Quyền, nghĩa vụ của nhà báo, chức năng phản biện xã hội của báo chí, khiếu nại tố cáo trên báo chí... là các vấn đề được đề cập đến trong thảo luận của Quốc hội mới đây.
Chiều 21/3, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về dự thảo Luật Báo chí sửa đổi. Theo đó, một số đại biểu đề nghị Ban soạn thảo cần có các quy định rõ hơn về quyền, nghĩa vụ của nhà báo, chức năng phản biện xã hội của báo chí, khiếu nại tố cáo trên báo chí...
Tại buổi thảo luận này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội Đào Trọng Thi cho biết, về những hành vi bị cấm trong hoạt động báo chí (Điều 9), nhiều ý kiến đề nghị ghép nội dung bị cấm và hành vi bị cấm trong hoạt động báo chí, đổi tên thành "Những hành vi bị cấm trong hoạt động báo chí". Lý do các văn bản quy phạm pháp luật thường chỉ quy định các hành vi bị cấm, không quy định nội dung bị cấm.
 |
| Đại biểu Kim Thúy phát biểu tại hội trường. Ảnh: VGP |
Một số ý kiến đề nghị lược bỏ những nội dung đã quy định trong Bộ luật dân sự để tránh trùng lặp và bỏ một số từ ngữ gây ấn tượng nặng nề; bổ sung một số nội dung cấm như: Xúc phạm niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo; tiết lộ bí mật nghề nghiệp, bí mật gia đình. Tiếp thu ý kiến đại biểu, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉnh lý và thể hiện lại nội dung này tại Điều 9 dự thảo Luật.
Nhiều đại biểu cho rằng, lạm dụng báo chí sẽ gây phiền hà cho các tổ chức, cá nhân; hành vi trục lợi trong hoạt động báo chí; khai thác các nội dung về tệ nạn xã hội, đời tư quá mức để đưa tin giật gân, câu khách; lợi dụng danh nghĩa nhà báo để phục vụ lợi ích cá nhân và lợi ích nhóm, ảnh hưởng đến lợi ích chung của xã hội.
Khi bàn về những ý kiến khác nhau xoay quanh nhiệm vụ và quyền hạn của báo chí, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) cho rằng, quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí đã được thực hiện 9 năm, nhưng việc tiếp cận không được đáp ứng.
Đại biểu này đề nghị cần quy định nội dung này vào luật, có tính pháp lý cao hơn để tạo điều kiện để báo chí đưa tin kịp thời, chính xác, định hướng dư luận. Đồng thời, bổ sung chế độ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền trong việc cung cấp thông tin cho báo chí, tránh để vụ việc rơi vào im lặng.
Bên cạnh đó, Đại biểu Hà Minh Huệ (nguyên Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam) bày tỏ nhất trí cao với tiếp thu, giải trình của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Qua đó, dự thảo luật đã bảo đảm quyền tự do báo chí, ngôn luận của công dân.
Tuy nhiên, về nghĩa vụ của nhà báo, đại biểu này tán thành với quy định nhà báo không được sử dụng mạng xã hội để tuyên truyền trái với chính sách thông tin của Nhà nước và cơ quan báo chí. Bởi có những nhà báo khi viết bài trên báo chí và đăng trên mạng xã hội về cùng một vấn đề thì lại có ý kiến, quan điểm, thông tin khác nhau.
Khi đề cập đến quyền và nghĩa vụ của người hoạt động báo chí, đại biểu Đoàn Nguyễn Thùy Trang (TPHCM) nêu vấn đề: Những người hoạt động báo chí nhưng chưa được cấp thẻ nhà báo thì có quyền và nghĩa vụ gì, họ tác nghiệp như thế nào chưa được đề cập đến trong dự thảo, trong khi lực lượng này rất đông trong các cơ quan báo chí.
Tán thành với dự thảo Luật Báo chí sửa đổi lần này, đại biểu Võ Thị Hồng Thoại (Bạc Liêu) kiến nghị dự thảo cần xác định rõ chức năng phản biện xã hội của báo chí. Đây là chức năng quan trọng của báo chí hiện nay nhưng chưa được quy định rõ ràng, tạo hành lang pháp lý cho báo chí thực hiện.
Đại biểu Huỳnh Văn Tính (Tiền Giang) khi nói đến vấn đề bảo vệ nhà báo trong quá trình tác nghiệp đã bày tỏ sự băn khoăn với thực trạng có không ít các vụ cản trở, hành hung phóng viên báo chí trong quá trình tác nghiệp nhưng chế tài xử lý lại chưa cụ thể. Việc thời hạn trả lời báo chí của các cơ quan chức năng cũng phải quy định cụ thể thời gian, tránh chây ỳ, kéo dài...
