Người có uy tín - “cầu nối” đưa pháp luật đến gần đồng bào DTTS ở Lâm Đồng

Người có uy tín trong vùng đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, bằng sự gương mẫu, gần gũi, chia sẻ tuyên truyền phù hợp với từng cộng đồng, đội ngũ người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tỉnh Lâm Đồng đang phát huy vai trò là cầu nối quan trọng giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân.

Không chỉ góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống, họ còn tích cực vận động đồng bào phát triển kinh tế, xóa bỏ hủ tục, giữ gìn bản sắc văn hóa và vun đắp khối đại đoàn kết ngay từ cơ sở.

Lan tỏa pháp luật bằng sự gần gũi, gương mẫu

Những năm qua, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong vùng đồng bào DTTS ở Lâm Đồng ngày càng được các cấp, ngành quan tâm, đổi mới về nội dung và hình thức. Trong quá trình đó, người có uy tín trong cộng đồng giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Không chỉ truyền đạt các chủ trương, chính sách trong những cuộc họp thôn, buôn, người có uy tín còn trực tiếp đến từng gia đình, gặp gỡ, trò chuyện và vận động bà con bằng những câu chuyện gần gũi với cuộc sống hằng ngày. Chính sự chân thành, gương mẫu và am hiểu phong tục, tập quán đã giúp những nội dung tưởng như khô khan của pháp luật trở nên dễ hiểu, dễ nhớ và dễ thực hiện hơn.

Tại thôn Măng Tố, xã Bắc Ruộng, vai trò của người có uy tín được thể hiện khá rõ nét. Đây là thôn thuần đồng bào DTTS với 360 hộ, khoảng 1.500 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào Cơ Ho và Raglai.

Đời sống người dân nơi đây chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, điều kiện kinh tế còn không ít khó khăn, trong khi khả năng tiếp cận thông tin của một bộ phận người dân còn hạn chế. Vì vậy, bên cạnh sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, tiếng nói của người có uy tín có sức lan tỏa rất lớn trong cộng đồng.

Ông Lê Văn Đẻn, người dân tộc Cơ Ho ở thôn Măng Tố, là một trong những người tiêu biểu. Được bà con tín nhiệm bầu làm người có uy tín từ năm 2021, ông luôn xác định muốn vận động người dân thì trước hết bản thân phải gương mẫu.

“Muốn bà con nghe thì trước hết mình phải làm gương. Mỗi lần gặp gỡ, tôi chỉ nói những điều thật gần gũi, từ việc cho con đi học, chấp hành pháp luật đến đoàn kết giúp nhau làm ăn. Khi mình nói bằng sự chân thành thì bà con sẽ tin và làm theo.”

Theo ông Đẻn, tuyên truyền pháp luật không nhất thiết phải bằng những nội dung lớn lao mà có thể bắt đầu từ những việc thiết thực trong mỗi gia đình, mỗi cộng đồng dân cư.

Trong các buổi họp thôn hoặc những lần đến thăm từng gia đình, ông thường tranh thủ vận động bà con chấp hành pháp luật, giữ gìn an ninh, trật tự, xây dựng đời sống văn hóa, quan tâm đến việc học hành của con em và đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế.

Đặc biệt, ông tích cực vận động đồng bào từng bước loại bỏ những hủ tục không còn phù hợp; hạn chế tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống; đồng thời khuyến khích các gia đình quan tâm hơn đến việc học tập của con em.

Nhờ sự phối hợp của cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể và sự tích cực của những người có uy tín như ông Đẻn, nhiều mặt đời sống ở thôn Măng Tố có chuyển biến tích cực. Tình hình an ninh, trật tự được giữ vững, tinh thần đoàn kết trong cộng đồng ngày càng được củng cố. Tỷ lệ học sinh được huy động vào lớp 6 đạt 100%; các hủ tục, tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống từng bước được hạn chế.

Phát huy vai trò “cầu nối” trong cộng đồng

Không chỉ ở Bắc Ruộng, tại nhiều địa bàn vùng đồng bào DTTS của Lâm Đồng, người có uy tín đang phát huy hiệu quả vai trò của mình bằng những cách làm linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng địa phương.

Tại thôn Đồng Me, xã Tánh Linh, ông Man Mu là người được cộng đồng tin tưởng, tín nhiệm bầu làm người có uy tín. Thôn có hơn 400 hộ với khoảng 1.680 nhân khẩu, phần lớn là đồng bào Raglai.

Do điều kiện kinh tế còn khó khăn, tập quán truyền thống vẫn có ảnh hưởng nhất định đến đời sống, việc đưa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến với người dân đòi hỏi sự kiên trì và cách làm phù hợp.

Thay vì chỉ tuyên truyền trong các cuộc họp, ông Man Mu thường lồng ghép nội dung phổ biến chính sách, pháp luật vào các buổi sinh hoạt cộng đồng, những dịp lễ hội truyền thống hoặc trong các cuộc gặp gỡ, thăm hỏi bà con.

“Làm công tác ở thôn, điều quan trọng nhất là phải gần dân, hiểu dân. Khi bà con hiểu chủ trương là vì cuộc sống của chính mình, họ sẽ tự giác thực hiện. Mình chỉ góp thêm niềm tin để bà con cùng chung sức xây dựng quê hương.”

Theo ông Man Mu, muốn vận động người dân hiệu quả thì trước hết phải tạo được sự tin tưởng. Khi người dân thấy người tuyên truyền cũng trực tiếp làm, trực tiếp thực hiện và mang lại hiệu quả trong cuộc sống thì việc vận động sẽ thuận lợi hơn.

Bởi vậy, bên cạnh tuyên truyền, ông còn gương mẫu trong phát triển kinh tế gia đình, vận động người dân mạnh dạn thay đổi phương thức sản xuất, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào trồng trọt, chăn nuôi để nâng cao năng suất, thu nhập.

Từ những cách làm thiết thực đó, nhiều hộ dân trong thôn từng bước thay đổi tư duy sản xuất, chủ động phát triển kinh tế gia đình. Một số tập tục chưa phù hợp trong cưới hỏi, ma chay cũng dần được điều chỉnh theo hướng văn minh, tiết kiệm, song vẫn bảo đảm gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào.

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Tánh Linh Nguyễn Thiêm đánh giá, người có uy tín là “cầu nối” quan trọng giữa cấp ủy, chính quyền với đồng bào DTTS.

Theo ông Nguyễn Thiêm, bằng uy tín, trách nhiệm và sự am hiểu phong tục, tập quán của đồng bào, người có uy tín ở địa phương đã góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với người dân; đồng thời tham gia vận động đồng bào phát triển kinh tế, giữ gìn an ninh, trật tự và giải quyết những vấn đề phát sinh tại cơ sở.

Thời gian tới, xã Tánh Linh tiếp tục quan tâm, động viên, tạo điều kiện để đội ngũ người có uy tín phát huy tốt hơn vai trò trong đời sống cộng đồng, góp phần thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh tại địa phương.

Góp phần vun đắp khối đại đoàn kết

Lâm Đồng hiện có 49 dân tộc cùng sinh sống, với hơn 683.000 người DTTS, chiếm khoảng 17,6% dân số toàn tỉnh. Giai đoạn 2023 - 2027, tỉnh đã công nhận 883 người có uy tín trong vùng đồng bào DTTS.

Đây là lực lượng có vị trí đặc biệt trong đời sống cộng đồng. Phần lớn người có uy tín là những cá nhân gương mẫu, am hiểu phong tục, tập quán, ngôn ngữ của đồng bào và có tiếng nói được cộng đồng tin tưởng.

Từ thực tế cơ sở, họ thường xuyên tuyên truyền, vận động người dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực lao động sản xuất, phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn bản sắc dân tộc.

Không dừng lại ở công tác tuyên truyền, người có uy tín còn tham gia hòa giải, giải quyết những mâu thuẫn trong cộng đồng; vận động người dân không nghe theo những thông tin sai lệch, không tham gia các hoạt động vi phạm pháp luật; đồng thời phối hợp với chính quyền và các lực lượng chức năng giữ gìn an ninh, trật tự ngay từ địa bàn dân cư.

Trong nhiều trường hợp, một lời khuyên từ người có uy tín có sức thuyết phục hơn nhiều hình thức tuyên truyền khác, bởi đó là tiếng nói của người cùng cộng đồng, hiểu phong tục, hiểu hoàn cảnh và được bà con tin tưởng.

Từ thôn Măng Tố đến Đồng Me và nhiều địa bàn vùng đồng bào DTTS khác, những việc làm cụ thể, bền bỉ của người có uy tín đang góp phần làm thay đổi nhận thức, hành động của người dân.

Với uy tín, trách nhiệm và tinh thần gương mẫu, đội ngũ người có uy tín ở Lâm Đồng đang ngày càng khẳng định vai trò nòng cốt trong tuyên truyền, vận động Nhân dân; góp phần đưa pháp luật vào cuộc sống, giữ gìn an ninh, trật tự, phát triển kinh tế - xã hội, bảo tồn bản sắc văn hóa và củng cố niềm tin của đồng bào đối với cấp ủy, chính quyền.

Quan trọng hơn, từ những việc làm giản dị nhưng thiết thực ấy, họ đang góp phần vun đắp khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo nền tảng vững chắc để xây dựng cuộc sống bình yên, ấm no và tiến bộ ngay từ mỗi thôn, buôn, cộng đồng dân cư./.