thực tế của Quỹ; đảm bảo sử dụng tài sản, nguồn vốn đúng mục đích.